Bazılarının, yaşam için alternatif bir kimyasal temel olabileceğini düşündüğü ve periyodik tabloda karbona çok yakın duran bir element vardır, o da silikon. Bu elemente daha çok bilgisayar çipleri, kum ve yağlayıcı malzemelerde rastlamaktayız. Silikon temelli bir yaşam formu acaba nasıl görünürdü?
Dünya dışı yaşam arayışı, bizimkine benzer yaşam belirtilerinin sırrını çözmeye odaklanmış durumdadır; örneğin sıvı suyun varlığı, karbondan yapılmış kompleks bileşiklerin bulunması gibi. Peki ya yaşam farklı şekillerde de olabiliyorsa?
Dünya’da Yaşam
Dünya’daki tüm bilinen yaşam, karbon elementine dayanır. Evrende en bol bulunan dördüncü elementtir. Vücudumuzun yaklaşık %18,5’nu oluşturur. Lipidler, proteinler, karbonhidratlar ve nükleik asitler gibi biyolojik moleküllerin vazgeçilmez bir bileşenidir.
Karbonun önemi, zengin kimyasından kaynaklanmaktadır. Her bir karbon atomu, diğer atomlarla 4 bağ oluşturabilir ve kompleks molekülleri oluşturmak için sayısız olasılığın kilidini açabilir. Örneğin; hücrelerin lipid membranlarında bulunan uzun, kararlı zincirler – hidrokarbonlar – oluşturabilir. Ayrıca oksijenle kolaylıkla bağ kurup parçalayabilir. Solunum sırasında gıda enerjisini serbest bırakırken oluşur.
Kompleks Kimya ve Bilim Kurgu Yaratıkları
Silikon (Si) periyodik tabloda karbonun hemen altında bulunur. Karbon gibi, tek seferde 4 diğer atomla bağ kurabilir, uzun zincirler (polimerler) oluşturabilir ve oksijene bağlanabilir. Dünya üzerinde büyük miktarda silikon vardır. Aslında, oksijenden sonra Dünya kabuğunda en bol bulunan ikinci elementtir.
Silikon ve karbon arasındaki bu kimyasal benzerlikler, silikon temelli yaşam fikrini uyandırmıştır. Bilim kurgularda tasarlanan hayatta bereketli bir kaynak olduğunu kesinlikle kanıtlamıştır. Silikon temelli yaşam formları, onlarca yıldır bilim-kurgunun favorisi olmuştur.
Silikon her ne kadar zincirler oluştursa da bunlar hidrokarbon zincirleri gibi kararlı değildir. Silikonun karbon gibi oksijenle kolaylıkla bağlanmak veya bağını koparmak gibi bir yeteneği yoktur. Solunum esnasında bir karbon bileşiğinden enerji salındığında “oksitlenme” gerçekleşir ve atık ürün kolaylıkla dışarı atılabilen bir gaz olan karbondioksittir. Silikon bileşikleri aynı işlemden geçtiğinde, katı silika yan ürün olarak üretilir ve uzaklaştırılması o kadar kolay değildir.
Karbonun karmaşık kimyası, Dünya üzerindeki koşullar altında hayata oldukça elverişlidir. Bununla birlikte bu durum, silikon temelli yaşam formlarının, farklı gezegen ortamlarında imkansız olacağı anlamına gelmemektedir.
Teorik olarak, bize çok uzak olan gezegenler karbon kimyası yerine silikon kimyasını tercih eden çevresel koşullara sahip olabilirler. Örneğin, silikon bağları yüksek sıcaklıklarda karbona göre çok daha kararlıdır. Belki de silikon esaslı yaşam, karbon temelli yaşam için çok sıcak olan bir gezegende ortaya çıkabilir.
Silikon Esaslı Yaşam Neye Benzeyecek?
Silikon temelli yaşam biçimleri varsa bunları nasıl bulurduk? Onları bulduğumuz zaman tanımlayabilir miydik? Silikon esaslı yaşam arayışı kesinlikle kolay olmayacaktı.
Silikon temelli bir yaşam formu muhtemelen çok ilkel olurdu ve varlığının işaretleri çok daha belirsiz olabilirdi mesela; beklenmedik bir yerde görünen silikon molekülü grupları gibi. Hatta bir gezegenin yüzeyi üzerinde bile bulunmayabilirdi, belki de gezegenin derinliklerinde çok sıcak, hidrojen açısından zengin, oksijen açısından fakir koşullar kompleks silikon kimyasına daha elverişli olabilir.
Kaynak: http://www.sondakikabilim.com/2017/04/20/uzaylilar-silikon-yasam-formu-mu/