Neandertaller, Sentetik Madde Üretebiliyordu
Araştırma, Neandertallerin yeraltı damıtma yöntemiyle sentetik madde ürettiğini ortaya koydu.
Tübingen Eberhard Karls Üniversitesinden araştırmacılar ve Almanya’daki meslektaşları, Neandertal aletlerini yapıştırmak için kullanılan huş katranına daha yakından baktılar ve yapıştırıcıyı oluşturmak için daha önce düşünülenden çok daha karmaşık bir teknik buldular.
Arkeoloji ve Antropoloji Bilimleri dergisinde yayımlanan “Königsaue huş katranının üretim yöntemi Neandertallerde kümülatif kültürü belgeliyor.” başlıklı makalelerinde ekip, huş katranı oluşturmanın farklı yöntemlerini antik Neandertal aletlerinde bulunan kimyasal kalıntılarla karşılaştırdı.
İnsan zekâsının özelliklerinden biri, doğada bulunmayan madde ve malzemeleri sentezleme yeteneğidir. Alet kullanımı bir zamanlar bu değerlendirmenin bir parçasıydı ancak birçok hayvanın alet olarak kullanılacak malzemeleri değiştirdiği ve manipüle ettiği keşfedildiğinden beri, akıllı davranışın daha az benzersiz bir işareti haline geldi.
Sentetik malzeme üretimi; hammaddeleri öğrenilmiş bir süreçle dönüştürmek için bilinçli düşünme, planlama ve eylemlerimizi kavrama gerektirdiğinden, diğer hayvanlara göre bilişsel avantajımızın önemli bir yönü olmaya devam etmektedir.
Tübingen çalışması, modern insanların bu yetenekte yalnız olmadığını ve bu zihinsel dönüm noktasına ulaşan ilk insanlar olmadığını göstermektedir. Neandertaller tarafından kullanılan huş katranı, modern insanların bilinen tüm adaptasyonlarından 100.000 yıl öncesine dayanıyor. Yapışkan malzeme, alet ve silahlarda taşı kemiğe ve ahşaba bağlamak için yapışkan bir destek olarak kullanılmış ayrıca suya dayanıklı ve organik ayrışmaya karşı dirençli olma avantajını da beraberinde getirmiştir.
Neandertallerin huş katranını nasıl ürettikleri, ya imal edilmiş bir süreç ya da bir yangından sonra kayalardan kazınarak bulunmuş bir madde olarak tahmin ediliyor. Araştırmacılar, Almanya’dan iki huş katranı parçasının ve Taş Devri teknikleriyle yapılmış geniş bir referans huş katranı koleksiyonunun karşılaştırmalı kimyasal analizi sonucunda, Neandertallerin huş katranını bir yangından sonra bulmadıklarını ya da en basit üretim yöntemini kullanmadıklarını tespit etti.
Araştırmacılar bunun yerine, Alman huş katranını yapan Neandertallerin, sentetik yapıştırıcıyı elde etmek için yeraltında ısıtmanın aşamalı oksijen kısıtlamalı damıtma işlemi ile en verimli yöntemi kullandıklarını keşfettiler.
Yazarlara göre, “Bu derece karmaşıklığın kendiliğinden icat edilmiş olması pek olası değil.” Bu da tekniğin daha basit yöntemlerle başlayıp deneylerle daha karmaşık bir süreç haline getirilmiş olabileceğini düşündürüyor.
Alman huş katranına yol açan süreci test etmek için araştırmacılar, ikisi yer üstünde ve üçü yer altında olmak üzere beş farklı çıkarma tekniğini yeniden yaratarak deneysel arkeoloji yaptılar. Huş katranı çıkarıldıktan sonra ekip, katran yapım tekniklerini analiz etmek ve antik huş katranı eserleriyle karşılaştırmak için kızılötesi spektroskopi, gaz kromatografisi-kütle spektrometresi ve mikro bilgisayarlı tomografi uyguladı.
Ekstraksiyon (Bir çözelti ya da süspansiyon içindeki inorganik veya organik bir maddeyi bir başka çözücü yardımıyla ayırma işlemi.) sırasındaki oksijen mevcudiyeti, deneysel katranlar üzerinde net bir iz bırakarak, toprak üstü ile toprak altı yöntemleri net bir şekilde ayıran bir imza oluşturdu. Antik eserler toprak altı üretim süreciyle eşleşmiştir. Hem antik katran eserleri hem de yer altı deneyleri bir miktar toprak minerali etkileşimi göstermiş ve yer üstü tekniklerinden farklı olarak isle ilişkili karbonlar içermemiştir.
Yeraltı dönüştürme tekniklerini uygulamak yerüstü tekniklerini uygulamaktan daha zordur çünkü bazı unsurlar işlem başladıktan sonra gözlemlenemez veya düzeltilemez, bu da daha hassas bir kurulum prosedürü gerektirir.
Arkeolojik kanıtlar, modern insan icadı olduğu düşünülen teknolojik ilklerin birçoğunun Neandertaller arasında zaten kullanılmakta olduğunu ortaya koymaktadır. Bu noktada, insan zekâsını istisnai bir benzersizlik olarak düşünmeyi tercih eden herkesin Neandertallerin de insan olduğunu kabul etmesi faydalı olabilir.
Yazarlara göre, “… Neandertal huş katranı yapımı, insan evriminde bu türden belgelenmiş ilk tezahür gibi görünmektedir.”
Kaynak: https://phys.org/news
Derleyen: Simge Kara