NASA Mars’ta Kış Mevsiminin Nasıl Göründüğünü Fotoğraflarla Gösterdi
Küp şeklindeki kar, buzlu manzaralar ve don, hepsi Kızıl Gezegen’in en soğuk mevsiminin bir parçasıdır. Güzel ama çok soğuk! Kışın, gezegenin kutuplarındaki sıcaklıklar -123°C gibi dondurucu soğuklara düşer. Bu şartlar altında kara araçları çalışamaz, dolayısıyla cihazlar Mars’ı sadece yüzeyde değil, yörüngede de inceler.
Mars Reconnaissance Orbiter, 16 yıldır gezegenin yörüngesinde dönüyor ve bu süre zarfında NASA’ya 436 terabitten fazla veri gönderdi. Bu sefer yolladığı kış Mars fotoğraflarıyla bilim insanlarını memnun etti.
İki tür Mars karı vardır: su buzu ve karbondioksit (kuru buz). İlki genellikle yüzeye temas etmeden önce dağılırken, ikincisi yüzeye ulaşır. Kar, yalnızca Mars’ın en soğuk uç noktalarında oluşur: kutuplarda, bulutların altında ve geceleri. Yörüngedeki uzay aracındaki kameralar bu bulutların arkasını göremez ya da gezegen yüzeyinde araç ilerleyemez. Bu nedenle bilim insanlarının elinde hala Mars’ta yağan karın resimleri yok.
Ancak araştırmacılar, birkaç özel bilimsel araç sayesinde karın yağdığını biliyorlar. Mars Reconnaissance Orbiter, ışığı insan gözünün göremediği dalga boylarında yakalar. Aparatın bu yeteneği, karbondioksitten yere düşen karı tespit etmeyi mümkün kıldı. Su buzu karı, 2008 yılında Phoenix arazi aracı tarafından keşfedildi. Yüzeye düşen karı tespit etmek için bir lazer cihazı kullandı.
Bu arada, Mars’taki kar taneleri bizimkilere hiç benzemiyor. Dünya’da, su moleküllerinin donduklarında birbirine bağlanma biçimleri nedeniyle altı kenarları vardır. Şekil, atomların nasıl düzenlendiği ile belirlenir. Ancak karbondioksit-CO2 söz konusu olduğunda, kuru buzdaki moleküller donduklarında her zaman bir küp şeklinde birbirine bağlanır.
Üstelik her bir kar tanesi bir insan saç telinden daha kısadır. Yüzeyin kendisine gelince, su ve karbondioksit don oluşturabilir ve kar o kadar çok düşebilir ki kar yığınları oluşturabilir.
Hava ne kadar soğuk olursa olsun, Rocky Dağları’na yakışır kar yağışı beklemeyin. Mars’ın hiçbir bölgesi, çoğu son derece düz alanların üzerine düşen birkaç metreden fazla kar almaz. Ve Kızıl Gezegenin eliptik yörüngesi, kış mevsiminin daha çok aylar alacağı anlamına geliyor: Tek bir Mars yılı, yaklaşık iki Dünya yılına denk geliyor.
Ancak en muhteşem olay, biriken tüm buzun “erimeye” ve atmosfere süblimleşmeye başladığı kışın sonunda gelir. Bu gayzerlerin patlamasına neden olur! Güneş ışığı şeffaf buzun altındaki gazı ısıtır ve gaz dışarı fırlayarak yüzeye bir toz sütunu fırlatır.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: NASA Mars’ta Kış Mevsiminin Nasıl Göründüğünü Fotoğraflarla Gösterdi
50 Bin Yılda 1 Oluyor! Dünya’ya Yaklaşan Yıldız Gözle Görülecek
2 thoughts on “NASA Mars’ta Kış Mevsiminin Nasıl Göründüğünü Fotoğraflarla Gösterdi”
Gerçekten büyüleyici. Harika bir makale, ellerinize sağlık.