Abydos’ta 60 Ton Ağırlığında Lahit Bulundu
Pennsylvania Üniversitesi, Kahire’nin 300 mil güneyindeki Abydos’ta 13. Hanedan firavunu Sobekhotep I’in az bilinen mezarını keşfetti.
Mezar, Kahire yakınlarındaki Tura taş ocağından elde edilen kireç taşından inşa edilmiş ve orijinalinde bir piramidin tepesinde duruyordu. Kahire’nin 25 mil güneyindeki Dasur kraliyet nekropolünde ve 19 mil güneyindeki Saqqara kraliyet nekropolünde de 13. Hanedan firavunlarının mezarları bulunmuştur.
Bunlarda da piramitler vardı, ancak sadece bir kısmı günümüze ulaşmıştır.
Arkeologlar mezarlarda firavunun iç organlarını içeren kanopik kavanozlar ve altın kakmalı eşyalar buldular.
Bu çok önemli bir keşiftir. Çünkü 13. hanedanın hükümdarlarının tarihlendirilmesi belirsizdir.
Tarihçiler hanedanlığın ne zaman başladığından bile emin değiller. Kimin ne zaman hüküm sürdüğü bir yana, önde gelen adaylar MÖ 1803 ve MÖ 1781’dir.
Eski Mısır Bakanı Mohamed İbrahim yaptığı bir açıklamada I. Sobekhotep’in “büyük olasılıkla İkinci Ara On Üçüncü Hanedanlığın başında Mısır’ı yöneten ilk kişi” olduğunu söyledi.
Ancak Mısırbilimciler arasında bu konuda bir fikir birliği yoktur.
Ramses II (MÖ 1279-1213) döneminde yazılmış olan Torino Kralları Listesi adlı papirüse göre Sobekhotep 13. hanedan içinde bir yere yerleştirilmiştir. On Üçüncü Hanedanlık bilinmemektedir.
Torino listesinin Sobekhotep I’e mi, Sobekhotep II’ye mi yoksa Sobekhotep I ile aynı kişi olabilecek veya olmayabilecek 13. hanedanın aynı isimli firavununa mı ait olduğu konusunda da karışıklık vardır.
Şimdiye kadar, Turin kral listesinde yer alması dışında, I. Sobekhotep hakkında bilinen tek şey Abydos’taki şapelde bulunan kabartmadır.
Mısır Eski Eserler Bakanlığı yetkilisi Ayman el-Damarani’ye göre I. Sobekhotep Mısır’da dört buçuk yıl hüküm sürmüştür ve bu da onun çeşitli kaynaklarda Kutawileh, Wegaf ve Sekhemleh Kutawi-Sobekhotep olarak bilinen hanedanın ilk firavunu olduğunu düşündürmektedir.
Kopenhag Üniversitesi’nden Mısırbilimci Kim Reichholt, Sekhemre Kutawi’yi hanedanın kurucusu olarak kabul eder ve I. Sobekhotep’in saltanatının MÖ 1780’den 1777’ye kadar yaklaşık üç yıl sürdüğünü belirtir.
Bu tartışmalı ve çelişkili malzeme göz önüne alındığında, firavunun mezarının keşfinin Mısırbilimciler için büyük bir nimet olduğu anlaşılabilir. Birçok soruya cevap verme potansiyeline sahiptir.
Derleyen: Deniz KAFKAS
Kaynak: Abydos’ta 60 Ton Ağırlığında Lahit Bulundu