Polonya’da Altın ve Bakırdan Yapılmış 300 Yıllık Olağanüstü Protez Keşfedildi

Polonyada Altın ve Bakırdan

Polonya’da Altın ve Bakırdan Yapılmış 300 Yıllık Olağanüstü Protez Keşfedildi

Polonya’da arkeologlar, ülkede türünün ilk örneği olarak nitelendirilen yeni bir şey buldular. Bir erkek cesedinin ağzında, yarık bir damakla yaşamasını sağlayan yapay bir tıbbi protez olduğu ortaya çıktı.

Polonya’daki Hirszfeld İmmünoloji ve Deneysel Terapi Enstitüsü’nde antropolog olan Anna Spinek, Live Science’a keşfi anlattı. “Bu muhtemelen sadece Polonya’da değil Avrupa’da da bu türden ilk keşif. Kurumsal ve özel koleksiyonlarda böyle bir cihaz yok.”



The prosthetic device before and after conservation, viewed from the side. The area marked “a” is gold and “b” is a residue of copper. The bulbous “c” is a woolen pad and the flat concave “e” is the plate below which replaces the hard palate, attached by the string “d” (Marcin Nowak, Magdalena Śliwka-Kaszyńska; © 2024 Elsevier Ltd / Live Science)

Protez cihazın konservasyon öncesi ve sonrası, yandan görünüşü. “a” ile işaretli alan altın, “b” ise bakır kalıntısıdır. Bombeli “c” yün bir peddir ve düz içbükey “e” sert damağın yerini alan ve “d” ipiyle tutturulan alttaki plakadır (Marcin Nowak, Magdalena Śliwka-Kaszyńska; © 2024 Elsevier Ltd / Live Science)

Damak obturatörü olarak tanımlanan cihaz, adamın ağzının çatısına oturacak şekilde tasarlanmıştır. Sert damağının yerine adamın burun boşluğuna oturacaktı.

İnce İşlenmiş Bir Cihaz

Yarık damak, gebelik sırasında ağzın çatısı, özellikle de sert damak tamamen kapanmadığında ortaya çıkar. Sonuç olarak burun boşluğu doğrudan ağızla bağlantılıdır ve yabancı maddeler bu boşluğa girebilir. Yarık damak tipik olarak nefes alma, konuşma ve yemek yeme ile ilgili sorunlara neden olur.

Yazarlar makalelerinde, damağın eksik kısımlarını değiştirmeye yönelik ilk girişimlerin muhtemelen antik çağlara kadar uzandığını belirtmektedir. Yunan hatip Demosthenes (MÖ 384 – 322) doğuştan yarık bir damaktan muzdaripti ve ağzının içindeki açık boşlukları doldurmak için çakıl taşları kullanmış olabilir.

Damak yarıkları günümüzde nispeten basit cerrahi prosedürlerle çözülebilmektedir, ancak 300 yıl önce bu yöntem mevcut değildi. Bunun yerine başka bir çözüm buldu: ağzına protez olarak yerleştirilen bu cihaz.

The gold, silver and copper prosthesis was discovered in a crypt of the Church of St Francis of Assiss, in Krakow, Poland (Ludvig14 / CC BY-SA 3.0)
Altın, gümüş ve bakır protez, Polonya’nın Krakow kentindeki Assissli Aziz Francis Kilisesi’nin bir mahzeninde keşfedildi (Ludvig14 / CC BY-SA 3.0)

“Olağanüstü” olarak tanımlanan cihazın kendisi iki parçadan oluşuyor. Sert damağı taklit eden metal bir plaka, cihazın ağza yerleştirildiğinde rahatça sabitlenmesi için tasarlanmış yünden yapılmış bir pede tutturulmuştur.

Yün pedin çıkarılması sırasında, araştırmacıların altın ve bakır izleri olduğuna inandıkları sarı ve yeşil renkli küçük parçacıklar tespit edildi. Burun boşluğundan gelen salgıların emilmesini engelleyerek bir bariyer oluşturmak ve enfeksiyonu önlemek için plakanın ince bir bakır ve ardından altın tabakasıyla kaplandığı anlaşılıyor.

Pedin de enfeksiyonu önlemek için bakır ve altın bir tabakaya sahip olduğu görülmektedir. Protez genel olarak içbükey bir şekle sahiptir ve tıpkı doğal bir sert damakta olduğu gibi ağızda bir oyuk bırakarak burun boşluğuna doğru yaylanacak şekilde tasarlanmıştır.

Araştırmacılar protezin bileşimini daha iyi anlamak için onu taramalı elektron mikroskobu altında ve bir numunenin kimyasal bileşimini analiz eden X-ışını spektroskopisi ile analiz ettiler. Metal parçaların gerçekten de büyük ölçüde bakırdan yapıldığını ve önemli miktarda altın ve gümüş içerdiğini buldular.

Yün de analiz edilmiş ve gümüş iyodür izleri içerdiği bulunmuştur. Bunun antimikrobiyal özellikleri nedeniyle pede eklenmiş olması muhtemeldir.

Obturatör ilk olarak, adamın bulunduğu mahzen 2017’den 2018’e kadar kazıldığında gözlemlenmiş ve büyük ölçüde vücudun iskelet çeneleri arasında olması gereken yerde kalmıştı. Ancak daha ileri analizlere rağmen protezin gerçekte ne kadar iyi işlev gördüğünü söylemek henüz mümkün değil.

Yazarlar makalelerinde, “Günümüzde, obturatörün ne kadar iyi oturduğunu veya ne kadar sıkı bir sızdırmazlık sağladığını değerlendirmek zordur” diye yazmıştır. “Ancak, benzer sağlık sorunlarıyla mücadele eden günümüz hastaları, protez kullanımının konuşmada iyileşme (daha net hale gelen) ve yemek yerken daha fazla konfor sağladığını anlatıyor.”

Kaynak: https://www.ancient-origins.net

Derleyen: Figen Berber 

Altamura Neandertali Dişlerini Üçüncü Eli Olarak Kullanıyordu

Bir yanıt yazın

Bu site, istenmeyenleri azaltmak için Akismet kullanıyor. Yorum verilerinizin nasıl işlendiği hakkında daha fazla bilgi edinin.

Çok Okunan Yazılar