Lamalar, İklim Değişikliğinin Etkilerini Azaltmaya Nasıl Yardımcı Oluyor?
Austin’deki Teksas Üniversitesindeki (UT) bilim insanları ve Peru’daki ortak kurumlar tarafından yürütülen deneysel araştırmaya göre, buzulların çekilmesiyle açığa çıkan arazilere lama (Llama glama) yerleştirilmesi, istikrarlı toprakların ve ekosistem oluşumunun hızlanmasını sağlayarak iklim değişikliğinin bazı zararlı etkilerini hafifletebilir.
Coğrafya ve çevre profesörü ve makalenin yazarlarından biri olan Tim Beach, “Buzullar dünya çapında hızla eriyor, istikrarsız ve tehlikeli manzaralar, asit kaya drenajı ve yerel ve Yerli toprak haklarına saygısızlık eden madencilik için arazi hücumları yaratıyor.” dedi. “Araştırma, lamaların yerli çobanlar tarafından yönetildiğinde toprak verimliliğini ve bitki süksesyonunu hızlandırdığını gösteriyor.”
Buzulların erimesiyle açığa çıkan topraklar başlangıçta bitki örtüsü için elverişsiz olan düşük besinli topraklara sahiptir. Müdahale edilmediği takdirde bu arazilerin stabilize olması yüzlerce yıl alabilir.
Araştırmacılar, köyleri asit kaya drenajından etkilenen yerel bir çiftçi topluluğu olan Llama 2000 Asociación ile ortaklık kurdu. Peru, Cordillera Blanca’daki Uruashraju buzulunun açıkta kalan kenarında çalışan ekip, yarısı lamalara ev sahipliği yapacak ve yarısı boş kontrol arazileri olarak kalacak sekiz adet 925 metrekarelik parsel oluşturdu. Daha sonra 2019’dan 2022’ye kadar arazilerdeki toprak kalitesini ve bitki türlerinin yaygınlığını izlediler.
Üç yıllık gözlemin sonunda, lama arazileri organik karbon ve azot seviyelerinde önemli ölçüde artış gösterdi ve ayrıca bitki örtüsünde %57’lik bir artış oldu; deneyin ikinci ve üçüncü yılları arasında başlangıçta mevcut olmayan dört bitki türü tespit edildi.
Lama arazilerindeki toprak verimliliğindeki artış; hayvanların gübrelerine, kürklerine ve otlamalarına bağlanabilir. Araştırmacılar ayrıca lamaların tohum dağıtıcı olarak hareket edip edemeyeceğini görmek için gübre örneklerini de analiz etti. Gübreler arasında 12 tür tohum buldular, bunlardan beşi hala çimlenme kabiliyetine sahipti, bu da lamaların yakın zamanda buzulları çözülmüş arazilere daha düşük rakımlar için bitki türleri getirebileceği anlamına geliyor.
İklim değişikliğinin ardından dağ buzulları hızla küçülmeye devam ederken, erime sonrası ekosistemlerin yönetimine ilişkin veri toplamak kritik önem taşıyor.
UT’den yeni mezun olan ve makalenin ilk yazarı olan Anaïs Zimmer, “Bu alanlarda ve bu yükseklikte böyle bir deney yapılmadı ancak diğer otlayan hayvan türleriyle otlatma deneyleri yapıldı ve bunların genellikle ekosistem yönetimi için yararlı olabileceğini biliyoruz.” dedi.
“Bulgular, aynı zamanda yüksek sosyokültürel etkiye de sahip çünkü lamalar ataların çobanlık uygulamalarının bir parçası. Lamaların yerel topluluklarla işbirliği içinde yeniden yabanileştirilmesi, yerel ekonomiyi desteklerken küresel ısınmanın yol açtığı buzul erimesinin yıkıcı süreçlerini iyileştirmeye yardımcı olabilir.”
Kaynak: https://phys.org
Derleyen: Simge Kara
56 Milyon Yıl Önce İklim Değişikliğinin Başlıca Nedenlerinden Biri Keşfedildi