Afrika’da 1000 Yıllık Akıllı Su Toplama ve Depolama Örneği Keşfedildi
Arkeologlar, Güney Afrika’daki ilk büyük şehrin “su” sırrını ortaya çıkardı. Uluslararası bir arkeolog ekibi, Güney Afrika’nın en eski şehri Büyük Zimbabwe’yi araştırdı. 11. yüzyılda Shona halkının başkenti olmuştu, uzun süre boyunca gelişmiş ve 17. yüzyılda bölge sakinleri tarafından terk edilmişti.
Arkeologlar, Büyük Zimbabwe’nin “su” sırrını ortaya çıkarmayı başardılar. Böylesine büyük bir şehrin sakinleri, kurak mevsimlerde suyu nereden aldı? Antik kentte özel bir su depolama sistemi oluşturulduğu ortaya çıktı. Hatta Büyük Zimbabwe’de suyu koruyan göletler sistemi o kadar ince ve hassas bir şekilde düzenlenmiştir ki, çağdaşlarımızın eski inşaatçılardan öğrenecekleri bir şeyler vardır.
Güneydoğu Zimbabwe’nin dağlarında, Güney Afrika’daki ilk büyük şehrin kalıntıları bulunur. Burası Büyük Zimbabwe olarak bilinir. “Zimbabwe” adı, Shona dilinde “büyük taş ev” anlamına gelir. Modern ülke Zimbabwe adını antik kentten almıştır. Gerçekten de şehirde çok sayıda büyük taş ev vardı. 11. yüzyılda, modern Zimbabwe ve Mozambik topraklarında bulunan Shona krallığının başkenti oldu.
Şehir, 17. yüzyılda terk edilene kadar yüzyıllarca gelişti. “Su” gizemi, arkeologların uzun süre cevap bulamadıkları bir sorudur: Böylesine büyük bir şehrin sakinleri kurak mevsimde suyu nereden buluyordu? Büyük Zimbabve, aylarca yağmur yağmayan bir bölgede bulunuyor ve çok sayıda insan ve sığır için istikrarlı bir su kaynağı neredeyse çözülemez bir sorun haline gelebilir.
Son olarak Büyük Zimbabwe’nin “su” sırrı, Güney Afrika, İngiltere, Zimbabwe ve Danimarka’dan uluslararası bir grup araştırmacı tarafından ortaya çıkarıldı.
Her şeyin “dhaka” adı verilen derinlemesine düşünülmüş bir gölet sisteminde olduğu ortaya çıktı. Bu göletlerde yağışlı dönemlerde yüzey ve yer altı suları birikmiş, ardından toplanan sular kent sakinlerinin ihtiyacını karşılamıştır.
Büyük Zimbabwe Vodokanalı
Bilim insanları, uzaktan algılama ve kazı yöntemlerinin yardımıyla bir dizi Dhaka’yı keşfettiler. İnşaat için kullanılan kilden çıkarıldığı düşünüldüğünden daha önce araştırılmamıştır. Ancak yeni araştırmalar, bunun Dhaka hakkındaki gerçeğin tamamı olmayabileceğini öne sürüyor. Yapılışlarının amacı tamamen farklıydı ve kil daha çok bir yan üründü.
Dhakaların rastgele yerlerde değil, yalnızca yağmurlar sırasında küçük derelerin aktığı veya yer altı sularının sızdığı yerlerde kazıldığına dair açık göstergeler var. Bu, araştırmacıları, dhakaların şehre istikrarlı bir su kaynağı sağlayan ince ayarlanmış bir sistem olarak işlev gördüğüne ikna etti.
Büyük Zimbabwe halkının, üç farklı “su” dönemiyle karakterize edilen bir bölgede iklim açısından akıllı su depolama ve yönetim uygulamalarını benimsediği söylenebilir: çok sıcak ve kurak bir mevsim, sıcak ve nemli bir mevsim ve son olarak ılık bir mevsim ve kuru kış. Büyük Zimbabwe gibi büyük bir şehrin büyüyebilmesi ancak böyle bir iklimde güvenilir bir su kaynağı sayesinde oldu.
Akademisyenler, şehrin su temin sisteminin etkileyici bir şekilde tasarlandığını ve iyi işlediğini ve bunun sürdürülmesi için sürekli çaba gösterilmesini gerektirdiğini belirtiyor. Görünüşe göre her şey o kadar iyi yapılmış ki, yüzlerce yıl önce Büyük Zimbabwe’de başarılanlardan bugün bile öğrenilebilir.
Arkeologlar şehrin neden terk edildiğini bilmiyorlar, ancak su temin sisteminin yıkılmasının buna yol açması muhtemel.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Afrika’da 1000 Yıllık Akıllı Su Toplama ve Depolama Örneği Keşfedildi
Obsidyenden El Baltası Yapılan 1.2 Milyon Yıllık Atölye Bulundu