Atmosferik Nehirlerin Kutuplara Kayması Küresel İklimi Nasıl Etkiliyor?
Son yıllarda, su buharını Dünya yüzeyinin yukarısına taşıyan atmosferik nehirler, gezegendeki hava düzenleri ve yağışlar üzerinde etkili olabilecek radikal bir değişikliğe yol açtı.
UC Santa Barbara’daki bilim insanları, her iki yarımküredeki atmosferik nehirlerin son 40 yılda kutuplara yaklaşık 6° ila 10° daha yaklaştığını tespit etti. Bu da atmosferik nehirlerden etkilenen alanların Kuzey Yarımküre’de daha kuzeyde, Güney Yarımküre’de ise daha güneyde olduğu anlamına geliyor.
Araştırmacılar, bu değişimin altında yatan nedenlerden birinin son kırk yılda doğu tropikal Pasifik’te yaşanan soğuma olduğunu, ancak olaylar zincirinin “tam olarak keşfedilmeyi beklediğini” belirtiyorlar.
Atmosferik nehirler, yağmur ve kar seviyeleri üzerinde büyük bir etkiye sahip olan, Dünya atmosferindeki su buharı akıntılarıdır. Boyutları ve yoğunlukları büyük ölçüde değişebilir, ancak ortalama bir tanesi Mississippi Nehri’nin ağzındaki su akışıyla aynı miktarda su buharı taşıyabilir.
En ünlülerinden biri “Ananas Ekspresi” olarak bilinir ve Hawai’i çevresindeki tropikal Pasifik’ten ABD ve Kanada’nın batı kıyılarına doğru nem taşıyan güçlü bir atmosferik nehirdir. Bu ılık ve nemli hava bandı Batı Kıyısına ulaştığında, Kaliforniya’nın yanı sıra Oregon, Washington ve British Columbia’da önemli sağanak yağışlara neden olabilir.
ABD’nin Batı Kıyısı’ndaki yağmur ve karın yaklaşık yüzde 50’sinin atmosferik nehirler tarafından sağlandığı tahmin edilmektedir. Ancak atmosferik nehirler sadece Kuzey Amerika’ya özgü bir olgu değildir; atmosferik nehirler tüm dünyada hava durumunu etkiler ve yağışları dağıtır.
Yeni araştırma, atmosferik nehirlerin son zamanlarda kutuplara doğru kaymasının önümüzdeki yıllarda dünyanın hava sistemleri üzerinde derin bir etkisi olabileceğini gösteriyor.
Yağış için atmosferik nehirlere bağımlı olan bölgeler artan kuraklık ve sıcak hava dalgalarıyla karşı karşıya kalabilirken, daha yüksek enlemlerdeki bölgelerin daha yoğun yağış, daha güçlü fırtınalar ve artan sel riski görmesi muhtemeldir.
Güney Kaliforniya gibi bir bölge için atmosferik nehirlerin kuzeye doğru hareketi yağışı daha da azaltarak su kıtlığı, kuraklık ve orman yangınlarıyla ilgili daha fazla soruna yol açabilir. Bu arada, Kuzeybatı Pasifik gibi bölgeler daha da yağışlı bir hava görerek sel gibi sorunları ortaya çıkarabilir.
Ancak kutuplara doğru hareket eden atmosferik nehirlerin daha geniş çaplı etkileri hakkında hala pek çok bilinmeyen var. Birincisi, dünya okyanusları için öngörülemeyen sonuçlar doğurması muhtemeldir.
Çalışmanın yazarları, “AR’lerin [atmosferik nehirlerin] ekstratropikal okyanus üzerindeki belirgin kaymaları göz önüne alındığında, okyanusun bu AR kaynaklı değişikliklere nasıl tepki verdiği daha fazla dikkat gerektiriyor” diyor.
Kaynak: https://www.iflscience.com
İnsanlığın Yeraltı Suyu pompalaması Dünya’nın Eğimini Değiştirdi
