Haydut Gezegen Saniyede 6,6 Milyar Tonluk Rekor Bir Hızla Büyüyor
Gökbilimciler, başıboş gezegen Cha 1107-7626’da benzeri görülmemiş bir büyüme artışı keşfettiler; gezegen saniyede 6,6 milyar ton gibi rekor bir hızla gaz ve toz tüketiyor.
Gezegen, yeni oluşan bir yıldıza benzer şekilde davranıyor ve bu da başıboş gezegenlerin nasıl oluştuğunu anlamamıza yardımcı oluyor.
Serseri gezegenler, yıldızlarının yörüngesinde dönmeyen, bunun yerine yıldızlararası uzayda serbestçe sürüklenen gezegen kütleli gök cisimleridir.
Kökenleri hala bir gizem: Başka cisimlerin kütleçekim etkisiyle sistemlerinden atılmış olabilirler veya başlangıçta en hafif yıldız benzeri cisimler olarak oluşmuş olabilirler. Sönük olmaları nedeniyle tespit edilmeleri son derece zordur; yıldızlarından hiç ışık almazlar ve yalnızca artık ısı yayarlar. Ancak Vera Rubin Teleskobu ve Şili’deki Aşırı Büyük Teleskop gibi modern gözlemevleri, bu gizemli dünyaları incelemeyi mümkün kılıyor.
Cha 1107-7626 Gezegeni, Dünya’dan 620 ışık yılı uzaklıkta, Bukalemun takımyıldızında yer almaktadır. Bu başıboş gezegen bir yıldızın yörüngesinde değildir ve Jüpiter’den 5-10 kat daha büyüktür.
1-2 milyon yaşındadır ve hala oluşum aşamasındadır; buna kıyasla, Güneş Sistemi’ndeki gezegenler 4,5 milyar yıldır varlığını sürdürmektedir.
Şili’nin Atacama Çölü’ndeki Çok Büyük Teleskop ve James Webb Uzay Teleskobu kullanılarak yapılan gözlemler, Haziran-Ağustos 2024 arasında madde birikim hızının önceki aylara kıyasla sekiz kat arttığını ortaya koydu. Bu, herhangi bir gezegen türü için kaydedilen en yüksek artış oranıdır.
Kayıtlara geçen en hızlı büyüyen gezegen
Johns Hopkins Üniversitesi’nden çalışmanın ortak yazarı Ray Jayawardhana , “Bu yeni doğmuş başıboş gezegeni çılgın bir hızla madde tüketirken yakaladık,” diye belirtti .
Araştırmacılar, genellikle yıldızlarla ilişkilendirilen bir olgu olan manyetik aktivitenin gezegene gaz ve toz akışını yönlendirdiğini keşfettiler.
Webb Uzay Teleskobu ayrıca, gezegenin etrafındaki diskin kimyasal bileşiminde ilk kez bir değişiklik tespit etti: büyüme atağı sırasında su buharı ortaya çıktı. Sonuçlar The Astrophysical Journal Letters dergisinde yayınlandı .
Bilim insanları, Cha 1107-7626’nın bir gezegen sisteminden fırlatılmak yerine, moleküler bir bulutun çökmesiyle yıldızlar gibi oluştuğuna inanıyor. Arşiv verileri, 2016 yılında benzer bir büyüme atağının gözlemlendiğini ve bu olayların periyodik olduğunu gösteriyor.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Haydut Gezegen Saniyede 6,6 Milyar Tonluk Rekor Bir Hızla Büyüyor
Ya İnsanlık Evrenin İlk Konuğuysa? Kırmızı Cüce Paradoksu ve Kozmik Yalnızlık Teorisi