“Düşmanımın Düşmanı Dostumdur” Sözü Artık Bilim Tarafından da Doğrulandı
Yaklaşık 80 yıl önce psikolog Fritz Haider, insanların yaşamları boyunca kişilerarası ilişkilerde uyum için çaba gösterdiklerini öne süren bilişsel denge teorisini formüle etti.
Ancak bu teori uzun süre doğrulanmadan kaldı. Sonunda ABD’li uzmanlar istatistiksel fiziğin yardımıyla bunu kanıtlamayı başardı.
Bu cümle size muhtemelen çocukluğunuzdan tanıdık geliyordur, ancak uzun yıllar boyunca buna körü körüne inandık. Şimdi her şey değişti ve bilim devreye girdi!
İnsanlar sosyal yaratıklardır. İlişkiler ağımız çok karmaşıktır ve sık sık değişir, bu nedenle bilim insanları yıllar boyunca bunun tam olarak nasıl inşa edildiğini bilmekle ilgilenmişlerdir.
Örneğin, 1946 yılında Avusturyalı bir psikolog, insanların doğal olarak uyumlu ilişkiler için çabaladığını öne sürdü ve hepsi birbirinden hoşlanan üç kişilik bir grupta bu ilişkileri dengeli olarak adlandırdı.
Buna ek olarak, bir kişi iki kişiden hoşlanmıyorsa, bu ikisinin kesinlikle arkadaş olacağını tespit etmiştir. Heider, üç kişinin de birbirinden hoşlanmadığı ya da bir kişinin diğer iki kişiden hoşlandığı ancak bağ kuramadığı durumları dengesiz ilişkiler olarak adlandırmıştır.
Dolayısıyla, bilişsel olarak dengeli bir toplumda aşağıdaki kurallara uyulmalıdır:
*Arkadaşımın arkadaşı benim arkadaşımdır.
*Arkadaşımın düşmanı benim düşmanımdır.
*Düşmanımın dostu benim düşmanımdır.
*Düşmanımın düşmanı benim dostumdur.
Fizikçiler ne diyor?
Bu teoriyi doğrulamak için araştırmacılar, gerçek hayattaki tüm insanların birbirini tanımadığı ve bazı bireylerin diğerlerinden daha arkadaş canlısı olduğu verilerini dikkate aldıkları genişletilmiş ağ modellemesini uyguladılar (önceki tüm modeller bu faktörlerden yalnızca birini dikkate alabiliyordu).
Bilim insanları bilişsel denge teorisini, daha önce sosyal bilimciler tarafından oluşturulmuş dört çevrimiçi veri setinden elde edilen materyalleri kullanarak test etmeye karar verdiler.
Bu materyaller arasında haber portalı Slashdot kullanıcılarının yorumları, Temsilciler Meclisi’ndeki kongre üyeleri arasındaki ilişkiler hakkında bilgiler, genel tüketici inceleme sitesi Epinions’daki incelemeler ve bitcoin satıcılarının birbirleriyle etkileşimine ilişkin veriler yer alıyordu.
İstatistiksel analizler, geniş sosyal bağlantı ağlarının Fritz Haider’in teorisiyle tutarlı olduğunu göstermiştir. Dahası, model üç düğümün ötesindeki kalıpları da ortaya çıkardı, yani bazı durumlarda teori dört kişilik gruplara uygulanabilir.
Çalışmanın yazarları, modellerini siyasi kutuplaşmayı azaltabilecek potansiyel müdahaleleri keşfetmek ve sosyal gruplar ve arkadaşlık bağlarının ötesinde sistemlerin işleyişini daha iyi anlamak için uygulamakla ilgileniyorlar.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: “Düşmanımın Düşmanı Dostumdur” Sözü Artık Bilim Tarafından da Doğrulandı
Arkadaşlarını Görüntülü Arayan Papağanlar Canlı Sohbeti Tercih Ediyor