Kafataslarındaki Yara Analizi Tiranozorların Nasıl Dövüştüğünü Ortaya Çıkardı
Yeni bir çalışma bulgusuna göre Tyrannosaurlar(tiranozorlar), muhtemelen öldürme niyetiyle olmasa da, birbirlerini yüzlerinden ısırdılar. Daha ziyade, bu ısırma kavgaları muhtemelen farklı bireylerin bölge, eş veya daha yüksek statü gibi ödüller için rekabet etmesinin sonucuydu.
Araştırmacılar, toplam 324 yara izi olan 202 tiranozor kafatası ve çenesini analiz ettikten sonra keşfi yaptılar. Ekip, hemen hemen genç tiranozorların yüzlerinde ısırık izleri olmadığını fark etti. Bunun yerine, yaşlı tiranozorların yaklaşık yarısında yaralar vardı, bu da belki de sadece bir cinsiyetten daha yaşlı üyelerin bu kavgalara katıldığını gösteriyordu.
Bilim insanları, saldırıların genellikle aynı yaş grubundaki tiranozorlar arasında meydana geldiğini ve ergenlikten sonra başladığını söylüyor. Muhtemelen hayvanlar, potansiyel ortaklar için veya belki de bölge ele geçirmek veya hiyerarşide terfi etmek için savaştı. Modern hayvanlarda da benzer davranışlar gözlenir.
Bir dinozorun cinsiyetini belirlemek neredeyse imkansızdır. Hamilelik veya yumurtlama sırasında ölmediyse, bilim insanları dişileri erkeklerden ayırt edemezler. Bununla birlikte, tiranozorların sadece yarısının bu tür yaralara sahip olması, savaşların aynı cinsiyetten yapıldığı anlamına gelebilir.
Ayrıca, ısırma davranışının sadece erkekler mi, yoksa sadece dişiler mi yoksa her ikisi mi savaştı bilmiyoruz, ancak olası senaryoları düşünmek ilginç, özellikle de gelecekte dinozor cinsiyetlerini belirlemede daha iyi olursak diye eklediler.
Bilim insanları daha önce tiranozorların çenelerinde, eski yırtıcıların avlarını tespit edip yemelerine izin veren “algılayıcılar” olduğunu keşfettiler.
Tiranozorlar, Kretase döneminin son 20 milyon yılında (145 milyon ila 66 milyon yıl önce) Asya ve Kuzey Amerika’da avcı olarak egemen olan bir grup et yiyen dinozordu. Proje, tek bir tiranozor örneğinin keşfiyle başladı: Bu, 2017 yılında Alberta’nın Dinozor Eyalet Parkı’nda ortaya çıkarılan bir üst çene kemiğiydi. Çenenin analizi, bir dizi uzun “kemiğin kenarında kavis çizen yara izleri” olduğunu ortaya çıkardı. “Bunlar muhtemelen iyileşen ve bu kabarık sırtları oluşturan başka bir tiranozorun diş izleriydi.”
Tyrannosaur kafatasları genellikle birçok yara izi taşır. Ancak hiç kimse sistematik olarak incelemek için bu yara izlerinin büyük bir kısmına bakmamıştı. Böylece arkeologlar Albertosaurus , Daspletosaurus ve Gorgosaurus da dahil olmak üzere tiranozor kafataslarında bu yara izlerinin oluşumunu, şeklini ve diğer ayrıntıları belgelemeye başladılar.
Ekip, yüzdeki yara izlerinin çok yaygın olduğunu buldu. Büyük ancak henüz olgunlaşmamış tiranozorların yaklaşık %50’sinde ve yetişkin boyutundaki tiranozorların yaklaşık %60’ında ısırık izleri mevcuttu. Ayrıca, yara izleri üst ve alt çene kemiklerinde görünme eğilimindeydi ve diş delinme izlerini ve uzun yara izlerini içeriyordu.
Ekip, kafataslarına ve üzerlerindeki ısırık izlerine göre dişleri arasındaki mesafeyi karşılaştırarak “kurbanların” ve “ısırıcıların” ne kadar büyük olduğunu belirledi. Hayvanlar genellikle benzer büyüklükteydi.
Araştırmacı Brown, “Bu veriler, tiranozorların bu davranışı gençken yapmadıklarını ve sadece yarı büyüdüklerinde başladıklarını ve sadece aynı büyüklükteki hayvanlarla yaptıklarını” söyledi. Ayrıca, bu kötü ama genellikle ölümcül olmayan yara izlerinin yaygınlığı, yaşlı tiranozorların düzenli olarak birbirleriyle savaştığını gösteriyor, dedi.
Modern hayvanlar da kendi türleriyle savaşırlar, genellikle cinsel olarak olgunlaştıklarında. Brown, “Bu hayvanlar üremek için yeterince yaşlı ve rakiplerine kıyasla nasıl sıralandıklarını veya potansiyel eşlere kıyasla nasıl derecelendirildiklerini görmek için suları test ediyorlar.” dedi. Tyrannosaurlar da cinsel olgunluk etrafında birbirleriyle savaşmaya başlamış olabilirler, ama bunu test etmek gerçekten zor, bu yüzden aslında tam olarak bilmiyoruz” diye ekledi.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Özbekistan’da Otobüs Büyüklüğünde Bilinmeyen Yırtıcı Bir Dinozorun Kalıntıları Bulundu
Özbekistan’da Otobüs Büyüklüğünde Bilinmeyen Yırtıcı Bir Dinozorun Kalıntıları Bulundu
/Kafataslarındaki Yara Analizi Tiranozorların Nasıl Dövüştüğünü Ortaya Çıkardı/