Plasenta Geçişli Enfeksiyonlar Çocuklarda Otizm Riskini Üç Kat Artırıyor
İsveç’teki Karolinska Enstitüsü’nden bilim insanlarının öncülüğünde yapılan büyük bir yeni çalışma, son derece nadir görülen doğuştan enfeksiyonlar ile otizm spektrum bozukluğunun (ASD) gelişimi arasında bir bağlantı olduğuna dair şüpheleri destekledi.
Hamile anneler üzerinde yapılan önceki araştırmalar, nörolojik gelişim ile patojenlerin plasenta yoluyla bulaşması arasında mütevazı bir ilişkiye işaret etmişti ; ancak araştırmaların niteliği gereği kalıtsal durumlar göz ardı edilememişti.
Araştırmacılar, ülke çapındaki doğum kayıtları ve tıbbi verileri kullanarak, aynı soruyu nüfus perspektifinden ele aldılar ve 1987 ile 2021 yılları arasında İsveç’te doğan yaklaşık 3,7 milyon bireyin gelişim sonuçlarını karşılaştırdılar.
Bu kadar büyük bir veri havuzunu bir araya getirmek, araştırmacıların henüz anne karnındayken toksoplazmoz , sifilis , kızamıkçık , sitomegalovirüs veya herpes simpleks gibi patojenlere maruz kalmış 975 çocuktan oluşan küçük ama önemli bir örneklem oluşturmasına olanak sağladı .
Normalde plasenta, gelişmekte olan fetüsü mikroplardan uzak tutma konusunda muhteşem bir iş çıkarır. Kızamıkçık virüsü gibi savunma mekanizmalarını aşmaya son derece uygun olanlar bile , aşılama programları sayesinde modern toplumda artık nadirdir.
Ancak nadir durumlarda, patojenler doğmamış bebeğin çevresinde yerleşebilir ve büyük sorunlara yol açabilir.
Soru şu: Bu kargaşa, bir bebeğin nörolojik yapısında otizm, DEHB veya obsesif-kompulsif bozukluk şeklinde kendini gösterebilecek değişikliklere yol açma olasılığı var mı?
İstatistikçi ve baş yazar Hugo Sjöqvist, “Bu enfeksiyonların zihinsel engelliliğe neden olabileceği uzun zamandır biliniyor,” diyor. “Ancak, otizmle olan bağlantı, genellikle küçük hasta gruplarına dayanan önceki araştırmalarda daha az netti. Bu çalışma, bu alandaki bugüne kadarki en büyük çalışma olup, İsveç nüfusunun neredeyse tamamını kapsayan ulusal kayıt verilerine dayanmaktadır.”
Geniş örneklem, araştırmacılara doğum şekli ve gebelik süresi gibi diğer değişkenlerin etkisini de hesaba katma olanağı sağladı.
Obsesif-kompulsif bozukluk için tutarlı bir ilişki tespit edilemedi ve enfeksiyonlar ile DEHB arasındaki ilişkiler diğer ilişki faktörleriyle de açıklanabilir.
Ancak anne karnındayken şüpheli patojenlerden herhangi birine maruz kalan çocuklarda otizm geliştirme olasılığı üç kat arttı. Ağır zihinsel engelli olanlarda ise bu olasılık 30 kat daha yüksek oldu.
Unutmayın, artan risk büyük görünse bile, rakamlar aslında küçüktür. Ekip, bulgularının, ağır zihinsel engelli her 100 çocuktan yaklaşık birinin durumunun anne karnındayken toksoplazmoz, sifilis, kızamıkçık, sitomegalovirüs veya herpes simpleks enfeksiyonundan kaynaklanabileceğini gösterdiğini tahmin ediyor.
Otizmli bireylerde ise bu sayı çok daha azdır; tüm vakaların sadece %0,034’ünü oluşturmaktadır.
Halk sağlığı araştırmacısı ve çalışmanın ortak yazarı Reneé Gardner, “Bu enfeksiyonların anneden çocuğa bulaşmasının nadir görülen bir durum olduğunu vurgulamak önemlidir” diyor. “Nüfustaki tüm otizm vakalarının çok küçük bir bölümünü oluşturuyorlar, ancak etkilenen çocuklarda hem otizm hem de zihinsel engellilik riskinde belirgin bir artış görüyoruz.”
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Plasenta Geçişli Enfeksiyonlar Çocuklarda Otizm Riskini Üç Kat Artırıyor