Mantar Hastalıklarında “Sessiz Salgın” Tehdidi
Lancet dergisi dünya çapında mantar hastalıklarına ilişkin bir inceleme yayınladı. Uluslararası Bulaşıcı Hastalıklar Kontrol Derneği Başkanı Afrinish Amir, “sessiz salgın” hakkında artan alarmı ifade eden bir basın açıklaması yayınladı.
Mantar enfeksiyonları endişe verici bir hızla yayılmakta ve yanlış teşhis ciddi ve potansiyel olarak yaşamı tehdit eden sonuçlara yol açmaktadır.
Dünya genelinde her yıl tahmini 6,5 milyon invazif mantar enfeksiyonu vakası görülmektedir. Buna, 2,5 milyonu doğrudan bu enfeksiyonlara atfedilebilen tahmini 3,8 milyon ölüm eşlik etmektedir.
Çoğunluğu kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan hastalar, yoğun bakım hastaları, kan veya akciğer kanseri olan hastalar olmak üzere her yıl 2,1 milyondan fazla kişide invazif aspergilloz gelişmekte ve ölüm oranı %85,2’dir.
Kronik pulmoner aspergilloz yılda 1,84 milyon kişiyi etkilemektedir ve ölüm oranı %18,5’tir (340.000 ölüm). Candida enfeksiyonları yılda yaklaşık 1 milyon can almakta, dünya çapında 1,57 milyon kişiyi etkilemekte ve ölüm oranı %63,6’dır.
Pneumocystis pnömonisi yılda 214.000’den fazla can almakta, dünya çapında 505.000 kişiyi etkilemekte ve ölüm oranı %42,4’tür. Lancet’in bildirdiğine göre, her yıl tahminen 194.000 kişi kriptokok menenjitine yakalanmakta ve 147.000 ölümle (%75,8 ölüm oranı) sonuçlanmaktadır.
Mantar enfeksiyonlarının artan tehdidi acil dikkat gerektirmektedir. Morbidite ve mortaliteyi azaltmak ve hasta güvenliğini sağlamak için klinik, laboratuvar ve toplum ortamlarında mantar enfeksiyonlarına ilişkin farkındalığın ve anlayışın artırılması gerekmektedir.
Teşhis hataları
Mantar hastalıklarının teşhisi büyük bir engel olmaya devam etmektedir. Mantarların teşhisi, kaynakların sınırlı olduğu ortamlarda genellikle mevcut olmayan gelişmiş, pahalı laboratuvar sistemleri ve uzmanlık gerektirir.
Teşhis olanaklarının yetersizliği, önemli sayıda mantar enfeksiyonunun teşhis edilememesine yol açarak hasta güvenliğini tehlikeye atmakta ve hastalık yükü değerlendirmesinin doğruluğunu zayıflatmaktadır.
Mantar hastalıklarında ilaç direnci
Antifungal ilaç direncinin ortaya çıkması ve yayılması, gerekli ilginin gösterilmesini gerektiren acil bir sorun haline gelmiştir. Mevcut antifungal ilaçların sayısının sınırlı olması, mantar hastalıklarının etkisini azaltmak için önleyici tedbirlerin, erken teşhis ve tedavinin önemini daha da vurgulamaktadır.
Dünya genelinde dirençli dermatofit ve Candida auris türlerinin artması, çok sayıda tedavi başarısızlığına ve ölüm oranlarının artmasına neden olmuştur.
The Lancet Microbe dergisi, küresel sıcaklık artışları ve değişen ekosistemlerin mantar patojenlerinin gelişmesi, çoğalması ve yeni bölgeleri istila etmesi için ideal koşullar yarattığını bildiriyor.
Mantar enfeksiyonları nasıl kontrol edilir
Mantar enfeksiyonlarının kontrol altına alınması, sağlık profesyonellerini, araştırmacıları, politika yapıcıları ve halkı kapsayan çok yönlü bir yaklaşım gerektirmektedir.
Dünya Sağlık Örgütü, halk sağlığı araştırma, geliştirme ve eylemlerine rehberlik etmesi amacıyla en önemli mantar patojenlerinin bir listesini yayınlamıştır.
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri, Candida auris sürveyansı, laboratuvar geliştirme, müdahale için veri kullanımı ve salgın müdahalesini içeren girişimler başlatmıştır.
Mantar hastalıkları konusunda farkındalık
Mantar Enfeksiyonları için Küresel Eylem Fonu (GAFFI), mantar hastalıklarının azaltılması için etkili teşhis için temel gereklilikleri açıklayan bir yol haritası geliştirmiştir.
Birçok kuruluş mantar enfeksiyonlarının yayılmasına dikkat çekmek ve bu hastalıkları önleme, teşhis ve tedavi etme çabalarını ilerletmek için çalışmaktadır.
Her yıl 16-20 Eylül tarihleri arasında düzenlenen Mantar Hastalıkları Farkındalık Haftası (FDAW), mantar hastalıklarının dünya çapında artış gösterdiğini ve bu tehdidin üstesinden gelmek için gerekli önlemlerin alınması gerektiğini vurgulamaktadır.
Uluslararası Enfeksiyon Hastalıkları Kontrol Derneği Başkanı Afrinish Amir, farkındalığın çok önemli olduğunu çünkü artan bilgi ve anlayışla herkesin mantar enfeksiyonlarıyla ilişkili sorunların çözümüne katkıda bulunabileceğini belirtiyor.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Mantar Hastalıklarında “Sessiz Salgın” Tehdidi
