Bilim İnsanları Donmuş Sincap Dışkısından 700.000 Yıllık DNA Elde Etti
Bir araştırmaya göre, Arktik yer sincaplarının geride bıraktığı eski dışkılar, dikkat çekici bir genetik bilgi yelpazesi içeriyor.
Arktik yer sincapları neredeyse her şeyi yerler. Görünüşe göre, Yukon’un derin donmuş topraklarında korunmuş dışkılarından da anlaşıldığı üzere, en az 700.000 yıldır böyleler. Ama hepsi bu değil.
Bu dışkıların bilimsel olarak incelenmesi, yüz binlerce yıl öncesine ait eşi benzeri görülmemiş derecede zengin bir antik DNA hazinesi ortaya çıkardı.
Araştırmacılar, çeşitli buzul dönemlerini kapsayan 13 donmuş toprak örneğini analiz ettiklerinde, çok sayıda donmuş sincap dışkısı veya resmi adıyla koprolit buldular.
Nature Communications’da yayınlanan bulgulara ilişkin bir çalışmaya göre, bu koprolitler, bitkiler, böcekler, mikroplar ve tavşanlar, bizonlar, atlar ve hatta mamutlar gibi hayvanlar da dahil olmak üzere şaşırtıcı derecede çeşitli eski çevresel DNA içeriyordu.
Çalışmanın ortak kıdemli yazarı ve Kanada’daki McMaster Üniversitesi’nde evrimsel genetikçi olan Hendrik Poinar, yaptığı açıklamada, bu olağanüstü genetik bilgi deposunun “çok daha eski zamanlarda paleoortamları yeniden yapılandırmaya yardımcı olduğunu ve çevresel değişim, megafauna evrimi, yayılım ve nihayetinde yok oluş hakkında bilgiler sağladığını” belirtti .
Araştırmaya göre, Arktik yer sincapları oldukça “fırsatçı besleyiciler”. Çalışmanın baş yazarı Tyler Murchie yaptığı açıklamada, sincapların, tıpkı sıçanlar gibi, yedi aya kadar sürebilecek uzun süreli kış uykusuna hazırlanmak için “çok miktarda” bitki materyali, kemik ve tohum topladığını belirtti.
Murchie, “Küçük tuvalet alanları, tünel ağları ve yiyecek depoları var” dedi . Ancak araştırmacılar, koprolitlerin kolayca bozulması nedeniyle, yaklaşık bir tavşan dışkısı büyüklüğündeki dışkıyı çözüp gelişmiş DNA analizine tabi tutmayı düşünmemişlerdi, diye açıkladı ekip makalede. Aslında Murchie, Science News’e DNA’nın “çoğunlukla sadece sincap ve bağırsak mikrobiyomundan oluşacağını” tahmin ettiğini de ekledi.
Ne yersen osun.
Dolayısıyla, sıralama sonuçları doğal olarak şok ediciydi. Birincisi, örnekler yaklaşık 30.000 ila 700.000 yıl öncesine dayanan çok daha fazla antik DNA içeriyordu. DNA’nın ayrıntılı bir sınıflandırması, ekibin ayrı bir raporda derlediği 18 benzersiz mitokondriyal genom ortaya çıkardı.
Ekip, gri kurtlara veya bir tür büyük kediye kadar uzanan bazı DNA’ların muhtemelen avcının leşini yiyen sincaba ait olduğunu varsaydı. Bununla birlikte, antik hayvan DNA’sı için mevcut veri kümelerinin genel eksikliği göz önüne alındığında, bazı genetik eşleşmelerin diğerlerinden daha az kesin olabileceği konusunda makalede uyarıda bulunuldu.
Elbette, dışkılar sincapların kendileri hakkında yeni şeyler ortaya çıkardı. Analiz, sincaplar arasında daha önce bilinmeyen genetik çeşitliliği ortaya çıkardı; bu çeşitlilik, bugün Yukon’dan çok uzakta yaşayan bir soyu da içeriyordu. Ekip, açıklamada genel olarak, dışkı fosillerinin “antik DNA’yı kemiklerden veya çevredeki donmuş topraktan bile daha iyi koruduğunu” belirtti.
Murchie,“Bilim bazen sıradan, tuhaf veya hatta komik bir şeyi ele alıp içinde çok daha büyük bir hikaye barındırdığını gösterdiğinde en iyi halini alır” dedi .
Gerçekten de, koprolitler, mamut dişleri veya kılıç dişli kedilerin kalıntıları gibi benzer döneme ait diğer fosiller kadar etkileyici olmayabilir. Ancak, çalışmanın da belirttiği gibi, sincap dışkısının kullanışlılığı, daha havalı görünen fosillerin kullanışlılığından “daha fazladır”.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Bilim İnsanları Donmuş Sincap Dışkısından 700.000 Yıllık DNA Elde Etti
Beş Bin Yıllık Sırlar: Çözülemeyen Antik Semboller Kayıp Bir Dünyaya mı Açılıyor?