Allende Meteoriti: Dünyaya Düşen Uzay Taşı Dünya Dışı Proteinler ve Güneşten Daha Yaşlı Toz İçeriyor

Allende Meteoriti

Allende Meteoriti: Dünyaya Düşen Uzay Taşı Dünya Dışı Proteinler ve Güneşten Daha Yaşlı Toz İçeriyor

Güneş’in doğuşu hakkında bildiklerimiz, Evren’in başka yerlerinde gözlemleyebildiğimiz birçok yıldız fidanlığından gelmektedir. Doğrudan kanıtlar nadirdir, orada bulunan elementler ve moleküller Güneş Sistemi’nin şimdiki haline dönüşmüştür. Ancak bu moleküllerden bazıları varlığını sürdürüyor ve biz onları eve teslim aldığımız için şanslıyız: Bize Dünya’ya düşen meteorların içinde geldiler.



Güneş’ten daha yaşlı olan toz zerrecikleri güneş öncesi tanecikler olarak bilinir ve çeşitli meteoritlerde varlığını sürdürür. Bu tür uzay taşlarının en ilginç örneklerinden biri, çeşitli bilimsel nedenlerden dolayı Allende meteorudur. Ama şimdi saati tam 55 yıl geriye saralım. 8 Şubat 1969. Yerel saatle 1:05’te Meksika’nın Chihuahua eyaleti üzerinde parlak bir ateş topu gökyüzünü aydınlatır.

Saniyede yaklaşık 16 kilometre (10 mil) hızla hareket eden bir araba büyüklüğünde. Atmosferden geçişi ölümcüldür, asteroit parçalanır ve binlerce parça geniş bir alana yayılır. Bu, 8’e 50 kilometrelik (5’e 30 mil) bir alanla bilinen en büyük göktaşı serpinti alanlarından biri haline gelecektir. Parçalar bugün bile bulunmaya devam etmektedir.

Bu, bilinen en ilkel ve oldukça nadir bulunan özel bir göktaşı sınıfı olan karbonlu bir kondrittir. Düşen tüm meteoritlerin yüzde 5’inden azı karbonlu kondrittir. Ve Allende arasında açık ara en büyüğüdür. Bulunan örnekler 110 kilogramdan (240 pound) tek bir grama (0,035 ons) kadar değişmektedir. Toplamda 2 ton bulunmuş ve incelenmiştir – ve bunlar bilim insanlarına ne gibi bilgiler sağlamıştır.

Göktaşı kalsiyum-alüminyum kalıntıları ya da CAI bakımından zengindir. Bunlar tüm Güneş Sistemi’ndeki en eski oluşumlar arasındadır. Araştırmacılar CAI içinde, örneğin 7 milyar yıllık bir yaşa sahip olması beklenen silikon karbür buldular. Güneş’ten tam iki milyar yıl daha yaşlı.

CAI aynı zamanda güneş öncesi bulutsu ortamına ilişkin bilgiler sağlamış ve bir senaryoya destekleyici kanıtlar sunmuştur. Bu taneciklerin bileşimi, Güneş’in doğumundan sadece birkaç milyon yıl önce, çok yakınında bir süpernova patladığını göstermektedir. Bilim insanları bunun Güneş Sistemi’nin oluşumunda şok dalgaları yoluyla bir rol oynamış olabileceğini düşünüyor.

Bilim insanlarının ilgisini çeken sadece Güneş öncesine ait elementler değil. Bu cisimde daha karmaşık organik moleküller de bulundu: Amino asitler, polimerler ve hatta bütün bir proteinin parçaları olduğu öne sürülenler. Allende’deki parçalar ve Acfer 086 meteoritindeki bütün, şimdiye kadar bulunan ilk dünya dışı proteini oluşturacaktır.

Meteoritler hazine hazineleridir ve bilim insanları mümkün olduğunca çok sayıda bulmaya heveslidir. Kısa bir süre önce, Almanya üzerinde bir bolide parçalandı ve araştırmacılar sonraki günlerde parçaları aradılar. Çok sayıda parça buldular (Allende kadar değil) ve bunların daha da nadir bir tür olduğu ortaya çıktı.

Kaynak: https://www.iflscience.com
Derleyen: Figen Berber 

Güneş Sistemi’nde Devasa Büyüklükte Gizemli Bir Göktaşı Dolaşıyor

Bir yanıt yazın

Bu site, istenmeyenleri azaltmak için Akismet kullanıyor. Yorum verilerinizin nasıl işlendiği hakkında daha fazla bilgi edinin.

Çok Okunan Yazılar