Gök Bilimciler 12 Milyar Yıllık Karanlık Maddeyi ‘Gördü’

Gök Bilimciler 12 Milyar Yıllık Karanlık Maddeyi 'Gördü'

Gök Bilimciler 12 Milyar Yıllık Karanlık Maddeyi ‘Gördü’

Japonya, Nagoya Üniversitesi’nden bilim adamlarının liderliğindeki uluslararası bir gök bilimciler ekibi, bizden 12 milyar yıl uzaklıktaki galaksilerdeki karanlık maddeyi inceledi. Daha önce karanlık maddeyi 8-10 milyar yıldan fazla olmayan, yalnızca daha yakın galaksilerde kaydetmek mümkündü. Geçmişe bu kadar derinlemesine bakma yeteneği, evrenin evrimi ile ilgili birçok teorinin yeni bir formülasyonuna yol açabilir.

Yakın zamana kadar gök bilimciler, evrenin en başında oluşan galaksileri gözlemlemek için kullanılabileceğini bilmiyorlardı. Karanlık madde galaksileri çevreler ve girer. Elektromanyetik dalgalar yaymadığı veya yansıtmadığı için görülemez. Ancak karanlık madde, yer çekimi kullanarak görünür, madde ile etkileşime girer. 

Karanlık madde nasıl gözlemlenir? Yönteme mercekleme denir. Gök bilimciler, dünyevi bir gözlemciyle aynı hizada olan iki gök ada bulurlar. Daha uzak bir gök adadan (kaynak gökada) gelen ve daha yakın bir mercekli gök adadan geçen ışık, merceğin yer çekimi tarafından bozulur. Gözlem sonuçlarına dayanarak, bozulmanın ne kadarının görünür maddeden kaynaklandığını ve karanlık maddenin ışığı nasıl etkilediğini hesaplamak mümkündür.

Ancak bu dahiyane yöntem yalnızca doğru galaksileri (görüş hattında) bulabildiğinizde ve uzak galaksiden gelen ışık hala yeterince parlak olduğunda işe yarar. Galaksiler ne kadar uzaksa, o kadar sönüktürler. Gözlem yönteminin sınırı şimdiye kadar 8-10 milyar ışıkyılı olmuştur. Evren 13 milyar yaşın üzerinde ve Big Bang’e ne kadar yaklaşırsak, ne gördüğümüz o kadar önemli.

Japon gök bilimciler çok uzak galaksileri nasıl göreceklerini buldular. Büyük Patlama’dan hemen sonra ortaya çıkan mikrodalga arkaplan radyasyonu onlara yardımcı oldu. 

Sarmal Andromeda Gökadası
Sarmal Andromeda Gök Adası

Gök bilimciler, merceklemede daha uzak bir kaynak gök ada kullandıkları için Büyük Patlama’dan kalan radyasyon olan mikrodalga arka planını kullandılar. Ekip, Avrupa Uzay Ajansı’nın Planck uydusu tarafından gözlemlenen mikrodalga arka planını kullanarak, mercek galaksilerinin etrafındaki karanlık maddenin mikrodalgaları nasıl bozduğunu ölçtü.

Tokyo Üniversitesi Kozmik Işın Araştırma Enstitüsü’nden araştırmacı Yuichi Harikane, “Çoğu araştırmacı, karanlık maddenin bugünden 8 milyar yıl öncesine kadar dağılımını ölçmek için kaynak gök adaları kullanıyor” diyor. “Ancak, karanlık maddeyi ölçmek için daha uzak mikrodalga arka planını kullandığımız için geçmişe daha da bakabildik. Evrenin yaşamındaki bu kadar erken zamanlardan beri karanlık maddeyi ilk kez ölçtük.” dedi.

Princeton Üniversitesi’nde profesör olan Neta Bachkoll, “Bu sonuç, galaksilerin evriminin yanı sıra galaksilerin içindeki ve çevresindeki karanlık maddeye ve bu resmin zaman içinde nasıl değiştiğine dair çok tutarlı bir resim veriyor” diyor.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Solve : *
26 + 15 =


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Çok Okunan Yazılar