Lösemiye Karşı Yeni Mücadele: Bilim İnsanları, Kanser Hücrelerinin Savunmasız Noktasını Keşfetti
Bilim insanları lösemi hücrelerinin yeni Aşil topuğunu keşfetti
Lösemi çocuklarda en sık görülen kanserdir. Tedavi, spesifik olmayan etki mekanizması nedeniyle ciddi yan etkileri olan yoğun kemoterapi gerektirir.
Frankfurt Goethe Üniversitesi Pediatri Bölümü ve Deneysel Pediatrik Hematoloji ve Onkoloji Enstitüsü’nden bir araştırma ekibi, kanser hücrelerinin DNA’sında lösemi hücrelerinin hayatta kalması için gerekli olan bir bölge keşfetti. Bu bölgede kodlanan genin deneysel olarak değiştirildiği kanser hücreleri ölmüştür. Dolayısıyla bu genetik bölge, gelecekteki alternatif tedaviler için umut verici bir hedeftir.
‘Lösemi’ terimi, akut miyeloid lösemi (AML) de dahil olmak üzere çeşitli kan kanseri türlerini kapsamaktadır. Akut miyeloid lösemi çocuklarda en sık görülen ikinci lösemidir ve çocuk ve ergenlerde görülen tüm malignitelerin yaklaşık %4’ünü oluşturur.
Yoğun kemoterapiye rağmen, sadece yarısı nüksetmeden hayatta kalabilmektedir. Çocukların yaklaşık üçte biri kök hücre bağışına bağımlıdır. Spesifik olmayan kemoterapinin ciddi yan etkileri olduğundan, yeni spesifik tedavilerin bulunmasına acil ihtiyaç vardır.
Frankfurt Goethe Üniversitesi Pediatri Bölümü’nden Jan Henning Klussmann ve Deneysel Pediatrik Hematoloji ve Onkoloji Enstitüsü’nden Dirk Heckl liderliğindeki bir araştırma ekibi, AML hücrelerinin alışılmadık bir kırılganlığını keşfetti.
iScience dergisinde yayınlanan çalışmada, lösemi hücrelerinde bulunan belirli bir nükleik asit grubu olan kodlamayan RNA’lar incelendi. Normal mesajcı RNA’lar (mRNA’lar) gibi bunlar da gen transkripsiyonu ile üretilir.
Bununla birlikte, mRNA’nın aksine, kodlamayan RNA’lar proteinlere çevrilmez, ancak genellikle hücre çoğalması ve hücre bölünmesi gibi düzenleyici işlevlerden sorumludur. Kanser hücrelerinin tipik bir özelliği, düzenleyici süreçlerin ciddi şekilde bozulmuş olmasıdır. Bu da kodlamayan RNA’ları kanserle mücadelede ilginç bir başlangıç noktası haline getirmektedir.
AML hücrelerinde, sağlıklı hücrelere kıyasla yaklaşık 500 kodlamayan RNA farklı şekilde ifade edilmiştir. Araştırmacılar bunu doğrulamak için genomdaki kodlayıcı genlerin okunmasını engelleyerek bu RNA moleküllerini kapattı. En belirgin etki MYNRL15 geninde görüldü. Bu genin kapatıldığı kanser hücreleri süresiz büyüme yeteneklerini kaybetti ve öldü.
Ancak şaşırtıcı bir şekilde, bu etkiye neden olan şey kodlamayan RNA’nın eksikliği değildi. Araştırmacılar, genin inaktive edilmesinin kromatinin uzaysal organizasyonunu, yani genomun üç boyutlu yapısını değiştirdiğini gösterebildiler.
“Bu, AML hücrelerinin hayatta kalmak için ihtiyaç duyduğu bir genin inaktivasyonu ile sonuçlandı. Bu da lösemiyle mücadelede beklenmedik yeni olasılıkların önünü açıyor’.
Bu bağlamda önemli olan, modifiye edilmiş MYNRL15 geninin baskılayıcı etkisinin farklı AML hücre hatlarında gözlemlenmiş olmasıdır. Bu hücreler hem çocuklardan hem de yetişkinlerden alındı ve Down sendromlu hastalarda yaygın olarak bulunanlar da dahil olmak üzere çeşitli alt tipleri içeriyordu.
Klusman, “İncelediğimiz tüm lösemilerin bu lokusla ilişkili olması bize bunun önemli olduğunu söylüyor” diyor. Araştırmacılar şimdi kanser hücrelerinin MYNRL15 bağımlılığından yararlanarak spesifik gen terapileri geliştirmeyi umuyor.
Klusman, “Çalışmamızda ilk kez AML hücrelerindeki kodlamayan RNA’ları ve genleri sistematik olarak analiz ettik ve bu süreçte gelecekteki terapötik gelişim için umut verici bir hedef olan bir lokus belirledik” diyor.
Derleyen: Deniz KAFKAS
Kaynak: Lösemiye Karşı Yeni Mücadele: Bilim İnsanları, Kanser Hücrelerinin Savunmasız Noktasını Keşfetti