Kan Kök Hücreleri Yaratmanın Anahtarı Kendi Kanınızda Yatıyor Olabilir

Kan Kök Hücreleri Yaratmanın Anahtarı Kendi Kanınızda Yatıyor Olabilir

Kan Kök Hücreleri Yaratmanın Anahtarı Kendi Kanınızda Yatıyor Olabilir

Yeni bir araştırmaya göre, kan kök hücrelerinin gelişimi, görünüşte ilgisiz bir mikrop algılayıcı protein reseptörüne dayanıyor.

Bu keşif, bir kişinin kendi kanından kan kök hücreleri üretme arayışında yeni bir çığır açabilir ve böylece kemik iliği nakli ihtiyacını ortadan kaldırabilir.



Çalışmanın yazarları, Nod1 adı verilen söz konusu protein reseptörünün, vücuttaki bakteriyel enfeksiyonların tanınmasına yardımcı olma ve bir bağışıklık tepkisi oluşturma rolüyle zaten bilindiğini belirtiyor.

Ancak araştırmaya göre Nod1, embriyonun damar sistemi henüz gelişirken, yaşamın çok daha erken dönemlerinde farklı bir amaca da hizmet ediyor gibi görünüyor.

Iowa Eyalet Üniversitesi’nde genetikçi olan Raquel Espin Palazon liderliğindeki çalışma, bu mikrobiyal sensörün embriyoların bazı vasküler endotelyal hücrelerini kan kök hücreleri olmaya zorlamasına yardımcı olduğunu öne sürüyor.

Bir embriyonun kan kök hücrelerini nasıl oluşturduğuna ışık tutma potansiyeli göz önüne alındığında, bu değerli bir bilgi olabilir – ve belki de yaşamın ilerleyen dönemlerinde onları nasıl büyütebileceğimizi de.

Espin Palazon, “Bu, uyumlu kemik iliği nakli donörlerinin bulunması gibi zorlu bir görevi ve nakil sonrasında ortaya çıkan komplikasyonları ortadan kaldırarak birçok lösemi, lenfoma ve anemi hastasının hayatını iyileştirecektir” diyor.

Kan kök hücreleri, kanımızdaki tüm beyaz ve kırmızı hücrelerin progenitörleridir ve hematopoez adı verilen bir süreçte kanımızın tüm bileşenlerini üretirler.

Hematopoetik kök hücreler olarak da bilinen bu kan kök hücreleri, doğumdan önce vücutta kendiliğinden ortaya çıkar ve embriyonun aortundaki endotel hücrelerinden gelişir.

Ancak bu kadarı zaten açık olsa da, embriyoda bu önemli süreci neyin tetiklediğine dair çok az ayrıntı vardı.

Espin Palazon, “Kan kök hücrelerinin endotel hücrelerinden oluştuğunu biliyoruz, ancak hücrenin kimlik değiştirmesini sağlayan faktörler esrarengizdi” diyor. “Bu reseptöre ihtiyaç duyulduğunu ya da bu kadar erken, kan kök hücreleri oluşmadan önce ihtiyaç duyulduğunu bilmiyorduk.”

Araştırmacılar ilk olarak insan embriyolarının kamuya açık veri tabanlarını analiz ederek Nod1’i buldular, ardından genomunun yaklaşık yüzde 70’ini insanlarla paylaşan ve yaygın olarak kullanılan bir model organizma olan zebra balığını kullanarak reseptörü daha fazla incelediler.

Araştırmacılar, Nod1’i inhibe ederek veya güçlendirerek, kan kök hücrelerinin oluşumu ile pozitif bir korelasyon olduğunu gösterdiler.

Çalışmanın yazarları, Nod1 ve insanlarda kan gelişimine daha fazla ışık tutmak için, araştırmacıların insan kaynaklı pluripotent kök hücreler ürettiği Philadelphia Çocuk Hastanesi ile de işbirliği yaptı.

Bunlar yetişkin vücut hücrelerinden üretilse de, araştırmacılar bunları genetik olarak embriyolarda bulunan pluripotent kök hücreleri (birçok farklı hücre tipi üretebilen) taklit edecek şekilde yeniden programlıyor.

İndüklenmiş pluripotent kök hücreler çoğu kan hücresi türünü üretebilir, ancak fonksiyonel kan kök hücreleri oluşturamazlar. Yine de Nod1’in inhibe edilmesi, bu indüklenmiş pluripotent kök hücrelerin daha az kan üretmesine neden olarak zebra balığının kan kök hücrelerinde görülen etkiyi yansıttı.

Bir kişinin kan kök hücrelerinin çoğu kemik iliğinde bulunur, bu nedenle belirli kan bozuklukları olan hastalar genellikle hayati bir kan kök hücresi kaynağı sağlamak için kemik iliği nakline ihtiyaç duyarlar.

Ancak Nod1’in embriyolarda kan kök hücrelerinin oluşturulmasındaki rolüne ilişkin bu kanıtla donanmış olan bilim insanları, insan örneklerinden, hatta potansiyel olarak hastaların kendi kanlarından yeni kan kök hücreleri üretmenin bir yolunu bulmak için yeni bir umuda sahipler.

Araştırmacılar, sadece vücudun kan kök hücrelerini tam olarak nasıl oluşturduğunu anlamak için değil, aynı zamanda her bir adımın ne zaman gerçekleşmesi gerektiğini anlamak için de daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu söylüyor.

Derleyen: Deniz KAFKAS

Kaynak: Kan Kök Hücreleri Yaratmanın Anahtarı Kendi Kanınızda Yatıyor Olabilir

Bilimde Çığır Açan An: Fetal Beyin Dokusundan Geliştirilen Mini Beyin

Bir yanıt yazın

Bu site, istenmeyenleri azaltmak için Akismet kullanıyor. Yorum verilerinizin nasıl işlendiği hakkında daha fazla bilgi edinin.

Çok Okunan Yazılar