Beyin Yaşlanmasından Sorumlu 64 Gen ve Bunu Yavaşlatabilecek 13 İlaç Belirlendi
Araştırmacılar, insan beyninin yaşlanma hızından sorumlu 64 gen tespit etti. Bu, beynin bozulmasını etkileyen genetik faktörleri belirlemeye yönelik en kapsamlı girişimlerden biridir.
Çalışmanın ana aracı “beyin yaşı farkını”, yani bir kişinin kronolojik yaşı ile beyninin yaşı arasındaki farkı ölçmekti. Bazen beyin kişiden daha hızlı yaşlanır ve bu erken bozulmanın gelişiminin bariz bir işaretidir, ancak bazen beyin “geç” kalır ve yaşı kişinin yaşından daha azdır. Ve bu çok iyi bir işarettir.
Bilim insanları bu boşluktan sorumlu olan genleri ve yaşlanmayı yavaşlatabilecek yöntemleri arıyor.
Çalışmada ayrıca, yaşlanmayı geciktirici etkileri nedeniyle klinik çalışmalarda halihazırda incelenmiş olan ve bu genleri hedef almak için kullanılabilecek 13 potansiyel ilaç belirlendi.
Çalışmada yer almayan Dublin Trinity College’da sinirbilimci olan Agustin Ibáñez, “Sonuçlar önemli çünkü beyni daha uzun süre sağlıklı tutmak için yeni tedavilerin önünü açabilirler” diyor.
“Ancak bu bulguların uygulamaya geçirilebilmesi için çok daha fazla araştırmaya ihtiyaç var.”
Beyin taramaları
Yazarlar beynin nasıl yaşlandığını daha iyi anlamak ve yaşlanmayı yavaşlatmanın yeni yollarını bulmak istiyorlardı. Beyin yaşını tahmin etmek için eğitilmiş bir derin öğrenme modeli kullanarak Birleşik Krallık Biobank veri tabanındaki 38.961 kişinin beyin taramalarını analiz ettiler.
Bilim insanları, her bir kişinin tahmin edilen beyin yaşı ile kronolojik yaşı arasındaki farkı hesapladı – beyin yaşı farkı (BAG) olarak bilinen ve araştırmacılar tarafından beyin yaşlanmasının bir belirteci olarak kullanılan fark.
Ekip daha sonra genetik verileri mevcut olan 31.520 sağlıklı katılımcının bir alt kümesini analiz ederek beyin yaşı farklarındaki (BAG) farklılıkların hangi genlerden kaynaklandığını buldu.
BAG ile ilişkili genlerin hangilerinin yeni veya yeniden tasarlanmış ilaçlar için iyi hedefler olduğunu daraltmak için yazarlar, analizlerini kan hücrelerindeki 2.682 gen ve beyin dokusundaki 2.915 genden elde edilen aktivite verileriyle birleştirdiler. Bu, BAG’larla bağlantısı doğrulanmış 64 geni ortaya çıkardı.
Ekip ayrıca, bu genlerden 29’unu hedef alan ve beyin yaşlanmasını tersine çevirmeye yardımcı olabilecek, ilaç olarak onaylanmış ya da klinik deneylerde test edilmekte olan 466 bileşik buldu.
Bu bileşiklerden 13’ü bu 64 genden bazılarını ya da protein ürünlerini hedef alıyor ve yaşlanma karşıtı klinik deneylerde test edilmiş ya da ediliyor.
Bunlar arasında, yumurtalık yaşlanmasını yavaşlatmak için devam eden bir denemede bulunan rapamisin ilacı da bulunmaktadır.
Belirlenen genlerden dördünü hedef alan ancak beyin yaşlanmasını yavaşlatmak için potansiyel aday olarak henüz çalışılmamış 28 bileşik daha bulunmaktadır.
Ibáñez, “Bu çalışma, hızlandırılmış beyin yaşlanması için genetik tedaviler geliştirmeye yönelik önemli bir adımı temsil ediyor” diyor. – “Önerilen ilaçların beyin yaşlanmasını yavaşlatıp yavaşlatamayacağını test etmek için deneysel çalışmalara ihtiyaç duyulacaktır.”
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Beyin Yaşlanmasından Sorumlu 64 Gen ve Bunu Yavaşlatabilecek 13 İlaç Belirlendi
Erkek Ahtapotlar Çiftleşirken Dişileri Felç Ediyor. Fakat Bir Sebebi Var!