45.000 Yıllık Aletler ve Kemikler, Doğu Asya’da Homo Sapiens’in En Eski Kanıtlarını Sunuyor.
Doğu Asya’daki antik kaya ve kemik parçaları, insan göçünün tarihine ilişkin anlayışımızı değiştiriyor.
Kuzeydoğu Çin’deki Shiyu bölgesinde bulunan bu eserler üzerinde yapılan yeni analizler, bunların yaklaşık 45.000 yıl önce Homo sapiens tarafından yaratıldığını ortaya koydu.
Bu, Doğu Asya’daki modern insanların en eski kanıtıdır ve Homo sapiens’in o zamana kadar Shiyu’da yerleşmiş olduğunu düşündürmekte, aynı zamanda bölgede daha önce bulunan kültürel eserlerin yeni bir yorumunu kışkırtmaktadır.
Bordeaux Üniversitesi’nden arkeolog Francesco D’Errico, “Bu alan, kültürel kreolizasyon – toplumlar ve yer değiştiren halklar arasındaki temas – sürecini yansıtıyor ve kalıtsal özellikleri yeni yeniliklerle harmanlayarak Homo sapiens’in küresel yayılımına ilişkin geleneksel anlayışı karmaşıklaştırıyor” diyor.
Shiyu, onlarca yıldır arkeolojik öneme sahip bir yer olarak bilinmektedir. Uzun bir süre boyunca yerleşim görmüştür – tortul dizisi 30 metre (98 feet) derinliğindedir ve içindeki katmanlar on binlerce yıl boyunca birikmiştir. Arkeologlar, tortu içinde gömülü olarak, orada yaşayan insanlar tarafından yapılmış ve kullanılmış zengin bir alet ve eser yelpazesi bulmuşlardır.
Bu insanların kim olduklarını ve orada ne kadar süre yaşadıklarını belirlemek devam eden bir proje olmuştur. 1963’teki ilk kazılarda binlerce obje bulundu: 15.000 taş eser, binlerce kemik ve diş parçası… ve tek bir hominid fosili, Homo sapiens’e ait olduğu tespit edilen bir kafatası kemiği parçası.
Ancak, kafatası parçası da dahil olmak üzere koleksiyonun çoğu daha sonra kayboldu.
Yılmayan bilim insanları 2013 yılında bir kazı daha gerçekleştirdi. Çin Bilimler Akademisi’nden paleoantropolog Shi-Xia Yang liderliğindeki uluslararası multidisipliner bir ekip şimdi kazı alanını ayrıntılı olarak tanımlamak için çalışıyor.
Mevcut eserlerden çok sayıda seçtiler ve bunları yakından analiz ettiler. Bölgede bulunan hayvan kemiklerini incelediler. Ayrıca, tortu dizisinin farklı bölümlerinden alınan örnekleri doğru bir şekilde tarihlendirmek için radyokarbon ve optik olarak uyarılmış lüminesans tekniklerini kullanarak yeni tarihlendirme analizleri gerçekleştirdiler.
Tarihlendirme, dizinin en eski katmanının yaklaşık 45.000 yıl önce biriktiğini ortaya koydu. Eserlerin analizi, yaklaşık 250.000 yıl önce Avrupa’da geliştirilen Levallois taş yontma tekniği gibi bir dizi teknolojik beceriyi ortaya çıkardı.
Topluluk ayrıca, avcılık becerisine işaret eden, darbe kırığı kanıtları olan dişli ve saplı mermi uçlarını da içeriyor. Ayrıca, en az 800 ila 1.000 kilometre (500 ila 620 mil) gibi uzak bir mesafeden elde edilmiş olabilecek obsidyen de vardı; bu da ticaret, seyahat ya da her ikisine işaret ediyordu.
Diğer ilginç öğeler arasında işlenmiş bir kemik alet ve ortasında bir delik bulunan grafitten bir disk yer alıyor; bunların ne amaçla kullanıldığı belirsizliğini koruyor (araştırmacılara göre bu sonuncusu bir tür büyük düğme olabilir).
Alandaki hayvan kemikleri de büyüleyiciydi. Bunların çoğu equid ya da at kemikleriydi ve çoğunlukla yetişkinlere aitti. Birçoğunda kasaplık olduğunu gösteren kesik izleri vardı, bu da Shiyu yerleşimi sakinlerinin atları avlayan yetenekli avcılar olduğunu düşündürüyor.
Karmaşık ve ilham verici bir tablo çiziyor. Yang, “Farklı kültürel özelliklerin bir araya gelmesi, atalarımızın yayılma sürecinde karmaşık ve yenilikçi bir adaptasyon gerçekleştirdiğini gösteriyor,” diyor.
Araştırmacılar, hala kayıp olan kafatası parçasıyla birlikte bu keşfin insanlık tarihinin önemli bir parçasını temsil ettiğini söylüyor. Belki de gelecekteki çalışmalar, bir zamanlar Shiyu’da yaşayan, kurnazlıklarının ve becerikliliklerinin izlerini geride bırakan ve on binlerce yıl sonra torunları tarafından ortaya çıkarılacak olan gizemli insanlar hakkında daha fazla ipucu ortaya çıkarabilir.
Avustralya’daki Griffith Üniversitesi’nden arkeolog Michael Petraglia, “Antik geçmişimizin karmaşıklığını anlamak, atalarımızın izlediği çeşitli yollar ve insan adaptasyonunun zenginliği hakkında paha biçilmez bilgiler sunabilir” diyor.
“Shiyu’daki bu keşif, erken insan göçü ve kültürel kaynaşmanın büyüleyici öyküsünü ortaya çıkararak, antik kökenlerimiz ve Homo sapiens’in olağanüstü uyum yeteneği hakkındaki bilgilerimizi genişletiyor.”
Derleyen: Deniz KAFKAS
Kaynak: 45.000 Yıllık Aletler ve Kemikler, Doğu Asya’da Homo Sapiens’in En Eski Kanıtlarını Sunuyor.
Türkiye’nin Antik Trak kenti Heraion’da 2800 Yıllık “Trak Tıp Merkezi” Ortaya Çıkarıldı