Kediler Nedensellik İlkesinin Kavrayışına Sahip

Kediler Nedensellik İlkesinin Kavrayışına Sahip

Japonya’da bulunan Kyoto Üniversitesi araştırmacılarından Saho Takagi liderliğinde yapılan bir çalışmada, kedilerin neden-sonuç ilişkisini ve diğer bazı fiziksel ilkeleri kavrayabildiği ortaya kondu. Bu becerilerini keskin işitme duyuları ile birlikte kullandıklarında, kedilerin avlarını nerede bulabileceklerini başarılı biçimde tahmin edebildikleri görüldü. Araştırma sonuçları Animal Cognition dergisinde yayımlanan bir makale ile paylaşıldı.

Japonya ekibi tarafından gerçekleştirilmiş olan daha önceki bir çalışmada, kedilerin duydukları seslere dayanarak görünmeyen nesnelerin varlığını öngörebildikleri gösterilmişti. Yaptıkları son çalışmada ise kedilerin bir kabın içinde nesne varlığına ilişkin çıkarımda bulunmak için kap sallandığında ses çıkıyor mu diye bakıp, nedensellik ilkesine göre düşünmeleri ve kap ters çevrildiğinde nesnenin düşmesini beklemeleri gibi konular mercek altına alındı.

Araştırmacı bir kabı sallarken 30 adet evcil kedinin video kaydı alındı. Bu eyleme bazen bir tıkırtı sesi eşlik etti; bazense kabın boş olduğu izlenimini verecek biçimde ses çıkmadı. Sallama evresinin ardından kap ters çevrildi ve bazılarının içinden bir nesne düşerken, diğerlerinden düşmedi. Deneysel koşullardan ikisi fiziksel yasalarla uyumluydu: Sallama sırasında ses gelmişse, kutudan nesne düşüyordu; ses gelmemişse, nesne düşmüyordu. Diğer iki koşul ise fizik yasalarına aykırıydı: Ya kutu sallandığında ses geldiği halde, kutu ters çevrilince düşen nesne olmuyordu; ya da ses gelmemiş olan bir kutudan nesne düşüyordu.

Kedilerin sallandıklarında ses çıkaran kaplara daha uzun süre baktıkları saptandı. Araştırmacılar bu durumun, tıkırtı sesine bağlı olarak nesnenin varlığına veya yokluğuna ilişkin çıkarımda bulunduklarına işaret ettiğini düşünüyor. Fizik kurallarının içsel kavrayışına sahip olan kediler, bir kap ters çevrildiğinde ortaya bir şey çıkıp çıkmayacağını öngörebiliyor.

Kedilerin ayrıca fizik yasalarına aykırı görünen kaplara da (sallandığında ses çıkmamış olan kaptan nesne düştüğünde veya tıkırtı sesi gelmiş olan kaptan nesne düşmediğinde) daha uzun süre baktıkları görüldü. Sanki bu koşullar, kedilerin nedensel mantık kavrayışlarına uymuyordu. “Kediler seslere ilişkin nedensel-mantıksal bir anlayışa sahip. Böylece göremeseler de nesnelerin belirmesini öngörebiliyorlar,” diyor Takagi.

Araştırmacılar, türlerin bulundukları ortamın, sese dayalı bilgi elde etme becerisi üzerinde etkili olduğunu belirtiyor. Kedilerin doğal avlanma tarzının ekolojisi göz önüne alındığında, bu yeteneklerinin gelişmek durumunda kalması gayet anlaşılır oluyor. Takagi, avlanan kedilerin çoğu zaman avlarının konumunu ve uzaklığını sadece sese dayanarak anlamaları gerektiğini, çünkü görüşlerini engelleyecek şekilde gizlenmelerinin zorunlu olduğunu söylüyor. Kedilerin duydukları seslere göre zihinlerinde oluşan görüntüleri daha iyi anlayabilmek ve konum ile uzaklığın yanı sıra sayı ya da büyüklük gibi çıkarımlar yapma yeteneklerini belirleyebilmek için araştırmalar sürdürülecek.

Kaynak: Springer, “Cats seem to grasp the laws of physics”
< http://www.springer.com/gp/about-springer/media/springer-select/cats-seem-to-grasp-the-laws-of-physics/10252914 >

İlgili Makale: Takagi, S. et al. (2016). There’s no ball without noise: cats’ prediction of an object from noise, Animal Cognition. DOI 10.1007/s10071-016-1001-6
< http://dx.doi.org/10.1007/s10071-016-1001-6 >

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Solve : *
25 + 27 =


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Çok Okunan Yazılar