En Pahalı Değerli Metali Keşfedin
Bu nadir değerli metal, altından 10 kat daha pahalıdır ve sizde de biraz bulunuyor olabilir.
Altının çok yönlülüğü nedeniyle iletkenliği, dayanıklılığı ve güzel görünümü onu en pahalı metaller arasında ilk beşe yerleştirmektedir.
Şu anda en pahalı değerli metal ve en nadir bulunanlardan biri olan rodyumun ons fiyatı, yayınlandığı sırada 10.300 dolardır. Peki, onu bu kadar pahalı yapan nedir?
Rodyum oksijenle kolayca reaksiyona girmez, bu da onu asil bir metal yapar ve hem korozyona hem de oksidasyona dayanıklı mükemmel bir katalizör olduğu anlamına gelir. Genel sertliği ve 1.964 santigrat derecelik (3.567 Fahrenheit) yüksek erime noktası onu platin, paladyum, osmiyum, iridyum ve rutenyum ile birlikte platin grubu metalleri arasına sokar.
Rodyumun 600 santigrat dereceye (1.112 Fahrenheit) kadar su ve hava sıcaklığına dayanabilmesi ve çoğu asitte çözünmemesi, rodyumu otomobillerde, uçaklarda, elektrik kontaklarında ve yüksek sıcaklık termokupl ve direnç tellerinde kullanım için çok yönlü hale getirmektedir.
Royal Society of Chemistry’ye göre platin grubu metaller arasında en nadir bulunan rodyum, yer kabuğunda milyonda yaklaşık 0,000037 parça halinde bulunurken, altın milyonda yaklaşık 0,0013 parça halinde bulunur. Çoğunlukla Güney Afrika ve Rusya’da üretilen rodyum, yüzde 0,1’e kadar değerli metal içeren bakır ve nikel cevherlerinin rafine edilmesinin bir yan ürünü olarak ortaya çıkabilir. Yılda yaklaşık 16 ton rodyum üretilmekte olup tahmini rezervi 3.000 tondur.
Rodyumun keşfi 1803 yılında İngiliz kimyager William Hyde Wollaston tarafından Güney Amerika’dan bir parça platin cevherinden çıkarılmasıyla gerçekleşmiştir. Bu keşif, Wollaston’un bir başka platin grubu metali olan paladyumu keşfetmesinden kısa bir süre sonra gerçekleşti.
Genellikle platin yataklarıyla birlikte bulunan rodyum, Wollaston’un numunesinden platin ve paladyumun çıkarılmasıyla elde edildi ve geriye değerli metal rodyumu ortaya çıkarmak için hidrojen gazıyla işlenen koyu kırmızı bir toz kaldı.
Katı metal parlak, yansıtıcı gümüş-beyaz bir renkte parlarken, rodyum adını Yunanca gül anlamına gelen “rhodon “dan alır. Bu isim metalin tuzlarının kırmızı rengine atıfta bulunur.
Nadirliğine ve güzelliğine rağmen, 2019 istatistikleri rodyum talebinin neredeyse yüzde 90’ının katalitik konvertör üretiminde oto-katalizör sektöründen geldiğini gösteriyor ki bu da Dünya’nın en nadir değerli metallerinden biri için tartışmasız bir kullanım.
Kaynak: https://www.iflscience.com
Derleyen: Figen Berber