Tarihin En Eski Mağara Sanatı mı? 67.800 Yıllık El İzi Keşfedildi
Endonezya’daki bir mağara duvarında gizlenmiş, silik bir el izinin en az 67.800 yıl öncesine ait olduğu belirlendi; bu da onu bugüne kadar incelenen en eski mağara sanatı olma potansiyeline sahip kılıyor. Keşif, güneydoğu Sulawesi’deki Muna Adası’nda bulunan Liang Metanduno adlı bir kireçtaşı mağarasından geliyor. Araştırmacılar, el izinin, kayaya bastırılmış bir elin etrafına pigment püskürtülerek oluşturulduğunu ve “negatif” bir taslak bıraktığını söylüyor.
Nature dergisinde yayınlanan bir makalede bildirilen yeni yaş tahmini, sanat eserinin üzerinde oluşan mineral kabuklarının tarihlendirilmesine dayanıyor; bu da şablonun kendisinin en az o kadar eski olması ve daha eski olabileceği anlamına geliyor. Doğrulandığı takdirde, dünyanın en eski bilinen mağara duvarı sanat eserlerinden bazılarının daha önce bildirilen minimum yaşlarını aşarak, araştırmacıların geçmişteki sembolik kültürün kökenleri hakkındaki düşüncelerini yeniden şekillendirecek.
Dr. Adhi Agus Oktaviana, Sulawesi’deki Liang Metanduno mağarasında bir el izi resmini inceliyor. (Maxime Aubert/Nature)
Mağara, El ve “Pençe Benzeri” Parmak Uçları
Liang Metanduno şablonunu özellikle ilgi çekici kılan şey şeklidir. Araştırmacılar, bazı parmak uçlarının kasıtlı olarak daraltılmış veya “sivri” göründüğünü, diğer Sulawesi bölgelerinde de görülen alışılmadık, neredeyse pençe benzeri bir görünüm yarattığını söylüyorlar; bu da bunun tek seferlik bir kaza değil, yerel bir sanatsal geleneğin parçası olduğunu düşündürüyor.
Buluşmayla ilgili haberde The Guardian, eleştirilerden birinin, sivri etkinin gerçekten kasıtlı bir modifikasyonu mu yansıttığı yoksa pigment uygulama sırasında hareketin sonucu mu olduğu olduğunu belirtiyor. Her iki durumda da, basit bir el şablonu bile, insanların dünyalarına sembolik izler bırakmaya ne zaman başladığı ve bunu tam olarak kimin yaptığı hakkındaki tartışmada önem taşıyor.
Profesör Maxime Aubert mağarada çalışırken. (Ahdi Agus Oktaviana/Nature)
Bilim İnsanları Şablonu Nasıl Tarihlendirdi?
Mağara sanatının tarihlendirilmesi, pigmentlerin genellikle radyokarbon tarihleme için organik madde içermemesi nedeniyle oldukça zordur. Bu durumda, araştırma ekibi, pigment tabakasının üzerinde oluşan kalsit birikintilerini uranyum serisi teknikleri kullanarak tarihlendirdi ve böylece alttaki el şablonunun minimum yaşını belirledi.
Associated Press’in haberine göre, çalışma, mağara duvarına yerleştirilen ellerin üzerine pigment üflenerek yapılan bronz renkli el izlerine odaklandı ve aynı genel bölgedeki diğer görüntüler -hayvanlar ve figürler gibi- çok daha genç çıktı; bazılarının yaklaşık 4.000 yıl öncesine ait olduğu belirlendi. Bu karşıtlık, insanların çok uzun zaman dilimleri boyunca bu mağaralara tekrar tekrar döndüğünü ve geride çok katmanlı anlamlar bıraktığını gösteriyor.
Dr. Shinatria Adhityatama mağarada çalışırken. (Maxime Aubert/Nature)
Kim Yaptı – Homo sapiens, Denisovanlar mı Yoksa Başka Biri mi?
Önemli bir soru hala cevapsız kalıyor: Bu kimin eli? Nature dergisindeki yazarlar, Sulawesi’nin modern insanların gelişinden önce arkaik homininlere ev sahipliği yaptığına dair kanıtlar nedeniyle, şablonun sorumlusu olan insan grubunu belirlemek için “açık bir yöntem” olmadığını belirtiyorlar. Yine de makale, görünürdeki teknik ve stilistik seçimlerin (daraltılmış parmak uçları gibi) şablonun Homo sapiens’e ait olduğunu olası kıldığını savunuyor.
Associated Press de aynı şekilde, izleri kimin ellerinin yaptığının henüz net olmadığını, Denisovanların veya modern insanların bölgeden geçme olasılığını gündeme getirdiğini belirtiyor. Ve eğer Sulawesi’nin en eski mağara duvarı sanatı gerçekten de Sahul’a (Buz Çağı Avustralya-Yeni Gine) doğru uzun göçlerin başlangıcında yer alıyorsa, insanların denizleri ve adaları geçerken olgun bir sanatsal kültürü yanlarında taşıdıkları tezini güçlendiriyor.
Sulawesi’nin uzun zaman öncesine dayanan tarihini takip eden okurlar için bu, daha geniş bir örüntüye uyuyor: Ada zaten çok eski insan varlığına dair kanıtlar ortaya koydu ve daha sonraki buluntular -örneğin 25.000 yıllık bir çene kemiği- Wallacea’nın mağaraları ve ormanları arasında yaşayan insanlar hakkında ne kadar çok şeyin bilinmediğini gösteriyor.
Kaynak: https://www.ancient-origins.net