Bilim İnsanları, En Karanlık Dürtülerimizin Ardındaki İtici Gücü Buldu.
Psikologlar buna “karanlık üçlü” diyor: insan doğasının en kötücül eğilimlerinden üçünün kesişimi – psikopati, narsisizm ve Makyavelizm.
Ancak gerçek daha derin ve daha karanlık. Egoizm, sadizm, kindarlık ve daha fazlası da var. Araştırmacılar, yüzeydeki en kötü eğilimlerimizin oluşturduğu bu haydutlar galerisinin ardında, insan karanlığının merkezi, ortak bir çekirdeğinin yattığını söylüyor.
2018 yılında yapılan bir çalışmada, Almanya ve Danimarka’dan psikologlar en karanlık dürtülerimizin ardındaki bu itici gücün haritasını çıkardı ve ona bir isim verdi. Yeni tanımlanan “Kişiliğin Karanlık Faktörü D” ile tanışın.
D faktörünün teorik çerçevesi, bir asır önce İngiliz psikolog Charles Spearman tarafından öne sürülen “g faktörü”ne dayanıyor. Spearman, bir tür bilişsel testte iyi performans gösteren bireylerin diğer zeka testlerinde de iyi puan alma olasılığının daha yüksek olduğunu gözlemlediğinde bu yapının temellerini atmıştı.
Başka bir deyişle, bir ‘genel zeka faktörü’ ölçülebilirdi. Ancak bilim insanlarının tespit ettiği tek şeyin bu olmadığı ortaya çıktı.
Eylül ikinin onsekiz’de Danimarka’daki Kopenhag Üniversitesi’nden psikolog Ingo Zettler, “Aynı şekilde, insan kişiliğinin karanlık yönlerinin de ortak bir paydası var; yani – zekaya benzer şekilde – hepsinin aynı eğilimsel eğilimin bir ifadesi olduğu söylenebilir” dedi.
Zettler ve diğer araştırmacılar, ikibin beşyüz’den fazla katılımcının yer aldığı dört ayrı çalışmada, katılımcılara dokuz farklı karanlık kişilik özelliği düzeylerini ölçmek üzere tasarlanmış sorular yöneltti: egoizm, Makyavelizm, ahlaki kopukluk, narsisizm, psikolojik yetki, psikopati, sadizm, kişisel çıkar ve kindarlık.
Bunu yapmak için, katılımcılardan bir dizi ‘karanlık’ ifadeye katılmamaları istendi: “Özel olduğumu biliyorum çünkü herkes bana bunu söyleyip duruyor”, “İstediğimi elde etmek için her şeyi söylerim”, “Orada burada köşeleri kesmeden ilerlemek zor” ve “İnsanları incitmek heyecan verici olurdu”.
Tüm yanıtlar ellerindeyken, araştırmacılar istatistiksel bir analiz yaptılar ve sonuçlar, bu karanlık özelliklerin hepsi farklı olsa da, farklı insanlarda farklı şekillerde kendini gösteren merkezi çekirdek karanlık faktörü D sayesinde hepsinin bir dereceye kadar örtüştüğünü ortaya koydu.
Zettler, “Belirli bir kişide D faktörü çoğunlukla narsisizm, psikopati veya diğer karanlık özelliklerden biri ya da bunların bir kombinasyonu olarak kendini gösterebilir” dedi.
“Ancak çeşitli karanlık kişilik özelliklerinin ortak paydasını haritalandırmamızla, kişinin yüksek bir D faktörüne sahip olduğu kolayca tespit edilebilir. Bunun nedeni, D faktörünün bir kişinin bu karanlık özelliklerden bir veya daha fazlasıyla ilişkili davranışlarda bulunma olasılığının ne kadar yüksek olduğunu göstermesidir.”
Bu oldukça kışkırtıcı bir bilgi, ancak sadece araştırmacıların sözüne güvenmek zorunda değilsiniz: D testini kendiniz de yapabilirsiniz.
Ekip, bir anket aracılığıyla kendi D puanınızı ölçebileceğiniz çevrimiçi bir portal kurdu.
İnsanlar neden bilmek istesin ki? Araştırmacılar, gerçekte ne kadar karanlık olduğunuza dair kişisel merakın yanı sıra, bulgularının bir gün psikoloji ve terapide yeni keşiflere yol açabileceğini ve insanların kötü niyetli eylemlerini nasıl yorumladığımıza dair anlayışımızı geliştirebileceğini söyledi.
Zettler, “Bunu örneğin aşırı şiddet vakalarında ya da kurumsal veya kamu sektörlerinde kuralların çiğnenmesi, yalan söyleme ve aldatma durumlarında görüyoruz” dedi.
“Burada, bir kişinin D-faktörü hakkındaki bilgi, örneğin kişinin yeniden suç işleme veya daha zararlı davranışlarda bulunma olasılığını değerlendirmek için yararlı bir araç olabilir.”
Derleyen: Deniz KAFKAS
Kaynak: Bilim İnsanları, En Karanlık Dürtülerimizin Ardındaki İtici Gücü Buldu.
İlginç Bir Çalışma: Neden Bazı İnsanlar ‘Ölülerin Seslerini Duyuyor?’