Orman Tahribatı Yüzünden Renk Değiştiren Böcekler
İnsan faaliyetlerinin çevremizdeki dünya üzerindeki etkisinin çarpıcı bir örneği olarak, bilim insanları Aotearoa Yeni Zelanda’nın yerli taş sineklerinin ormansızlaşmanın doğrudan bir sonucu olarak renk değiştirdiğini bildiriyor.
Evrimi, binlerce yıl boyunca gerçekleşen çok yavaş ve aşamalı değişimler dizisi olarak düşünme eğilimindeyiz. “Evrim” kelimesi bile Viktorya dönemine ait karakalem hayvan çizimlerini ve sakallı yaşlı adamların sepya tonlu fotoğraflarını çağrıştırır. Ancak doğal dünya dinamiktir ve sürekli değişir ve nereye bakacağınızı bilirseniz çok daha hızlı zaman ölçeklerinde gerçekleşen evrim vakalarını görebilirsiniz.
Otago Üniversitesi’nden yapılan açıklamada, taş sineklerinin “tartışmasız”, “insanlar tarafından yapılan değişikliklere yanıt olarak hayvan evriminin dünyadaki en açık örneği” olduğu belirtiliyor.
Zelandoperla cinsinden toplam 1.204 taş sineği örneği, dokuzu ormanlık ve 10’u ormansız olmak üzere 19 farklı habitatta toplandı.
Çok sayıda kuş avcısının bulunduğu ormanlık habitatlarda, Zelandoperla’nın melanistik bir renklenme geliştirdiği gözlemlenmiştir. Bu koyu renkli böcekler, siyanür üreten ve bu nedenle olası avcılar için zehirli olan bir başka taş sineği türü olan Austroperla cyrene’i taklit ettikleri için bir avantaja sahiptir. Koyu renkleri uzak durmak için bir uyarı görevi görür, bu nedenle hayatta kalmak istiyorsanız onları taklit etmek iyi bir stratejidir.
Araştırmacılar, ormanlık habitatlarda, bekledikleri gibi melanistik Zelandoperla örneklerinin daha yaygın olduğunu bulmuşlardır. Ancak insan faaliyetleri orman habitatının yok olmasına neden olduğunda, zehirli A. cyrene ve yırtıcı kuşları da taşınma eğilimi gösteriyor.
Araştırmanın eş yazarı Profesör Jon Waters, “Sonuç olarak, ormansızlaştırılmış bölgelerde taklit eden türler bu stratejiyi terk etti – taklit edecek bir şey olmadığı için – bunun yerine farklı bir renge evrildi” dedi.
Tüm bu melanini üretmek de maliyetlidir ve ormansızlaştırılmış bir ortamda bunu yapmanın artık bir avantajı yoktur.
Daha koyu renklerin gelişimi büyük ölçüde abanoz adı verilen bir gen tarafından kontrol ediliyor ve araştırmacılar abanoz genotipleri ile insan kaynaklı çevresel değişiklikler arasındaki bağlantıyı göstermek için tüm taş sineği örnekleri üzerinde genetik analizler yaptılar.
“Özellikle,” diye yazıyorlar, ”550 ila 750 yıl önce ormansızlaştırılan popülasyonlar […] ormanlık popülasyonlara […] ve daha yakın zamanda ormansızlaştırılan popülasyonlara kıyasla resesif abanoz alelinin önemli ölçüde azalmış frekanslarını göstermektedir.”
Bilim insanlarının büyük çoğunluğu için, insanların Dünya’nın iklimi ve doğal ortamları üzerindeki etkisi açık ve inkar edilemezdir. Bununla birlikte, insan faaliyetlerinin diğer türlerde doğrudan evrimsel değişime neden olup olamayacağı sorusunun tartışmalı olduğu kanıtlanmıştır.
Klasik örneklerden biri, Sanayi Devrimi’nin boğucu isi ağaçları ve binaları karartmaya başladığında giderek daha koyu bir renk geliştirdiği görülen Birleşik Krallık’taki biberli güvedir. Sıklıkla “endüstriyel melanizm” örneği olarak gösterilse de, daha yeni araştırmalar durumun bundan daha karmaşık olup olmadığını sorgulamıştır.
Ancak yazarlar, taş sineklerinde, bunun, insanların doğal dünya üzerinde bıraktığı ayak izine çok hızlı bir şekilde uyum sağlamak zorunda kalan bir türün açık bir örneği olduğundan oldukça eminler. İnsanların gezegen üzerindeki etkilerini acilen ele almaları gerekliliğinden hiçbir şey eksiltmeden, en azından bu araştırma, gezegeni bizimle paylaşan bazı türlerin dayanıklılığını ortaya koyuyor.
Araştırmanın eş yazarı Dr. Graham McCulloch, “Bu çalışma önemli çünkü en azından bazı yerli türlerimiz için, değişim hızlı olsa bile insanların neden olduğu çevresel değişikliklere uyum sağlama olasılığı olduğunu gösteriyor” dedi.
“Ayrıca, ormansızlaşmaya tepki olarak bağımsız popülasyonların benzer değişimler geçirdiğini de gösteriyor – türlerin menzilinin farklı bölgelerinde bağımsız olarak benzer değişimler yaşandı – evrimin öngörülebilir bir süreç olabileceğini gösteriyor.”
Kaynak: https://www.iflscience.com
Atlantik Ormanlarında Ağaçlar İklim Değişikliği Nedeniyle Göç Ediyor