Çin’in En Büyük iPhone Fabrikasında Çalışanlar Koşulları Anlatıyor
Zhengzhou’daki dünyanın en büyük iPhone montaj fabrikasında çalışan mevsimlik işçiler, fazla mesai, ücret gecikmeleri ve ayrımcılık gibi zorlu koşullarla karşı karşıya. China Labor Watch tarafından yapılan bir araştırma, Apple ve Foxconn fabrikasının vaatlerine rağmen temel sorunların devam ettiğini ortaya koydu.
Apple’ın ana yüklenicisi Foxconn, yoğun sezonda her yıl yüz binlerce işçi istihdam ediyor. Bunların yarısından fazlası geçici işçi, ancak Çin yasalarına göre bu oran %10’u geçmemeli. Financial Times muhabirleri ve CLW’deki insan hakları aktivistleri, Çinli işçilerden ifadeler topladı.
Yorucu vardiyalardan, sosyal yardımlara sınırlı erişimden ve etnik azınlıklara karşı önyargıdan şikayet ediyorlar.
Çin’in En Büyük iPhone Fabrikasında Neler Oluyor?
CLW raporunda sistemsel ihlaller belgelendi: Personeli elde tutmak için maaşın bir kısmı aylarca kesiliyor ve geçici işçilere ücretli tatil ve sağlık sigortası sağlanmıyor.
Çalışanlar işe alımlarda ayrımcılığa uğradıklarını bildirdi: Uygurlar, Tibetliler ve Huiler’in Foxconn platformu üzerinden yaptıkları başvurular reddedildi.
Yakın zamana kadar zorunlu X-ray taramaları hamile kadınları fiilen dışlıyordu.
Foxconn, “eşit haklar işvereni” olduğunu ve bağımsız denetimlerden geçtiğini belirterek iddiaları reddediyor. Apple ise yüksek insan hakları standartlarına olan bağlılığını vurgulayarak kendi denetimini yapacağına söz verdi.
Ancak CLW’nin kurucusu Li Qiang, “Apple’ın yıllardır verdiği sözlere rağmen, temel işgücü sorunları devam ediyor. Tedarik zinciri hâlâ devasa bir geçici işçi ordusuna bağımlı.” diyor.
Aynı zamanda birçok çalışan, koşulların diğer yerel fabrikalara göre daha iyi olduğunu kabul ediyor: klima, sıcak su ve yemek yardımı var.
Ancak maaşlar asgari düzeyde kalıyor: Temel maaş 2.100 yuan, bu da Henan eyaletinde belirlenen asgari ücret.
Çinli işçilerin temel gelir kaynağı , yalnızca birkaç ay sonra ödenen 9.800 yuana kadar varan ikramiyelerdir . Kazançlarını artırmak için işçilerin haftada 60-75 saat çalışmaları gerekmektedir.
Çalışanlardan biri, “Çok çalışıyoruz ama yönetim sürekli üzerimize baskı yapıyor” dedi.
Zhengzhou fabrikası, etrafında faaliyet gösteren bir taşeron ve personel ajansları ağıyla uzun süredir Apple’ın tedarik zincirinin merkezi konumunda. Ancak fabrika, COVID-19 karantinaları sırasındaki protestolardan intihar ve toplu işten çıkarmalara kadar çeşitli skandalların merkezinde yer alıyor.
Ticaret savaşı
ABD-Çin ticaret savaşı ortasında Foxconn, Çin’deki üretimi ile Hindistan’daki artan üretimi dengelemek zorunda kalıyor. Apple, cihaz üretimini Amerikan pazarına kaydırmaya çalışıyor.
CLW’nin son araştırmasında çocuk işçiliği vakası bulunmamasına rağmen, iyileştirmeler mütevazıydı: fazla mesailerde azalma ve ikramiyelerde artış.
Geçici sözleşme sistemi, Foxconn’un dalgalanan talebi yönetmek için kullandığı temel araç olmaya devam ediyor ve bu da çalışanların durumlarını güvencesiz hale getiriyor.
Uzmanlar , bunun birçok kişi için esneklik ve hızlı ödemeler adına bilinçli bir tercih olduğunu belirtiyor .
Ancak gerçekte buna yoğun iş yükü ve sosyal koruma eksikliği de eşlik ediyor.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Çin’in En Büyük iPhone Fabrikasında Çalışanlar Koşulları Anlatıyor
İç Konuşmayı Kaydeden Cihaz, Düşünceleri Konuşmadan Dikte Etmeye Olanak Tanıyor