Yara Tedavisinde Devrim!

Bu teknoloji, hasarlı dokuları iyileştirmek için birlikte çalışan farklı hücreleri yönlendirerek,  doku onarımını sağlayan bir şef gibi hareket ediyor.

London Imperial College’da görevli Dr. Ben Almquist ve ekibi, geleneksel malzemelerin vücutla çalışma şeklini değiştirebilecek yeni bir molekül oluşturdu. Çekiş gücüyle etkinleşmiş yük (TrAPs) olarak bilinen bu yöntem, malzemelere, insan vücudunun doğal onarım sistemine, hastalığı iyileştirme komutu veriyor.

Malzemeler, yaraların iyileşmesine yardımcı olmak için yaygın olarak kullanılıyor. Kollajen süngerleri yanıkların ve bası yaralarının tedavisinde, iskele tipi implantlar ise kemik tedavilerinde kullanılıyor. Bununla birlikte, doku tamir süreci zaman içerisinde değişiyor ve bu yüzden bilim insanları, iyileşme gerçekleştikçe dokularla etkileşime giren yeni biyomalzemeler geliştiriyorlar.

Araştırmacılar, TrAPs yöntemini, mevcut tıbbi malzemelere dahil etmenin, yara tedavisinde devrim yaratabileceğini söylüyor. Dr. Almquist ‘Teknolojimiz, iyileşme sürecini hızlandırmak  için dokularla etkin biçimde çalışacak yeni nesil  malzemelerin ortaya çıkarılmasına yardımcı olabilir.’ diyor. Bulgular bugün ‘İleri Malzemeler’de yayınlandı.

 

Hücresel Eylem Çağrısı

Bir yaralanmadan sonra, hücreler, ağda dolaşan örümcekler gibi yaralarda bulunan kollajen iskeleleri üzerinde ilerler. Onlar hareket ettikçe, yaralı dokuyu onarmaya başlayan gizli proteinleri aktifleştiren iskeleyi çekerler.

Araştırmacılar TrAPs yöntemini, bu doğal iyileşme yöntemini yeniden oluşturmanın bir yolu olarak tasarladılar. DNA segmentlerini, proteinlere sıkıca tutunan aptamer (spesifik hedef moleküllerine bağlanabilen peptid molekülleri)  olarak bilinen üç boyutlu şekillere katladılar. Sonrasında ise, diğer ucunu kollajen gibi bir iskeleye bağlamadan önce hücrelerin tutunabileceği özelleştirilebilen bir sap eklediler.

Yeni yöntemin laboratuvar testleri sırasında hücrelerin kollajen iskeleler üzerinde gezinirken TrAP’leri çektiklerini keşfettiler. Çekme, TrAP’lerin tıpkı  ayakkabı bağcıkları gibi çözülüp proteinlerin açığa çıkıp etkinleşmesine neden oldu.

Araştırmacılar aynı zamanda, hücresel sapları değiştirerek hangi tür hücrelerin tutulup çekilebileceğini değiştirebileceklerini  ve böylece belirli bir zamanda hangi hücrelerin var olup olmadığına dayanan spesifik terapötik proteinlerin açığa çıkarılabileceğini de keşfettiler. Böylelikle, TrAP’ler, yara onarımı sırasında doğru zamanda doğru hücreyle akıllıca etkileşime girebilen malzemeler üretecekler.

Bu, bilim insanlarının, insan yapımı malzemelerde farklı hücre tiplerini kullanarak şifa proteinlerini ilk aktive edişleri. Teknik, doğada bulunan iyileşme yöntemlerini taklit ediyor. Dr. Almquist ‘İyileşmeyi etkinleştirmek için hücre hareketlerini kullanmak, deniz süngerlerinden insanlara kadar her tür canlıda bulunan bir yetenek. Bizim bakış açımız onları taklit ediyor ve iyileşmeyi teşvik etmek için, zaman içerisinde hasarlı dokularımıza gelen farklı türden hücrelerle etkin şekilde çalışıyor.’ diyor.

 

Laboratuvardan İnsanlara

Bu bakış açısı farklı hücre tiplerine uyarlanabilir ve böylece kemik kırıkları, kalp krizi sonrası hasarlı dokular ve zarar görmüş sinirler gibi çok çeşitli vakalarda kullanılabilir. Travmatik olmayan alt bacak ampütasyonunun önde gelen sebebi olan diyabetik ayak ülserleri gibi mevcut müdahalelere rağmen yaraları iyileşmeyen hastalar için de yeni tekniklere ihtiyaç duyuluyor.

TrAP’leri oluşturmanın nispeten basitliği ve tamamen insan yapımı olması, farklı laboratuvar ortamlarında kolaylıkla üretilebileceği ve endüstriyel miktarlarda çoğaltılabileceği anlamına geliyor. Uyarlanabilirlikleri aynı zamanda bilim insanlarının, hastalıkların, kök hücre ve doku gelişiminin laboratuvar çalışmaları için yeni yöntemler geliştirmelerine yardımcı olabileceği anlamına da geliyor.

Aptamerler halihazırda ilaç olarak kullanılıyor ki bu da onların güvenilir ve klinik kullanım için en uygun hale getirilmiş olduğunu gösteriyor. TrAP’ler şu anda insan kullanımı için en uygun hale getirilmiş aptamerlerden istifade ettiği için sıfırdan başlayacak yöntemlerden daha kısa sürede sonuç verecek.

Dr. Almquist şunları da ekledi: ‘TrAP teknolojisi yarayla etkin şekilde iletişime giren ve her ihtiyaç duyulduğunda kilit talimatlar sunan malzemeler ortaya çıkarmaya yarayan esnek yöntemler sunuyor. Bu tür akıllı ve dinamik iyileşme, sürecin her bir aşaması için kullanışlıdır, vücudun toparlanma şansını artırır ve uzun vadede farklı yaralanma türlerinde kullanılabilir. Bu teknoloji, hasarlı dokuları iyileştirmek için birlikte çalışan farklı hücreleri yönlendirerek,  doku onarımını sağlayan bir şef gibi hareket eder.’

Bu araştırma, Mühendislik ve Fen Bilimleri Araştırma Konseyi ve WellcomeTrust tarafından finanse edilmiştir.

 

Kaynak: http://www.bizsiziz.com/new-materials-could-drive-wound-healing-by-harnessing-natural-healing-methods/

https://www.sciencedaily.com/releases/2019/01/190107075551.htm

Çeviri: F. Beste YAĞCI ERKAN

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Solve : *
20 + 25 =


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.