Mars’a yolculuk eden astronotlar , acaba yolculuklarında edindikleri deneyimlerin ne kadarını hatırlıyor

Mars’a yolculuk eden astronotlar , acaba yolculuklarında edindikleri deneyimlerin ne kadarını hatırlıyor
Mars’a giden astronotlar acaba yaptıkları yolculuğun ne kadarını hatırlıyorlar?Bilim insanları şu sıralar ‘Space Brain ‘ olarak adlandırılan bir fenomeni derinlemesine araştırıyorlar.Bilim insanları,yoğun uzay yolculuğu sırasınca astronotların galaktik kozmik ışınlar gibi yüksek enerji yüklenmiş partiküllere maruz kaldığını keşfettiler.Farelere yaptıkları deneylerde bunun uzun süreli belirgin bir beyin hasarına yol açtığını buldular.Yapılan deneyin sonucunda bu tür ışınlara maruz kalmanın bilişsel bozukluklara ve bunamaya yol açtığı anlaşıldı.

Kaliforniya Üniversitesi’nden Charles Limoli ve meslektaşları geçen yıl yaptıkları çalışmalarda galaktik kozmik ışınlara maruz kalmanın kısa süreli bir beyin hasarıa yol açtığını keşfetmişlerdi.Limoli’nin söylediğine göre şuanki bulgular daha vahim.

Kaliforniya Tıp Fakültesi Radyasyon Onkoloji Profesörü ” Bu son 2-3 yıldır Mars’a görevlendirilmiş astronotlar için iyi bir haber değil.’ dedi. Ayrıca ” Bu partiküllere yoğun olarak maruz kalmak uzay yolculuğundan hemen sonra uzun süre etkili merkezi sinir sistemi bozukluğu potansiyeli oluşturur.Örneğin ; çeşitli performanslarda azalma,hafıza bozukluğu ,aneksiyete,depresyon,yanlış karar verme gibi sorunlar oluşabilir.Bunların çoğu hayatları boyunca çekmek zorunda kaldıkları sorunlara dönüşebilir.” şeklinde ekledi.

Bu çalışma için, fareler New York Brookheaven Ulusal Labratuarı’ndaki NASA Uzay Labraturaı’nda tamamen iyonizeedilmiş oksijen ve titanyuma tabii edildi ve sonra Limoli’nin Kaliforniya’daki Labratuarı’na gönderildi.

Maruz kaldıkları ışınlardan sonraki 6 ay boyunca araştırmacılar hala,belirgin oranda beyin enflamasyonu ve nöron hasarı tespit ettiler. Görüntüleme yöntemi beyin hücreleri arasında geçisi sağlayan sinyallerin bozulmasının ,bu nöronlarda bulunan dendrid ve spine’lerin azalmasıyla ilişkili olduğu ve beynin nöral ağının bozulduğunu ortaya çıkardı.Bu eksiklikler, beynin öğrenme ve hatırlama testlerinde davranışsal görevlerde ortaya çıkardığı düşük performans ile paraleldi.

Ayrıca Limoli ve ekibi ,radyasyonun tıpkı boğulmanın eşiğine kadar gelmiş bir insanın tekrar sudan hoşlanması gibi korku ve endişeyi bastırarak kokuyu ortadan kaldırdığını keşfettiler.

Limoli ”Korkusuzluğun dezavantajı sizi aneksiyeteye sürüklemesidir.Özellikle 3 yıl ve üzeri Mars görevlerinde bu oldukça büyük bir problem yaratabilir.” dedi.

Benzer türde şiddetli bilişsel fonksiyon bozukluğu, yoğun ve yüksek dozda radyasyon tedavisi görmüş beyin kanseri hastalarda da benzer şekilde görülür.Limoli şuanda ,bir başka deneyde , kemoterapinin ve kafatasına yönelik radyasyon tedavilerinin bilişsel düzeyde etkilerini araştırıyor.

Bir taraftan Mars’a görevlendirilen astronotlar bunama gibi hastalıklardan aylarca çekiyorken,diğer yandan Mars görevi için gereken zamanda bozuklukları giderecek çözümler üretmeye çalıyorlar.Uzun zaman boyunca Uluslararası Uzay İstasyonu’nda çalışan insanlar yalnızca bu zararlı galaktik ışınlara maruz kalmıyor ayrıca bu ışınların zararlarını nasıl önleyebileceklerini bulmaya çalışıyorlar.

Limoli’nin bu çalışması NASA’nın İnsan Araştırma Programı’nın bir parçasıdır.Uzay radyasyonunun astronotları nasıl etkilediğini araştırmak , uzun süeli uzay yolculuğuna çıkıldığında bu etkileri en aza indirmek ve Mars’ın ötesine yolculuklar planlarken NASA’nın ihtiyacı olan riskleri önceden tahmin edip önlemler almalarına yardımcı olmak için çalışan bir programdır.

Limoli koruyucu tedavi yöntemleriyle tıp dünyasına da umut ışığı oluyor.Limoli ve ekibi farmakolojik stratejileri geliştirmek için de ayrıca çalışıyor.

Çeviri:Burcu Kurt Duman

Kaynak:sciencedaily

42 Paylaşımlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Solve : *
21 + 27 =


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.