Dinozorlar Yediklerini Öğütmek İçin Pembe Kuvarsit Mide Taşlarını Yutuyordu
Bir çalışma, büyük pembe kuvarsit yığınlarının bugünkü Amerikan Orta Batı bölgesi boyunca uzun boyunlu dinozorların karınlarında yaklaşık 965 km boyunca taşındığı sonucuna vardı.
ABD’li araştırmacılar, dev sauropodların yedikleri yiyecekleri öğütmeye yardımcı olmak için muhtemelen ‘mide taşı’ olarak bilinen bu gastrolitleri yuttuğunu açıkladı.
Gastrolitler(mide taşları), dinozorların yok olduğu 155-148 milyon yıl önce, Geç Jura döneminde Wyoming’in Morrison Çökelme Havzasına gömüldü.
Kuzey Amerika’daki pembe kuvarsit yalnızca Idaho, Montana, New Mexico ve Wisconsin’de bulunduğu için ekip, taşların oradan çıkamayacağını biliyordu.
Ekip, küçük saatler gibi davranan zirkon adı verilen mineralleri analiz ederek, gastrolitlerin Wisconsin’den gelenlerle eşleşen 1.8 milyar yıl önce oluştuğunu belirledi.
Josh Malone, onlarla ilk kez 2017 yılında, o sırada Wyoming’de saha çalışması yürüten babası Illinois Eyalet Üniversitesi jeoloğu David Malone’u ziyaret ettiğinde karşılaştı.
Henüz jeolojiyle ilgilenmiyordum. Sadece keyif için babamı ziyaret ediyordum. Bighorn Basin’de dolaşıyorduk ve bu cilalı taşları Morrison Formasyonunda görmeye devam ettik, ‘diye ekledi.
“Baba, bunlar ne?” diye sordum ve “bunlar mide taşı” dedi. Babasının taşların nereden geldiğinden emin olmadığını açıklayarak devam etti.
Her şeyin başlangıcı buydu. Arazide geçirdiğimiz o gün beni jeolojiye soktu.
Bu 2017 gezisi sırasında baba-oğul, yüzlerce pembe kuvarsit gastrolitini topladı ve içerdikleri zirkon kristallerini analiz etmek ve ne zaman oluştuklarını belirlemek için laboratuvara geri götürdü.
Daha sonra, yaklaşık 1.8 milyar yıl önceki bu tarihi, kıtadaki bilinen pembe kuvarsit yataklarının yaşları ile karşılaştırmayı başardılar.
Josh Malone, “Wyoming’deki gastrolitlerden sonuçları aldıktan sonra, onlar üzerinde istatistiksel bir analiz yaptık ve Wisconsin’deki Baraboo Formasyonu kuvarsitiyle eşleştiler ” dedi.
Ek olarak, ekip makalelerinde, Wyoming gastrolitlerinin doku, bileşim ve ağır mineraller açısından Baraboo Interval kuvarsitlerinden ayırt edilemez olduğunu yazdı.
Ekip ayrıca, taşların 965 km’lik yolculukların olası bir sebebi olarak nehirlerin daha geleneksel hareketiyle taşınması alternatifini de elemiş oldu.
Geç Jura döneminde, Morrison Havzasında biriken tortular, ağırlıklı olarak, Baraboo kuvarsitlerinin ilk oluştuğu doğudan değil, batıdan kaynaklanan doğuya doğru akan nehirlerden geldi.
Araştırmacılar, Wisconsin olarak bildiklerimizden Wyoming’e, Morrison Havzasında bulunan kuvarsit büyüklüğündeki taşları taşıyacak kadar güçlü olabilecek hiçbir nehir olmadığını açıkladılar.
Gastrolitlerin büyüklüğü, dinozorlar gibi büyük gövdeli hayvanlar tarafından yutulmaları ve taşınmaları gerektiği anlamına geliyordu.
Malonlar tarafından toplanan gastrolitlerin hiçbiri fosilleşmiş iskelet kalıntılarıyla ilişkili bulunmadı, bununla birlikte onları taşıyan türlerin tam olarak belirsiz olduğu anlamına geliyor.
Morrison Formasyonunda gastrolitlerin yanında sadece birkaç dev dinozor kalıntısı bulundu. Et yiyen theropod Allosaurus ve uzun boyunlu sauropod Barosaurus, Diplodocus ve bir Camarasaurus olduğundan şüpheleniliyordu.
Araştırmacılar makalelerinde şöyle açıkladılar: “Morrison Formasyonu boyunca Sauropod iskeletleri Allosaurus iskeletlerinin sayısından çok daha fazladır.”
Gastrolitler büyük gövdeli theropodlara göre sauropodlarda çok daha yaygın olduğu için, sauropodların bu taşların taşınmasından en çok sorumlu olan hayvanlar olduğunu varsayıyoruz. ‘
Ekibe göre dinozorlar, bağırsaklarındaki lif bakımından zengin bitki örtüsünü öğütmek veya onlardan mineral çıkarmak için taşları kasıtlı olarak yutmuş veya yanlışlıkla yutmuş olabilirler.
Araştırmacılar ayrıca, göç eden sauropodların, bir zamanlar Appalachian Dağları’ndan Wyoming’e doğru batıya doğru akan zayıf akan bir dereyi takip etmiş olabileceklerini tahmin ettiler.
Su yolu büyük taşları taşıyacak kadar güçlü olmasa da, izleyecekleri bir rota çizerek dinozorlara yardımcı olmuş olabilir.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Elon Musk’ın Neuralink’i: Dinozorları Yeniden Yaratacak Teknolojiye Sahibiz!
/Dinozorlar Yediklerini Öğütmek İçin Pembe Kuvarsit Mide Taşlarını Yutuyordu/