Dünyanın İnsanlar Tarafından İnşa Edilmemiş En Eski Mezarlığı
Güney Afrikalı paleontologlar dünyanın en eski mezarlığının keşfedildiğini duyurdu. Mezarlık, daha önce karmaşık davranışlar sergileyemediği düşünülen, küçük bir beyne sahip uzak bir insan akrabasının kalıntılarını içeriyordu.
Haziran ayında, ünlü paleoantropolog Lee Berger liderliğindeki araştırmacılar, Johannesburg yakınlarındaki İnsanlığın Beşiği UNESCO Dünya Mirası Alanı’ndaki mağaralarda yerin yaklaşık 30 metre altına gömülü birkaç Taş Devri Homo naledi örneğinin keşfedildiğini duyurdu.
Bu örnekler, ‘Homo sapiens’ gömülerinin kanıtlarından en az 100.000 yıl daha eskidir.
Bu keşif, insan evrimine ilişkin mevcut anlayışı altüst etmektedir. Çünkü genellikle daha büyük beyinlerin gelişmesinin ölüleri gömmek gibi karmaşık ‘anlam yaratma’ faaliyetlerini mümkün kılacağına inanılıyordu.
Şimdiye kadar Orta Doğu ve Afrika’da bulunan Homo sapiens kalıntılarını içeren en eski mezarlar yaklaşık 100.000 yıl öncesine aittir.
Berger ve araştırmacı arkadaşları tarafından Güney Afrika’da keşfedilen mezarlar ise en az 200.000 yıllık.
Daha da önemlisi, Homo naledi’ye ait. Homo naledi, maymunlar ile günümüz insanları arasında bir yerde, portakal büyüklüğünde bir beyne ve yaklaşık 1,5 metre boya sahip ilkel bir türdür.
Kıvrımlı el ve ayak parmakları, alet kullanan elleri ve yürümek için inşa edilmiş ayaklarıyla Berger tarafından keşfedilen bu tür, evrimsel yolumuzun düz bir çizgi olduğu fikrini şimdiden altüst etti.
Yeni çalışmanın merkezinde yer alan eliptik mezar da 2018’de başlayan kazılar sırasında keşfedildi.
Araştırmacılara göre burada gömülü en az beş ceset var ve kanıtlar mezarların cesetleri gizlemek için kasıtlı olarak kazıldığını gösteriyor.
Araştırmacılar, “Bu bulgular, ceset gömme uygulamasının sapiens veya büyük beyinli diğer hominidlerle sınırlı olmadığını gösteriyor” dedi.
Araştırmacılar, mezar alanlarının Homo naledi’nin karmaşık duygusal ve bilişsel davranışlara sahip olduğuna dair tek kanıt olmadığını da sözlerine ekledi.
Beyin büyüklüğü.
Yakındaki bir mağara sütununun yüzeyi görünüşe göre kasıtlı olarak düzleştirilmiş ve ‘kaba hashtag figürleri’ de dahil olmak üzere geometrik şekillerle oyulmuştur.
Berger AFP’ye verdiği bir röportajda, “Bu sadece insanların sembolik alışkanlıklar geliştirme açısından benzersiz olmadığı anlamına gelmiyor, aynı zamanda insanların bu tür davranışları icat etmemiş olması da mümkün” dedi.
Bu tür açıklamalar, 57 yaşındaki bilim adamının bilimsel titizlikten yoksun olmakla ve aceleci sonuçlar çıkarmakla suçlandığı paleontoloji dünyasında endişe vericidir.
National Geographic dergisi tarafından desteklenen Burger, 2015 yılında Homo naledi’nin kafasından daha büyük olduğu fikrini ilk kez ortaya attığında pek çok kişi buna karşı çıkmıştı.
O zamanki bilim insanları için bu çok ileri gitmekti. Biz varoluşun bu büyük beyinden ibaret olduğunu düşünüyorduk.
Biz dünyaya bunun doğru olmadığını anlatmaya çalışıyoruz”.
Araştırmacılar, daha fazla analize ihtiyaç duyulmasına rağmen, bulguların “insan evrimi anlayışımızı değiştirdiğini” söylüyor.
Princeton Üniversitesi’nde antropoloji profesörü ve çalışmanın yazarlarından biri olan Agustín Fuentes, “Gömü, anlam yaratma ve “sanat” daha önce düşündüğümüzden çok daha karmaşık, dinamik ve insanlıktan çıkarıcı bir tarihe sahip olabilir” diyor.
Çalışmada yer almayan Missouri Üniversitesi’nden antropolog Carol Ward ise şunları söylüyor: “Bu bulgunun potansiyel önemi, eğer doğrulanırsa, çok büyük. Kalıntıların yerleşiminin kasıtlı gömme dışında herhangi bir olasılığı nasıl ortadan kaldırdığını görmek için hakem incelemesi sonrası sonuçları dört gözle bekliyorum” dedi.
Ward ayrıca makalenin, duvar işaretlerinin daha sonraki bir nesil tarafından yapılmış olma ihtimalini de göz ardı edemeyeceğini söyledi.
Derleyen: Deniz KAFKAS
Kaynak: Dünyanın İnsanlar Tarafından İnşa Edilmemiş En Eski Mezarlığı