Beynimizin Pusulası Nerededir?
Araştırmacılar ilk kez insan beyninin yönünü bulmak ve çevrede gezinmek için kullandığı iç sinirsel pusulanın yerini tespit etmeyi başardılar. Bu sinirsel pusula nerede bulunur?
Hareket sırasında insan nöral aktivitesini ölçmek zordur; çünkü mevcut tekniklerin çoğu (özellikle fMRI) katılımcıların tamamen hareketsiz kalmasını gerektirir. Yeni bir çalışmada sinir bilimciler bu sorunu mobil EEG cihazları ve bir hareket yakalama kamerası kullanarak çözdüler.
Makalenin ortak yazarı Benjamin J. Griffiths şunları söyledi: “Kuşların, farelerin ve yarasaların yollarında kalmalarına yardımcı olan sinir devrelerine sahip olduklarını biliyoruz, ancak insan beyninin bunu gerçek dünyada nasıl ele aldığı hakkında şaşırtıcı derecede az şey biliyoruz.”
Sinirsel pusula nasıl arandı?
52 sağlıklı gönüllüden oluşan bir grup, bir dizi hareket izleme deneyine katıldı. Beyin aktiviteleri, başlarına yerleştirilen EEG sensörleri kullanılarak kaydedildi.
Bu sayede araştırmacılar, bir ya da başka bir bilgisayar monitörüne bakmak için başlarını çeviren katılımcıların beyinlerindeki sinyalleri izleyebildiler.
Bir başka çalışmada, sinirbilimciler epilepsi için kafa içi elektrot takibi yapılan 10 katılımcının sinyallerini takip etti. Burada hipokampus ve komşu bölgelerdeki nöronların kafa içi aktivitesini okumak mümkün oldu.
Deney katılımcılarına verilen görevler ya başlarını çevirmelerini ya da bakışlarının yönünü değiştirmelerini gerektirdi ve bu hareketlerin ürettiği beyin sinyalleri bir deneyde EEG başlıklarından, diğerinde ise kafa içi elektrotlardan okundu.
Sonuç olarak bilim insanları, baş yönelimindeki değişiklikleri tanımlayan bir sinir sinyali tespit etti. Bu sinyalin kaynağı medial temporal lobdur.
Daha sonra yapılan analizler, baş yönü sinyallerini başın dönmesiyle ilişkili sinyallerden ayırmayı mümkün kıldı. Bilim insanları, baş yönü sinyali ile bakış yönü sinyalini karşılaştırdıklarında, beynin aktif navigasyon sırasında her iki sinyali de koruduğunu, baş yönü ile ilişkili daha güçlü sinyalin medial temporal lobdan kaynaklandığını buldular.
Yani, yönümüzden sorumlu “pusula” medial temporal lobda bulunuyor ve seçtiğimiz yönü korumamızı ve nerede ve ne kadar saptığımızı dikkate almamızı sağlıyor.
Dr. Griffiths şunları söylüyor: “Bu sinyalleri vurgulamak, beynin navigasyon bilgilerini nasıl işlediğine ve bu sinyallerin görsel işaretler gibi diğer sinyallerle birlikte nasıl çalıştığına gerçekten odaklanmamızı sağlıyor. Yaklaşımımız, nörodejeneratif hastalıklarda meydana gelen değişiklikleri araştırmak ve hatta robotik ve yapay zekâda navigasyon teknolojilerini geliştirmek için yeni olanaklar yarattı.”
Araştırmacılar gelecekteki çalışmalarında, edindikleri bilgileri beynin zaman içinde nasıl yön bulduğunu incelemek için kullanmayı planlıyor.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Beynimizin Pusulası Nerededir?
MRI Taramaları Bilincin Beyindeki Şaşırtıcı Aşamalarını Ortaya Koyuyor