Kara Delikler Nasıl Ölür?
Bu evrende hiçbir şey sonsuza dek sürmez, ancak kara delikler en uzun süre hayatta kalmak için ellerinden geleni yapacak nesnelerdir. Son yıldız parlamayı bıraktıktan ve son gezegen toza dönüştükten çok sonra bile kara delikler hala orada olacaktır. Ama ölümsüz değiller.
Birçok kara delik muhteşem bir şekilde oluşur. Büyük yıldızların patlaması bunun bir yoludur. Yoğun nesnelerin birleşmesi ise başka bir yol. En büyük süper kütleli kara deliklerin nasıl oluştuğundan emin değiliz, ancak bu ürkek bir olay olmayacaktır. Doğumları heyecan dolu ama ölümleri hiç de öyle değil. Hepsi yavaş yavaş ölüyor. Çok çok yavaş. Hâlâ 10109 yıl boyunca kara delikler olmalı.
Peki nasıl ölüyorlar? Basitçe buharlaşıp yok oluyorlar. Kara delikler, aktif olarak beslenmedikleri zaman, radyasyon olarak kütle ve enerji kaybederler: Hawking radyasyonu. Kara delikler siyahtır çünkü hiçbir şey, ışık bile onlardan kaçamaz. Bir şey onun sınırını, yani olay ufkunu geçtiğinde, sonsuza dek yok olur. Olay ufkunun içinde kaçış hızı ışık hızından daha büyüktür – ve hiçbir şey ışık hızından kaçamadığı için kara deliklerden hiçbir şey çıkamaz.
O zaman Hawking radyasyonunun nasıl kaçabildiğini merak ediyor olabilirsiniz, şeytan her zaman olduğu gibi ayrıntıda gizlidir. Bu radyasyon olay ufkunun dışında oluşur. Kuantum mekaniği bize boş uzayın tam olarak boş olmadığını göstermiştir. Enerjiye sahiptir ve bu enerji kendiliğinden parçacık ve antiparçacık çiftleri oluşturabilir ve bunlar etkileşime girdiğinde saf enerji haline geri dönerler.
Bu durum bir kara deliğin yakınında gerçekleştiğinde (belki de yakınında bile değil), bu parçacıkların etkileşime girmeyerek saf enerjiye dönüşmesi mümkündür. Parçacık çiftlerinden biri kara delik tarafından hapsedilirken diğeri kaçar. Ve bu büyük kaçış kara deliğin enerjisinin küçük bir kısmını alıp götürür.
Uzaklaşan miktar küçüktür, gerçekten çok küçüktür, ama oradadır. Ve bu sürekli olarak gerçekleşiyor. Kara delikler uzun süre oluşmaya ve büyümeye devam edecek (evren muhtemelen en büyük kara deliğini henüz görmedi) ancak bir noktada, yiyecekleri bir şey kalmayacak ve Hawking radyasyonunun yavaşça salınmasıyla yok olarak azalacaklar.
Buharlaşmanın zamanlaması kara deliklerin büyüklüğüne bağlıdır. Ne kadar küçüklerse, o kadar hızlı yok olurlar. Kurgusal ölümsüzler gibi, uzak gelecekte sadece en büyükleri kalacaktır. Ve sonunda, sadece bir tane kalabilir.
Kaynak: https://www.iflscience.com
Derleyen: Figen Berber