Lizbon’un Felaketi: Tarihi Sarsan Deprem
1755 yılında, hareketli Lizbon şehri, diğerleri gibi bir güne uyandı. Sakinleri, bunun tarihi yeniden şekillendirecek kader dolu bir Azizler Günü olacağını çok az biliyorlardı. Güneş doğarken, açıklanamayan bir huzursuzluk duygusu havaya nüfuz etti. Martıların delici çığlıkları yaklaşmakta olan trajedinin habercisiydi. Birdenbire, evler yıkılırken kaos çıktı ve insanları üzerlerinde ilahi bir intikam olup olmadığını düşünmeye bıraktı. Ama felaket daha yeni başlamıştı. Kıyılara yıkıcı bir tsunami düştü, ardından tüm şehri saran amansız bir cehennem geldi.
Bilindiği gibi Büyük Lizbon Depremi, sayısız cana mal olan ve Lizbon’u harabeye çeviren kayıtlı tarihin en ölümcül depremlerinden biri haline geldi. Ancak, bu yıkım uçurumundan olağanüstü bir şey ortaya çıktı-yeni bir düşüncenin işareti. Lizbon başbakanı Pombal Markisi’nde somutlaşan çığır açan bir bilimsel devrim şekillenmeye başladı. Bu sismik olay sadece binaları paramparça etmekle kalmadı, aynı zamanda uzun süredir devam eden inançları da paramparça etti, aydınlanma çağını başlattı, tartışılmaz olanı sorguladı ve modern çağın doğuşuna zemin hazırladı.
Bu blog yazısında, Lizbon depreminin nedenlerini, sonuçlarını ve etkilerini ayrıntılı olarak inceleyeceğiz. Deprem nasıl meydana geldi? Hangi bölgeleri etkiledi? Kaç kişi hayatını kaybetti? Deprem sonrasında nasıl bir yardım ve yeniden inşa süreci yaşandı? Deprem Avrupa’daki felsefi ve bilimsel tartışmaları nasıl etkiledi? Portekiz’in siyasi ve ekonomik durumu nasıl değişti? Bu soruların cevaplarını arayacağız.
Bilim Dünyası Bunu Konuşuyor! Depremler Sonrası Keşfedildi
Bilim insanları depremler sonrası yaşanan sismik dalgaların yansımalarını ölçerek yeryüzünün merkezinde yeni bir katman ya da “iç çekirdek” olabileceğini ileri sürdü.
Depremler sonrası yaşanan sismik dalgaların yansımalarını ölçen bilim insanları yeni bir keşfe imza attı.
Euronews Türkçe’nin aktardığı habere göre, Nature Communications adlı dergide yayınlanan araştırmada yerbilimciler, Dünya’nın 1600 kilometre derinliğinde 644 kilometre çapında bir metalik çekirdek bulunduğu ve bu çekirdeğin demir-nikel karışımı bir yapıdan oluştuğu yönündeki savın ağırlık kazandığını belirtti.
Sismik dalgaların katmanlardan nasıl yansıdığını izleyen araştırmacılar, Dünya’nın sanıldığının aksine dört değil beş katmandan oluştuğunu ve su katmanı, yer kabuğu (Litosfer), magma katmanı (Pirosfer) ve çekirdek katmanının (Barisfer) içinde katı ve metalden gizli bir iç çekirdek yattığı sonucuna ulaştı.
Derleyen Figen BERBER
Kaynak:Lizbon’un Felaketi: Tarihi Sarsan Deprem