Bazı Arı Kolonileri, Kraliçe Olmak İsteyen Binlerce ‘Bencil’ Adayı Öldürmek Zorundadır
Bazı iğnesiz arılar işçi mi yoksa kraliçe mi olacağını seçebilecek gibi görünüyor; ancak her kovanda taht için binlerce aday idam ediliyor. Tüm Melipona beecheii iğnesiz arı larvalarının yaklaşık beşte biri kraliçe olarak gelişmeye başlar, ancak koloni yalnızca birini kabul eder. Geri kalanlar, hücrelerinden çıktıktan birkaç saniye sonra güçlü çeneli işçiler tarafından saldırıya uğrar.
Biyologlar, bu türün kolonilerinin, diğer kovanları ele geçirmek için akıllı bir evrimsel strateji olarak, kraliçeleri aşırı ürettiğinden şüpheleniyorlardı. Ancak, araştırmacı Ricardo Caliari Oliveira, “Artık bunun tüm koloninin zararına bir durum olarak, sadece bireysel larvaların “bencilliğinin” bir sonucu olduğu görülüyor” diyor.
“Bu, mükemmel bir dünyadan gerçekten çok uzak. İnsanlar evrimde bir tasarım olduğunu düşünüyorlar, ancak bu durumda arılar sadece kötü bir durumdan en iyi şekilde yararlanıyorlar. Koloni, yeni bireyler üretmek için çok fazla kaynak harcıyor ve sonrasında yaptıkları tek şey bu kaynakları boşa harcamak ve kraliçeleri öldürmektir” diyor.
500 civarında iğnesiz arı türü de dahil olmak üzere çoğu arı kolonisinde, işçiler bir larvayı daha büyük bir hücreye yerleştirerek ve özel bir diyetle besleyerek tek kraliçe olmak için seçerler. Ancak Melipona cinsinin larvalarının hepsi aynı büyüklükteki hücrelerde yaşar ve aynı besini alır.
2010 yılında araştırmacılar, Melipona beecheii işçilerinin gelecekteki kraliçelere geraniol adı verilen bir kimyasalla beslediklerini öne sürdüler. Caliari Oliveira ve meslektaşları, koloninin DNA’sını parazitlik yoluyla diğer kovanlara yaymak için bu kadar çok kraliçe seçip seçmediklerini merak ettiler.
Araştırma için, 25 serbest M. beecheii kolonisinden kraliçe ve işçi genetik örneklerini aldılar. Laboratuvarda ayrıca 600’den fazla larvaya daha yüksek dozlarda geraniol veya salin verdiler. Şaşırtıcı bir şekilde, ekstra geraniolün larvaların gelişimini etkilemediğini, yani işçilerin kraliçe üretimini kontrol etmediğini keşfettiler.
Caliari Oliveira, genetik sıralamanın, her bir kovanın DNA’sının yüzde 100 tutarlı kaldığını ve Melipona arılarının diğer iki türünün başka yuvaları istila ettiği biliniyor olsa da, parazitlik kanıtı göstermediğini ortaya çıkardı, diyor.
M. beecheii kolonilerinde, bakire kraliçeler, işçi muhafızlardan kaçmak için umutsuz ve genellikle başarısız çabalarla kovanın etrafında uçar. Hayatta kalanlar farklı bir kovana girmeye çalışabilir, ancak o koloninin korumaları tarafından öldürülebilir.
İngiltere, Bristol Üniversitesi’nden Christoph Grueter, çalışmanın Melipona arıları hakkında “tartışmaları biraz çözdüğünü, ancak kendisine tam olarak mantıklı gelmeyen açıklamalardan birini hariç tuttuğunu” söylüyor. Çalışma, larvaların kraliçe olmaya nasıl “karar verdiğine” dair yeni bir açıklama sunmuyor. “Benim için bu hala biyolojideki en büyük bilmecelerden biri budur” diyor. “Gen mi? Belirli bir gen kombinasyonu mu? Belirli beslenme faktörleri ile genetik unsurlar arasında bir etkileşim mi var? Hala bilmiyoruz.” diyor.
Bilim insanları, larvaların kraliçe olmayı seçtikleri veya bencil olduklarından bahsederken, bunların bireysel larvaların bilinçli arzuları olma ihtimalinin düşük olduğunu vurguluyorlar. Aksine, biyolojik olarak yönlendirilen tercihlerdir. Grueter, “Genetik bencillik var; ancak bu, bireylerin bu konuda herhangi bir düşüncesi olduğu anlamına gelmiyor” diyor.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
70 Yıllık Ataerkil Yapıyı Deviren İlk Dişi Maymunun Liderliği Tehlikede
Şempanzelerle Yapılan Bir Deneyde, Öğrendiklerini Tıpkı İnsanlar Gibi Aktardıkları Bulundu
/Bazı Arı Kolonileri, Kraliçe Olmak İsteyen Binlerce ‘Bencil’ Adayı Öldürmek Zorundadır /