Yeni Dişleri Büyüten İlaçlar: Yaşlandıkça Protez Yerine Gerçek Dişlere Sahip Olabilirsiniz
Yaşlandığınızda protez taktırmak yerine üçüncü bir dişiniz çıkabilir.
Hayvanlarda yeni dişler çıkaran bir ilaç klinik deneylere doğru ilerliyor. İlacın insanlarda güvenli ve etkili olduğu kanıtlanırsa, bir gün yaralanma, hastalık veya yaşlılık nedeniyle kaybedilen dişlerin yerini alabilir.
Zorluk: Amerikalıların %17’si 65 yaşına kadar tüm dişlerini kaybedecek ve çoğunluğumuz yaşlandıkça en azından bazı dişlerimizi kaybedeceğiz.
Protezler ve implantlar eksik dişlerin yerini alabilir, ancak protezler doğal hissettirmez ve implantlar ameliyat gerektirir.
Yeni olan ne? Japon araştırmacılar, kaybedilen dişlerin yerine yenilerinin çıkmasını sağlayacak bir ilaç geliştiriyor. Farelerde ve gelinciklerde diş büyümesini tetikleyebildiklerini kanıtlayan araştırmacılar, Temmuz 2024’te klinik deneylere başlamayı planladıklarını açıkladılar.
Baş araştırmacı Katsu Takahashi, Mainichi’ye verdiği demeçte ‘Yeni dişler büyütme fikri her dişçinin hayalidir’ dedi. Lisansüstü öğrenciliğimden beri bu araştırma üzerinde çalışıyorum. Bunun gerçekleştirilebileceğine ikna olmuştum’.
Nasıl çalışıyor: 2007 yılında araştırmacılar USAG-1 geninin düşük ekspresyonuna sahip farelerin fazladan dişlere sahip olduğunu bulduklarını açıkladılar. Genin proteini vücudun birçok bölümünün gelişiminde rol oynadığından, diş büyümesini teşvik etmek için geni devre dışı bırakmak gibi bir seçenek yoktu.
Bunun yerine araştırmacılar, normalden daha az dişle doğan fareler üzerinde farklı monoklonal antikorları (belirli moleküllere bağlanmak üzere tasarlanmış laboratuvar yapımı proteinler) test etmeye başladı. Araştırmacılar, USAG-1 proteininin aktivitesini engelleyebilecek ve sağlıklı yeni dişlerin büyümesine izin verebilecek bir antikor bulmayı umuyorlardı.
2021 yılında böyle bir antikor bulundu ve Takahashi’ye göre bu antikor, ‘insan benzeri dişlere’ sahip gelinciklerde bile diş büyümesini tetikliyor.
Gelecek beklentileri Araştırma ekibi şimdi, 2021 çalışmasındaki farelerle aynı konjenital diş malpozisyonuna sahip insanlarda monoklonal antikor TRG035’in güvenliğini test etmeye hazırlanıyor; TRG035’in güvenliği onaylandıktan sonra, bunu bir sonraki etkinlik çalışması takip edecek. Araştırmacılar, onaylanması halinde tedavinin ilk olarak dişsizlik belirtileri gösteren iki ila altı yaş arası çocuklarda yeni dişler çıkarmak için kullanılabileceğini öngörüyor. Nihayetinde, tam bir diş setiyle doğan ancak yetişkin olarak dişlerini kaybeden kişilere de uygulanabileceğine inanıyorlar.
Profesör Takahashi, “Diş büyüten ilaçların protez ve implantların yanında üçüncü bir seçenek olacağı zamanın geleceğini umuyorum” diyor.
Derleyen: Deniz KAFKAS
Kaynak: Yeni Dişleri Büyüten İlaçlar: Yaşlandıkça Protez Yerine Gerçek Dişlere Sahip Olabilirsiniz
Bir Müzede Unulup Giden Diş, Bilim İnsanlarının Anlayışını Değiştirdi