Vücudunuz Sizden Genç Olabilir
Paranın zamanı satın alabilir mi? ABD’li milyarder Bryan Johnson bunu öğrenmeyi umuyor.
45 yaşındaki Johnson’ın yaşlanmayı tersine çevirmek ve 18 yaşındaki vücuduna (muhtemelen sivilcesiz) yeniden kavuşmak için her yıl milyonlarca dolar harcadığı bildiriliyor. Johnson bunu başarmak için katı bir diyet ve egzersiz rejimine bağlı kalıyor, çok sayıda takviye alıyor ve organlarının işlevini analiz etmek için sık sık testler yaptırıyor. Ayrıca vücudunu gençleştirmek için 17 yaşındaki oğlunun kan plazmasını kendisine enjekte etmek gibi bazı yeni prosedürler de denedi.
Johnson’ın arayışı internette büyük ilgi toplamakla kalmadı, aynı zamanda birçok kişinin nihai hedefinin ne ölçüde ulaşılabilir olduğunu merak etmesine neden oldu – vücudunuz gerçekten takvim yaşınızdan daha genç olabilir mi?
Yaşınızı ölçmenin birbiriyle bağlantılı iki yolu vardır. İlki, anlaşılması en kolay olan kronolojik yaştır. Bu aslında ne kadar süredir hayatta olduğunuzdan başka bir şey değildir. Bunun en doğru tahmini doğum belgenizdeki tarih ve saattir.
Ancak, belgesel kanıtların eksik olduğu durumlarda (tipik olarak, arkeolojik kazılar veya adli tıp), kronolojik yaşı tahmin etmek için çeşitli teknikler mevcuttur. Muhtemelen en iyi yöntem dişlere bakmaktır – özellikle de ağaçlardaki büyüme halkalarına benzeyen yıllık “semental çizgilerine” ve dentindeki (diş minesinin altında bulunan ve diş yapısını destekleyen) değişikliklere.
‘Gerçek’ yaşınızı nasıl ölçersiniz?
Öte yandan biyolojik yaş, bir organizmanın zaman geçtikçe hastalanma veya ölme olasılığındaki üstel artışı yansıtır. Temel olarak bu, vücudunuzun işlevini kaybetme hızı anlamına gelir.
Çoğu tür yaşlanırken, gezegende gerçekten yaşlanmayan bazı nadir canlılar vardır – okyanus quahog’u gibi. Bunların ölme şansı o kadar düşüktür ki, bugün hayatta olan bazıları Henry VIII’in onları bir kase çorbada yiyebileceği kadar yaşlıdır.
Ancak hepimiz yaşlanırken, işlevsel kapasitemizi aynı oranda kaybetmeyiz ve vücudumuzdaki organ sistemleri farklı hızlarda azalır. Bu da bazı insanların biyolojik yaşının kronolojik yaş ortalamasından daha genç ya da daha yaşlı olabileceği anlamına gelir.
2018’de kendi yaş grubunda dünya rekoru kıran 70 yaşındaki ABD’li maraton koşucusu örneğini ele alalım ve bunu sağlık durumu hassas olan veya uzun süreli bakımda olan birçok akranıyla karşılaştıralım. Bu, biyolojik yaşın kronolojik yaştan nasıl ayrıştırılabileceğini göstermektedir.
Biyolojik yaşı tahmin etmenin çeşitli yolları vardır. Şaşırtıcı bir şekilde, en iyilerinden biri son derece basittir: gözlerinizi kullanın. Araştırmalar, birine bakarak yapılan yaş tahminlerinin, biyolojik yaşı ölçmek için kullanılan bazı daha karmaşık teknikler kadar iyi olduğunu göstermektedir.
Bir başka çalışmada sigara içenlerin, obezlerin ve sağlık durumu kötü olanların akranları tarafından kronolojik yaşlarından daha büyük olarak algılandıkları bulunmuştur. Bu faktörlerin gerçekten de biyolojik yaşı artırdığı göz önüne alındığında, bu durum sadece birine bakmanın ne kadar doğru olabileceğini göstermektedir.
Biyolojik yaşın bir başka basit ama güçlü belirleyicisi de kişinin kavrama gücünün ölçülmesidir; bu güç yaşla birlikte kas kütlesini kaybettikçe azalma eğilimi gösterir. Hastalık, obezite ve kondisyon eksikliği gibi diğer faktörler de bunu etkileyebilir. Düşük kavrama gücü, biyolojik yaşınızın muhtemelen takvim yaşınızdan daha yüksek olduğunun bir işaretidir.
Biyolojik yaşı tahmin etmenin diğer daha karmaşık yöntemleri arasında birden fazla organ fonksiyonunu test etmek ve vücutta kaç tane inflamatuar molekülün dolaştığını ölçen steril inflamasyona bakmak yer alır (yüksek seviye iyi haber değildir). Ayrıca DNA’daki epigenetik değişikliklere, kromozom uçlarının uzunluğuna veya bir kişinin biyolojik yaşını ölçmek için sahip olduğu yaşlanan hücre sayısına da bakabilirsiniz. Bununla birlikte, son iki yöntem tipik olarak yalnızca kabaca bir tahmin sağlar.
Genç kalmak
Zamanı geri almayı ve “yaşlanmayı tersine çevirmeyi” umuyorsanız, başlamak için en iyi yer yaşam tarzınıza odaklanmaktır.
Düzenli egzersiz yapmak, sigarayı bırakmak, ölçülü içmek, kilonuza dikkat etmek ve bol miktarda meyve ve sebze yemek biyolojik yaşınızda büyük fark yaratan basit şeylerdir. Bu beş şeyden dördünü yapan bir kişi ile hiçbirini yapmayan bir kişi arasında ortalama yaşam süresi açısından yaklaşık 15 yıllık bir fark vardır.
Ayrıca, kemirgenlerden insanlara etkili bir şekilde aktarılmaları halinde yaşlanmayı hızla ve önemli ölçüde tersine çevirebilecek tedaviler de geliştirilmektedir.
Örneğin, araştırmacılar dokularda yaşlanan hücrelerin birikmesinin farelerde yaşlanmanın birincil nedeni olduğunu göstermiştir. Bu hücrelerin ortadan kaldırılmasıyla hem sağlıklarında hem de yaşam sürelerinde iyileşmeler görülmüştür.
Bu çalışmalar aynı zamanda yaşlanan hücreleri hayvanın yaşamı boyunca ortadan kaldırmanın etkilerini, birikmelerine izin verip fare yaşlandığında ortadan kaldırmakla karşılaştırmıştır. Her iki müdahale de farelerin sağlığını ve yaşam süresini iyileştiriyor ve ikincisi haklı olarak “yaşlanmayı tersine çevirmek” olarak tanımlanabilir.
Bu etkileri insanlarda tekrarlamak için birçok girişim devam ederken, yaşamın son dönemlerinde sağlığı iyileştirmeye yönelik bir dizi başka teknik üzerinde de çalışılmaktadır. Bunlardan herhangi birinin başarıya ulaşması sağlık masraflarını önemli ölçüde azaltabilir ve ilerleyen yıllarımızı geçirme şeklimizde devrim yaratabilir.
Benim görüşüme göre Johnson’ın yaşlanmayı tersine çevirme girişimleri pratik ve umutlu bir karışım. Ancak uzun vadeli hedefi olan 200 yaşına ulaşmak biraz iyimserlik olabilir.
Kaynak: https://www.sciencealert.com
Derleyen: Figen Berber
Gençleşmek İçin “Oğuldan Babaya Kan Takası” Projesi Sonuçlandı