“Ölü Buz” Uyarısı: Sadece Grönland’ın Erimesi Bile Kıyı Şehirlerini Sular Altında Bırakmaya Yeter mi?
Yeni bir araştırma, dünyanın buzullarında ne kadar suyun hapsolduğunu ve bu suyun tamamının okyanuslara salınması durumunda ortaya çıkacak yıkıcı sonuçları ortaya koydu.
Araştırmacılar, Grönland ve Antarktika’nın geniş buz tabakalarının dışındaki buzulların yaklaşık 150.000 kübik kilometre buz içerdiğini tahmin ediyor.
Bu buzulların her biri tamamen erirse, küresel deniz seviyesi 32,3 cm’den fazla yükselecektir.
Küresel sıcaklıkların yükselmesiyle birlikte bazı buzullar zaten endişe verici bir hızla yok oluyor ve dağlardaki buzullar, ısınan bir gezegenin en açık işaretleri arasında yer alıyor.
Alpler, And Dağları ve Himalayalar gibi bölgelerdeki buzullar, son on yıllarda daha sıcak havanın buzu kar yağışıyla yenilenebileceğinden daha hızlı eritmesi nedeniyle dramatik kayıplar yaşadı.
Araştırmacılar, buzulların ne kadar buz içerdiğini tam olarak bilmenin, ısınan bir iklime nasıl tepki vereceklerini tahmin etmek için çok önemli olduğunu söyledi.
Venedik Ca’ Foscari Üniversitesi’nden araştırmacı Niccolò Maffezzoli, “Hızlı hareket etmeliyiz” dedi.
“Alpler de dahil olmak üzere orta enlemlerdeki buzulların önümüzdeki birkaç on yıl içinde yok olması bekleniyor.”
Örneğin, Grönland’ın doğusundaki Geikie Platosu’nda (resimde) daha önce tahmin edilenden neredeyse iki kat daha fazla buz olduğu ve buradaki buzulların 2 km kalınlığa kadar ulaştığı tespit edildi.
Araştırma için ekip, dünya genelindeki buzullardan toplanan yedi milyondan fazla buz kalınlığı ölçümünü kullanarak eğitilmiş IceBoost v2.0 adlı bir yapay zeka modeli geliştirdi.
Bu model, bu gözlemleri arazi eğimi ve eğriliği, buz hızı ve sıcaklık dahil olmak üzere 26 fiziksel ve coğrafi faktörle birleştirdi.
Daha sonra model, en güncel küresel buzul kataloğu olan Randolph Buzul Envanteri’nde listelenen her buzulun kalınlığını ve hacmini tahmin etmek için kullanıldı.
Tahminleri, önceki yöntemlere göre saha gözlemlerine %40’a kadar daha doğru bir şekilde uydu ve bilim insanlarına dünyanın buzunun nerede depolandığına dair daha net bir resim verdi.
Örneğin, Doğu Grönland’daki Geikie Platosu’nun daha önce tahmin edilenden neredeyse iki kat daha fazla buz içerdiği ve buradaki buzulların 2 km’ye kadar kalınlığa ulaştığı bulundu.
Scientific Data dergisinde yayınlanan model, buzulların 2100 yılına kadar nasıl değişebileceğini ve deniz seviyesinin yükselmesine ne kadar katkıda bulunabileceğini simüle eden bilim insanları tarafından kullanılacak.
Yeni tahminlere göre, Antarktika ve Grönland’dakiler hariç, dünyanın buzulları tamamen erirse, deniz seviyesinde 32,3 cm (12,7 inç) yükselmeye eşdeğer miktarda su içeriyor.
Bu, dünyanın dört bir yanındaki kıyı kentlerinde yaşayan yüz milyonlarca insan için felaket olabilir; bu kentler aşırı sel baskınlarına karşı çok daha savunmasız hale gelecektir.
Küresel sıcaklıkların yükselmesiyle birlikte bazı buzullar endişe verici bir hızla yok olmaya başladı ve dağ buzulları, ısınma düzleminin en belirgin işaretlerinden bazıları arasında yer alıyor. Resimde: Alaska’daki Bagley Buz Alanı ve Bering buzul sistemi.
Model, en güncel küresel buzul kataloğu olan Randolph Buzul Envanteri’nde (resimde) listelenen her buzulun kalınlığını ve hacmini tahmin etmek için kullanıldı.
Çalışma ayrıca, küçülen buzulların yol açabileceği bir diğer tehlikeyi de vurguluyor: dünya genelinde tatlı su kaybı.
Buzullar, nehirleri, tarımı ve yerel toplulukları desteklemeye yardımcı oluyor; yaklaşık 1,9 milyar insan bir dereceye kadar buzullardan beslenen suya bağımlı.
Buz kayboldukça, bazı bölgeler başlangıçta daha fazla erime suyu alabilir, ancak buzullar küçüldükten sonra çok daha ciddi bir düşüşle karşı karşıya kalabilirler.
Geçtiğimiz ay, ayrı bir uzman grubu, yükselen deniz seviyelerinin 2300 yılına kadar 1,7 milyon İngiliz’in evini daha sular altında bırakabileceği ve Birleşik Krallık’ın bazı bölgelerini yaşanmaz hale getirebileceği konusunda uyardı.
Meteoroloji Ofisi ve Bristol Üniversitesi’nden araştırmacılar, gelecekteki iklim değişikliği nedeniyle kaç kişinin kıyı taşkınlarına maruz kalma riskinin olacağını görmek için bilgisayar modelleri kullandılar.
Ürkütücü sonuçları, en az yarım milyon insanın daha gelecek yüzyılın sonuna kadar sel riskine maruz kalacağını gösteriyor.
Endişe verici bir şekilde, araştırmacılar bu dramatik değişikliklerin artık neredeyse kesin olduğunu ve önümüzdeki on yıllarda dramatik önlemler alınmadığı takdirde gerçekleşeceğini belirtiyorlar. Dünya genelindeki tüm karbon emisyonu taahhütleri yerine getirilse bile, 2200 yılına kadar 1,4 milyondan fazla insan sel riski altında olacak ve bu sayı 2300 yılına kadar 0,3 milyon daha artacak.
Rus Arktik bölgesinde bulunan Novaya Zemlya takımadaları, bazı zirvelerinde 610 metre (2.000 fit) kalınlığında buzla kaplıdır, model bunu göstermektedir.
Bu, özellikle gelecekteki kıyı taşkınları için ‘riskli bölgeler’ olarak öne çıkan Wash ve Humber Haliç’inde yaşayanlar için çok kötü bir haber.
Bristol Üniversitesi’nden baş yazar Profesör Matt Palmer şöyle diyor: ‘Okyanuslar ve dünyanın buzla kaplı bölgeleri küresel ısınmaya çok yavaş tepki veriyor, bu da deniz seviyesi yükselmesini iklim değişikliğinin ‘uyuyan devi’ yapıyor.
Sonuç olarak, deniz seviyesi yükselmesi önümüzdeki yüzyıllar boyunca ‘kilitli’ kalacak.’
Küresel olarak, ortalama deniz seviyesi 1999’dan bu yana yılda 3,64 milimetre yükseldi ve son 26 yılda toplam 9,38 cm’ye ulaştı.
Bu artışın yaklaşık yüzde 30’u okyanusun ısınmasıyla genleşmesinden kaynaklanırken, kalan yüzde 70’i ise esas olarak eriyen buzullardan ve buz tabakalarından kaynaklanıyor.
Bu eğilim on yıllardır nispeten istikrarlı olsa da, son uydu verileri bu artışın 2012’den sonra hızla ivme kazandığını ve yılda 4,1 mm’ye ulaştığını gösteriyor.
Kaynak: https://www.dailymail.com