Dünyanın En Derin Kara Çukuru Buzdan Bir Mezarın Altında Gizli
Dünya üzerindeki en derin çukurun hangisi olduğunu sorsanız, hemen hemen herkes Mariana Çukuru cevabını verir. Haklı da olurlar, yaklaşık 11.000 metre (36.000 feet) ile Mariana Çukuru diğer tüm okyanus çukurlarını gölgede bırakır. Ancak “dünyanın en derin kıtasal çukuru hangisidir?” diye sorsaydınız, çok az kişi cevap verebilirdi.
Antarktika’da bir buz mezarının altında gizlenen Denman Buzulu’nun altında yeni keşfedilen bir kanyon, deniz seviyesinin 3,5 kilometre (2,2 mil) altına inerek dünyanın en derin kara çukuru haline geliyor.
Dünyanın en derin kara çukuru
Çukurun derinliği, Antarktika kıta karasının dış hatlarını haritalamak üzere yola çıkan uluslararası bir buzulbilimci ekibinin 2019 yılında yaptığı bir çalışmanın parçası olarak yakın zamanda keşfedildi. Ekip, Antarktika’nın buz tabakalarının altına bakmak için 19 farklı araştırma enstitüsünden gelen buz kalınlığı verilerini, son yıllarda Grönland’ı incelemek için kullanılan metodolojiye benzer şekilde, radar verileriyle birleştirerek kullandı.
Nature Geoscience dergisinde yayınlanan sonuç, Antarktika’nın konturlarının şimdiye kadarki en doğru portresi olup, ABD Ulusal Kar ve Buz Veri Merkezi aracılığıyla kamuya açık olan BedMachine olarak adlandırılmıştır.
Bulgular, karadaki en derin çukur olan Denman Buzulu’nun yanı sıra, Antarktika’nın buzunun altında yatanlara ilişkin daha önce bilinmeyen bir dizi topolojik bilgi de sundu.
Irvine’deki California Üniversitesi’nde Dünya sistem bilimi profesörü olan başyazar Mathieu Morlighem, o dönemde yaptığı açıklamada, “Eski haritalar [Denman Buzulu’nun altında] daha sığ bir kanyon olduğunu öne sürüyordu, ancak bu mümkün değildi; bir şeyler eksikti” dedi.
Kanyonun haritasının çıkarılması, araştırmacıların buz tabakalarının değişen iklime nasıl tepki verebileceğini ve buzun hangi bölgelerinin savunmasız olabileceğini anlamalarına yardımcı oluyor.
Derin olmasına rağmen, hendek hiçbir şekilde yeryüzündeki en derin noktalarla aynı ligde değil. En derin yapay delik ödülü, kapatılmadan önce 12.262 metreye (40.230 ft) ulaşan Rusya’daki Kola Superdeep Sondaj Deliğine gidiyor. Bunu 11 kilometre (6,9 mil) ile Mariana Çukuru’nun en derin noktası olan Challenger Deep takip etmektedir.
Kaynak: https://www.iflscience.com
Derleyen: Figen Berber
Daha Fazla:
Dünyanın En Derin Çukuru: Çin’in Gizemli “Cennet Çukuru”
İlk olarak 1994 yılında uzmanlar tarafından keşfedilen dünyanın en derin obruğu Çin’in Chongqing Belediyesi, Fengjie İlçesinde bulunmaktadır. Xiaozhai Tiankeng ya da Xiaozhai Göksel Çukuru, yaklaşık 537 metre (1,762 fit) çapındadır ve 511 ila 662 metre (1,667-2,172 fit) arasında Dünya’nın içine batmaktadır.