“Zombi” Virüsler 50.000 Yıl Donduktan Sonra Bile Hala Bulaşıcı
Sibirya permafrostunun derinliklerinde yaklaşık 50.000 yıl donmuş halde kaldıktan sonra, eski ve hala bulaşıcı olan bir virüs sürüsü ortaya çıkarıldı. Yeni bir çalışma, bu “zombi” virüslerin derin dondurucudan yeniden çıktıktan sonra yaşayan tek hücreli amipleri enfekte edebildiğini ortaya koydu.
Araştırmacılar, yaşları 27.000 ila 48.500 yıl arasında değişen toplam 13 yeni virüs tanımladı ve canlandırdı; bu da bazılarını şimdiye kadar canlandırılan en eski virüsler haline getirebilir. Bazıları bir Sibirya kurdunun donmuş bağırsaklarında, diğerleri ise büyük miktarda mamut yünü içeren bir permafrost örneğinde bulundu.
Virüsler, buzlu şeker gibi donmuş halde binlerce yıl geçirmiş olmalarına rağmen (bu arada insanlar kesinlikle hayatta kalamazdı), ekip onlara yeni bir hayat verdikten sonra kültürlenmiş amipleri enfekte edebildiler. Bu, oldukça akıllara durgunluk veren bir durum olmasının yanı sıra, halk sağlığı açısından da potansiyel bir endişe kaynağıdır.
Makalenin yazarlarından Profesör Jean-Michel Claverie CNN’e verdiği demeçte, “Amipleri enfekte eden bu virüsleri, permafrostta bulunabilecek diğer tüm olası virüsler için vekil olarak görüyoruz” dedi.
“Birçok, birçok, birçok başka virüsün izlerini görüyoruz” diye ekledi. “Yani orada olduklarını biliyoruz. Hâlâ hayatta olduklarından emin değiliz. Ama bizim mantığımıza göre, eğer amip virüsleri hala hayattaysa, diğer virüslerin de hala hayatta olmamaları ve kendi konakçılarını enfekte etmemeleri için hiçbir neden yok.”
Eriyen donmuş toprak son yıllarda dünyanın en eski DNA’sı ve 3.500 yıllık bir ayı da dahil olmak üzere çok sayıda antik mucizeyi ortaya çıkardı. Ama aynı zamanda kulağa daha uğursuz gelen bazı sürprizleri de gizliyor; bulaşıcı “zombi” virüsler bunlardan biri. Bununla birlikte, Claverie ve ortak yazarlara göre belki de daha acil bir endişe, çözülen permafrosttaki bakterilerin (şarbona neden olan türler gibi) yarattığı endişedir.
İklim krizi kötüleşmeye devam ettikçe, daha birçok potansiyel mikrobiyal tehdidin yeniden ortaya çıkması muhtemeldir. Bunların insan sağlığı üzerindeki etkisi henüz belli olmasa da, bazıları bir sonraki pandeminin kaynağının erimiş permafrost ve buzullarda yatabileceğini düşünmektedir.
“Zombi” virüs tehdidine gelince: Yeni çalışmanın yazarları, “Bu virüslerin dış ortam koşullarına (UV ışığı, oksijen, ısı) maruz kaldıktan sonra ne kadar süre bulaşıcı kalabileceklerini ve bu aralıkta uygun bir konakçıyla karşılaşma ve enfekte olma olasılıklarının ne kadar olacağını tahmin etmek henüz mümkün değil” diye yazıyor. “Ancak küresel ısınma bağlamında […] ve Kuzey Kutbu’nda daha fazla insanın [yaşamasıyla] risk artacaktır.”
Kaynak: https://www.iflscience.com
Derleyen: Figen Berber