Bilim İnsanları Bilinen Evrendeki En Eski Kozmik Tozu Belirledi

Ve bu ilk yıldızlara işaret ediyor.

Gökbilimciler ilk yıldızların doğumundan yalnızca 200 milyon yıl sonra keşfedilen en eski kozmik tozu görüntülediler. Bu toz evrenimizin kökenleri hakkında daha fazla bilgi edinmemize yardımcı olabilir.

Kozmik toz yıldızların, gezegenlerin ve hatta bizlerin bile önemli bir mikroskobik yapı taşıdır ve ilk galaksilerin nasıl oluştuğunu anlamak için kozmik tozdan yararlanılabilir. Bizler Güneş’imizi 6 milyon kez tekrar doldurmaya yetecek miktardaki tozları henüz bulabildik.

İngiltere’deki University College London’dan araştırmacılar, bulguların Evrendeki ilk yıldızların doğumlarına ve patlayıcı ölümlerine yeni bir bakış açısı getirdiğini belirtti.

Atacama Büyük Milimetre/Milimetre-altı Dizisi (ALMA) gözlemevinden, Şili’deki Çok Büyük Teleskop’tan (VLT) ve bunlara ek olarak Abell 2744 adlı bir galaksi kümesinden gelen yerçekimsel kırılmalardan yararlanılarak keşfedilen, önermedeki genç galaksiye A2744_YD4 adı veriliyor.

Yerçekimsel kırılma, Dünya ve uzaktaki ışık kaynakları arasındaki nesneleri büyüteç gibi kullanmayı içerir. Bu durumda, A2744_YD4 teleskoplarımıza neredeyse iki kat daha büyük görünür.

Günümüzde kozmik toz bol olsa da, Evrende başlangıçta az miktarda bulunmaktaydı. Bu nedenle kozmik tozların köklerini izleyerek, çok erken dönemdeki Evrenin neye benzediğine dair bir fikir edinebiliriz.

Süpernova patlamalarının çok fazla toz püskürttüğünü biliyoruz. Bu yüzden araştırmacılar, tozun bu kadar çok miktarda keşfedilmesinin, Evrenin ilk 600 milyon yılı boyunca A2744_YD4’te bir çok yıldızın öldüğüne delil olabileceğini düşünüyor.

Ekipten biri olan Nicolas Laporte, ‘A2744_YD4, şimdiye kadar sadece ALMA tarafından gözlemlenen en uzak galaksidir. Ancak çok fazla toz tespiti, halihazırda bu galaksiyi kirletmiş olması gereken ilk süpernovalara işaret etmektedir.’ diyor.

ALMA ve VLT’nin gücü sayesinde gökbilimciler, ilk sıcak yıldızların ne zaman var olduklarını ve kozmik şafak vakti olarak bilinen zamanı saptamanın nihai amacıyla, galaksiye daha da dikkatle bakabilir ve buna göre zamanda daha geri dönebilirler.

A2744_YD4 şuan daha yaşlı olacaktır, çünkü ışığının bize ulaşması milyarlarca yıl sürdü. Bu nedenle teleskoplar zamanda geriye bakmamıza izin veren optik zaman makineleri gibidirler.

Araştırmacılardan biri olan Guido Roberts-Borsani,‘Hubble ve Spitzer Uzay Teleskopları bize A2744_YD4 uzaklığı hakkında önemli bilgiler verdi, ancak sadece X-Shooter ve ALMA gibi güçlü aletler sayesinde bu uzak tozlu galaksinin doğasını saptayabiliriz.’ diye ekledi.

Kendi Samanyolu galaksimiz bugün yılda sadece bir güneş kütlesi üretirken,ekip genç A2744_YD4’ün yılda yaklaşık 20 güneş kütlesi (Güneşimizin kütlesine eşdeğer bir astronomik ölçü) ürettiğini düşünüyor.

Kozmik tozun yanıcı süpernovalardan nasıl kurtulduğu ve ayrıca bu ilk yıldızların tam olarak ne zaman ortaya çıktığı hakkında cevaplanması gereken çok fazla soru var. Fakat bu keşif, evrenin en erken dönemlerini anlamaya yönelik önemli bir adımdır.

Laporte, ‘Bu türden ileri ölçümler, erken yıldız oluşumunun izini sürmek ve daha ağır kimyasal elementlerin oluşumunun erken Evrende bile daha geriye gitmesinin heyecan verici ihtimalini göstermektedir.’ diyor.

Aşağıdaki videoda özetlenen bulguları görebilirsiniz:


Çalışma The Astrophysical Journal Letters’in yaklaşmakta olan baskısında yayımlama için kabul edildi. O zamana kadar, ön baskı versiyonunu arXiv.org adresinden okuyabilirsiniz.

Kaynak: http://www.sciencealert.com/astronomers-just-discovered-cosmic-dust-that-s-13-billion-years-old

Çeviri: Zeynep Kübra Akpınar

111 Paylaşımlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Solve : *
16 + 21 =


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.