Hiç kayan bir yıldız gördünüz mü ? Hayır, dünya yörüngesine girmiş küçük bir meteorit değil, sıkıcı yörüngesinden çıkıp adeta macera arayan , saatte milyonlarca kilometre yol alan, cehennem yolculuğu yaparak galaksiler arası boşlukta kayan , gerçek bir yıldız.
Astronotlar onları “hiper hızlı yıldızlar,”olarak adlandırmaktalar ve bunlar galaksimizdeki en hızlı hareket eden yıldızları temsile etmektedirler. Bu yıldızlar başı boş yıldızlardır ve yıldızımız güneş ve diğer milyarlarca yıldız gibi gök adamızın yörüngesinde dönmek yerine , Samanyolu’nun çekimsel gücünden bağımsız olarak , Samanyolu’nun durdurulamaz yörüngesi boyunca Samanyolu ile beraber yol almaktadırlar. Bazılarının yolculuğu amaçsızca uzaya galaksiler arası boşluğa sürüklenmekle sonuçlanabilir. Diğerleri de, bir gün, kozmik gurbetçiler gibi uzak bir yerlerde, uzayda kendileri gibi uzaylı galaksilerin kalplerine doğru , kayabilirler.Hollanda Leiden Üniversitesi tarafından yapılan ve 20 Eylül tarihinde Royal Astronomi Topluluğunun Aylık Bildirimleri (journal Monthly Notices of the Royal Astronomical Society,) adlı dergide yayınlanan bir çalışmaya göre , gökbilimciler gök adamızın herhangi bir bölümünde bugüne kadar hiç izlenememiş 13 yeni hiper hızlı yıldız tanımladılar. Samanyolu’ndan ayrılmaya çalışmak yerine firar etmiş bu yıldızlar , gök adamıza sanki zorla girmiş gibi görünmekteler.Leiden Gözlemevi araştırmacılarından ve çalışmanın yazarlarından Tommaso Marchetti
“Galaktik merkezden uçup uzaklaşmaktan ziyade , bu hiper hızlı yıldızlar galaktik merkeze doğru hızla yol almaktalar. ” diyor.”Diğer galaksilerden yıldızlar Samanyolu Glaksisi’ni gözlemekte olabilirler . ”
Marchetti ve çalışma arkadaşları , bu potansiyel yıldızlar arası kaçak yıldızları bu yılın erken döneminde Avrupa Uzay Ajansı’nın Gaia uydusundan alınan gök adamızdaki 7 milyondan fazla yıldızın hız verilerini incelerken, tanımladılar. Araştırmacılar ,özellikle galaksinin en hızlı yıldızları için gökyüzünü tararken , daha önce keşfedilmemiş , gök adamızın çekim gücünden uzak duran bu 20 yıldızı keşfettiler. Araştırma ekibi tarafından açıklanan raporda , bu yıldızların yedi tanesinin görünüşe göre Samanyolu’nun galaktik diskinden çıkıp, dışarı galaksiler arası alana doğru hızlanmakta oldukları ve ” hiper kaçak ” olarak tespit edildikleri belirtildi. Diğer kalan 13 yıldızın ise bir yörüngede hareket etmekte olduklarından , galaksinin masif diskiyle hiçbir zaman kesişme ihtimallerinin bulunmadığı açıklandı . Araştırmacılar , aslında bu yabancı yıldızların büyük bir ihtimalle bizim gök adamızdan yüz kez daha büyük olan komşu Büyük Macellan Bulutsusu’ndan olduklarını ve bir şekilde evrenin bizim gök adamızın bulunduğu köşesine doğru sürüldüklerini , belirttiler.
Her iki yıldız grubu da, gök adamızda şimdiye kadar saatte yüzlerce milyon mil hızla hareket ettikleri tespit edilen en hızlı yıldızları temsil ederler.(Kıyaslama yapmak için , NASA’ya göre , dünyamızın güneşi gök adamızın merkezi etrafındaki yörüngede saatte 515.000 mil, saniyede 240 kilometre hızla dönmektedir.)
İlk etapta bir yıldız yörüngesinden böyle bir hızla çıkıyor ve bu kadar uzaklaşıyor. Gökbilimciler , bunun ikili yıldız sistemi (Birbirlerinin etrafında veya ortak bir odak noktasının etrafında dönen bir çift yıldız ) ile alakalı olduğunu düşünmekteler. Eğer ikili yıldız sistemindeki yıldızdan bir tanesi süper bir karadelik tarafından yutulursa veya süper nova patlaması sonunda ömrünün yitirirse , ortaya çıkan çekimsel bozulma, yıldızın partnerini yörüngeden çıkarmak için yeterince güçlü ve fevkalade büyük olabilir.
Leiden Gözlemevi ’ den Kuramsal Fizik Bilim İnsanı Elena Rossi, yaptığı açıklamada ” Her iki durumda da, onları incelemek, yakınlardaki galaksilerde bu tür süreçler hakkında bize daha fazla bilgi verebilir. ” dedi.
2017 yılından bu yana gökbilimciler direk olarak 20 hiper hızlı yıldız gözlemlediler , bu model astronotların gök adamızda etrafta dolaşan daha 10 000 den fazla hiper yıldız olduğu tahmini oluşturmaktadır. Bu yeni çalışma , bize çok uzak olmayan bir galaksinin belki de bizim gök adamıza yıldız yağdırdığına dair bir kanıt oluşturmaktadır ve bu yıldız haberciler sayesinde komşularımızı biraz daha tanıma fırsatımız olacaktır.
Makale aslı 4 Ekim, 2018 tarihinde https://www.livescience.com internet sitesinde yayınlanmıştır.
Çeviri: İbrahim Özkaraca