Bir beyaz burunlu resif köpekbalığı, gelgitte bir Fijli mercan kayalığı lagünü devriye geziyor. Araştırmacılar, şimdi bu ekosistemdeki diğer deniz canlıları arasındaki kademeli değişikliklere neden olan köpek balıklarının ilk net örneklerini belgeledi. / Bigelow Laboratory for Ocean Sciences
Balıkların köpekbalığı korkusu, Okyanus Bilimleri Bigelow Laboratuarı’nda çalışan bir bilim insanının yaptığı yeni araştırmalarına göre, Pasifik’teki sığ resif yaşam alanlarını şekillenmesinde etken oluyor.
Çalışma, bir mercan resif ekosistemini dolaylı bir etki ile değiştiren ilk açık barınak vakasıdır – otoburların yem olduğu ve yosunların yetiştiği yerde kaygılar yaratacak bir korku atmosferi. Bir trofik çağlayanı olarak adlandırılan bu karmaşık ilişkiler, doğanın her yerinde var olmakla birlikte, bağlantıların tanımlanması genellikle zordur.
Scientific Reports’ta yayımlanan çalışma, Fiji sahilinde bulunan resifleri araştırdı. Adalarının çoğu, Pasifik’te yaygın olarak bulunan sığ, gelgit resifleri ile çevrilidir. Araştırma ekibi, çevresel izleme ve deneyler yoluyla köpek balıklarının yosun yiyen balıkların ekosistemdeki beslenme davranışlarını değiştirdiğini tespit ettiler. Bu değişiklik, mercanların baş rakibi olan yosunların kayalıklarda gelişerek besin zincirini üzerinde etkili olmasına neden olur.
Bigelow Laboratuvarı’nda kıdemli araştırmacı ve makalenin yazarı olan Doug Rasher şunları söyledi: “Köpekbalıkları, birçok kişinin ilgisini çeken karizmatik yırtıcılar olmasına rağmen, doğadaki ekolojik rolleri hakkında hala çok basit bir anlayışa sahibiz. Köpekbalıklarının sadece ekosistemde bir yolcu değil, aslında görünüş ve işlevleri şekillendirdiğini belirlediğimiz ilk yer budur.”
Dünyanın her yerinde, yırtıcı hayvanlar korkusu yiyici davranışlarını ve otobur hareketlerini büyük ölçüde değiştirebilir. Bununla birlikte, bu etkilerin bir ekosistem üzerindeki tam etkisini anlamak zor olabilir. Bu, özellikle geniş mesafeleri kaplayan köpekbalıkları gibi yalın olmayan besleme ve çeşitli avlar tüketen büyük avcılarda geçerlidir. Bu yırtıcılar, geleneksel yaklaşımlarla etkili bir şekilde incelenemez ve etkileri yer ve zaman boyunca doğal olarak yayılır.
Bu zorlukları aşmak için, bu çalışma dar bir odak kullandı. Araştırmacılar, en çok rastlanan yosunlardan, onları tüketen balıklardan ve başta balık yemlerinden oluşan resif köpekbalığı olmak üzere, az sayıdaki trofik bir kaskada karışma ihtimali olan türlerden bahsettiler.
Araştırmacılar ayrıca bir trofik basamak yaratma ihtimali olan resif yaşam alanına odaklandılar: sığ intertidal yaşam alanı. Yüksek gelgitte, bu bölge yakında bulunan daha derin sularda bulunan avcılara açıktır. Köpekbalıkları ve diğer büyük yırtıcılar, bu süre zarfında, sığlıklara gezileri öngörürler. Alçak gelgit durumunda alan, büyük deniz manzarası ile izole edilmiş, yırtıcıların cenneti haline gelen bir seri lagün olur.
Rasher şunları söyledi: “Yırtıcılık tehdidi doğadaki etkili bir güçtür. Gezegendeki her hayvan, öğle yemeği yemekten çok öğle yemeği oluyor, bu nedenle eylemleri sıklıkla bu duyguyu yansıtıyor.”
Sığ kayalıklarda arazi ve gelgit birliği, öngörülebilir bir risk döngüsü yarattı. Çalışma, yırtıcılar yokken ve yırtıcılık tehdidi düşük olduğunda otobur balıkların izole lagünlerde düşük gelgitte beslenmeyi büyük ölçüde tercih ettiğini ortaya koydu. Bu yosunları bu bölgelerde asgari düzeyde tuttu, ancak yırtıcılar bölgeyi devriye gezdiklerinde sadece yüksek gelgit sırasında erişilebilen resiflerin en üstünde gelişmelerine izin verdi.
Rasher şunları söyledi: “Köpek balıklarının ekolojik önemi tartışmalı bir konu olmayı sürdürüyor, ancak burada seçkin koşullar altında trofik basamaklara neden olabileceklerini gösterdik. Tartışmayı, tropik kaskadların genelde var olup olmadığından ve köpekbalıklarının etrafındaki çevreleri şekillendirdiği belirli zamanların ve yerlerin belirlenmesine yönlendirmesinden uzak tutmalıyız.”
Dergi Referansı: Douglas B. Rasher, Andrew S. Hoey, Mark E. Hay. Cascading predator effects in a Fijian coral reef ecosystem. Scientific Reports, 2017; 7 (1) DOI: 10.1038/s41598-017-15679-w
Kaynak: https://www.sciencedaily.com/releases/2017/11/171127135806.htm
Çeviren: Bünyamin Tan