Erkeksiz Üreme: Akvaryumda Gizemli Bir Köpekbalığı Doğdu!
Louisiana’daki Shreveport Akvaryumu 2025 yılına gizemli bir doğumla başladı. Tesiste 3 Ocak’ta bir kabarık köpekbalığı (Cephaloscyllium ventriosum) yavrusu yumurtadan çıktı, ancak tankta bulunan iki dişi köpekbalığı üç yılı aşkın süredir bir erkekle temas etmemişti. Akvaryumdaki ekip doğumun döllenmenin gecikmesi ya da partenogenez adı verilen nadir bir üreme fenomeni olabileceğinden şüpheleniyor.
Partenogenez, öncelikle gamet adı verilen dişi cinsiyet hücrelerinin döllenme olmadan gelişebildiği bir üreme stratejisidir. Genellikle bitkilerde ve bazı omurgasız hayvanlarda (yaprak bitleri, karıncalar, eşek arıları ve arılar dahil) görülür. Ancak köpekbalıkları, yılanlar ve bazı kuşlar gibi bazı yüksek omurgalılar da zaman zaman bu şekilde üreyebilir. Köpekbalıklarında bu yöntem genellikle eş bulunamaması durumunda son çare olarak başvurulan bir yöntemdir.
Akvaryuma göre köpekbalığı yumurtası ilk olarak sekiz ay önce görüldü. Köpekbalığı birkaç hafta önce yumurtadan çıktı ve akvaryumdaki ekip nasıl hamile kaldığını belirlemek için çalışıyor. Köpekbalığı kan alınabilecek kadar büyüdüğünde, DNA analizi önümüzdeki birkaç ay içinde cevapları sağlayacaktır. Eğer partenogenez değilse, gecikmiş döllenme yoluyla doğmuş olabilir. Köpekbalıklarında bu, bir dişinin gelecekteki yumurtalarda kullanmak üzere önceki karşılaşmalarından bazı sperm hücrelerini depolamasıdır.
Shreveport Akvaryumu Canlı Hayvanlar Küratörü Greg Barrick yaptığı açıklamada, “Bu durum inanılmaz ve bu türün direncini gösteriyor” dedi. “Önümüzdeki aylarda bunun gerçekten bir partenogenez vakası mı yoksa gecikmiş döllenme mi olduğunu doğrulamak için çok heyecanlıyız.”
Vahşi doğada, kabarık köpekbalıkları doğu Pasifik Okyanusu’nun kıyı sularında bulunur. Pulları boyunca benekleri vardır ve üç fit uzunluğa kadar büyüyebilirler. Kabaran köpekbalıkları en çok yırtıcıları caydırmak için vücutlarını su veya havayla şişirme yetenekleriyle tanınır. Yeni kabaran köpekbalığına Chumash dilinde köpekbalığı (onyok) anlamına gelen Yoko adı verilmiştir.
Yoko şu anda iyi durumda, ancak nadir üreme olayları sırasında doğan genç köpekbalıkları bazı önemli zorluklarla karşılaşıyor. Partenogenezden doğan yavrular genellikle genç yaşta ölüyor, ancak bilim insanları bunun nedeninden hala emin değil. Ölümcül bir resesif genin ifadesinin yavruları erken öldürebileceğinden şüpheleniyorlar.
Akvaryum, “Yoko’nun bizimle geçirdiği süre kısa olsa da, köpekbalığı üremesi ve koruma çabalarına paha biçilmez bilgiler katarak unutulmaz bir miras bırakacaktır” diye yazdı.
Yoko şu anda sağlığı ve refahı için halkın görüşünden uzakta yakından izleniyor.
Kaynak: https://www.popsci.com