Prometheus (2012)

Mükemmel bir bilim kurgu filmi olan, 7.1 Imdb puanlı Prometheus’ la alakalı kafa kurcalayan ve derin sorulara bir cevap niteliğinde olan bu eleştirinin içerisinde birçok “spoiler” bulunur. Eğer izlemediyseniz, mutlaka izleyin derim.  Filmi izlemeden önce bu film eleştirisini okumamanız sizin yararınıza olur, çünkü son heves bükücünüz olmak istemem. 🙂

En başta belirtmek isterim ki Prometheus sizi düşünmeye zorlayan, aklında bir sürü deli soruların oluşmasına neden olan türden bir bilim kurgu filmi. Prometheus’ un kafalarda oluşturduğu soru işaretlerine kesin bir cevap bulmak maalesef ki imkansız. Fakat, bu yazıyı yazarken başka kaynaklardan da yararlandım ve en iyi derlemeyi yaptığımı söyleyebilirim.

Prometheus Yunan mitolojisine dayanır. Mite göre; insanlığa acıyan, onların kullanılmasına ve cahilliğine razı olamayan Prometheus , bilgi ateşini Zeus’dan çalar ve insanlığa onu sunar. Doğal olarak Zeus duyunca olan biteni, kahramanımız Prometheus’u bu davranışından dolayı cezalandırmaktan geri kalmaz. Prometheus ise haklı gördüğü davadan pişman olmaz ve insanların onu bu zulümden kurtaracağı günü bekler. Peki bu mitle filmin başlığının ne alakası var? Bence, Prometheus’u kişisel olarak algılamayıp daha temasal ve karakteristik bir açıdan düşünmemiz lazım. Scott’ un filminde “Prometheus” uzay gemisinin adıdır. Yani, mühendislere bilgiyi sunan karakterize edilmiş gemidir, olayların geçtiği ve onlara yön veren içinde yaşadıkları “gemi” olmuştur.

  1. Filmin başında yaratıcının içtiği siyah yapışkan madde nedir? Ne anlama geliyor?

İlk sahnenin görselleriyle çok ilgi çekici ve şaşırtıcı olmasının yanında anlaşılmaz geldiği doğrudur. Fakat, başlangıçta gördüğümüz sahne yeryüzünün yaratılışını gözler önüne seriyor. Dev uzay aracı mühendisi yeryüzüne bırakıyor. Mühendisin veya “yaratıcının” görevi ise bulunduğu gezegeni yaşam için uygun hale getirmek. Buraya kadar anladık, gelelim soruya. Bence filmin başında içtiği siyah yapışkan madde mühendisin kendi yapısını çökertmesine neden olarak DNA’ sı aracılığıyla yeryüzü üzerinde hayatı yaymaya çalışmasının bir aracıdır. Ama gerçekten mühendisin parçalara ayrılırken ki şaşkınlığını kelimelerle ifade etmek zor gibi görünüyor.

Diğer yandan, bu siyah yapışkan madde seyirciye olumsuz çağrışımlarda yapıyor denebilir çünkü Prometheus başlangıçtan sona kadar ne olduğu bile filmde net bir şekilde açıklanmayan gizemli siyah yapışkan bir maddeyle kaplı. Ayrıca siyah yapışkan maddenin ne olduğu hakkında başka bir görüşte şöyle: siyah madde Xenomorph olarak bilinen ilk evrimsel süreçtir. Bu evrimsel sürece göre, yeryüzü üzerindeki ilk yaşayan canlılar evrimleşerek ve çevre koşullarına uyum sağlayarak sonradan daha compleks canlılara dönüşecek olan tek hücreli organizmalardır. Bu yüzden, siyah yapışkan madde canlıları bu evrimsel sürece sokan bir tür araçtır diyebilirim.

  1. Niçin David Halloway’i zehirliyor?

Yapay zeka olan David’e film boyunca kötü bir karakter çiziyor diyemeyiz, çünkü David duyguları hissetme gibi insanı insan yapan temel özelliklere sahip değil. Peki, kötülük potansiyeli taşımayan David, Halloway’i hiçbir amaca riayet etmiyor gibi gözüken siyah yapışkan maddeyle neden zehirliyor? Açıkça söylemek gerekirse filmin sonuna kadar yapay zekanın iş arkadaşını öldürme sebebine açıklık getirilmiyor. Fakat, eleştirmenler bu konuya şu şekilde açıklık getiriyor: David’in filmde üstlendiği çok önemli bir görevi var: Weyland’ de sonsuza kadar yaşamanın bir yolunu bulmak. Bu yüzden, David’in Halloway’ e ilaç vermesi mantıklı gibi görünüyor çünkü David siyah yapışkan maddenin Weyland için bir anahtar olup olmadığını görmek ve denemek istedi. O ayrıca siyah yapışkan maddeyi alienlara karşı silah üretmek için bir potansiyel olduğunu düşünmesi de bir ihtimaldir, her ne kadar David o silahın kendi takım arkadaşları için bir tehdit oluşturacağını hesaba katmamış olsa bile.

  1. Yaratıcılar neden aniden Dünyayı yok etmeye karar veriyor?

Yaratıcılar cryo- stasis’ den uyandıktan sonra, en yakın uzay aracına atlayıp yok olması için hedef alınan Dünya’ ya doğru yol alırlar. Dolayısıyla, Shaw (Rapace)  uzay aracının dünyaya çarpmasına engel olmak için Elba’yı ikna ediyor ve başarılı da oluyor. Şimdi gelelim kafaları karıştıran soruya. Ani bir kararla demek çok doğru bir tabir olmasa da, “aniden” kelimesi mühendislerin yaratıcılar olarak bize karşı kızgın olduklarına vurgu yapmak için söylenebilir. Filmin yönetmeni olan Ridley Scott filmde tanrılar olarak bilinen mühendislerin neden bize kızgın olduklarını açıklığa kavuşturan sahnelerin var olduğunu söylüyor. “daha iyi bir sürümü üretmek için eski sürümü yok et” mottosundan yola çıkacak olursak, yaratıcıların insanlığın işlevinden memnun kalmadıklarından dolayı ve onları yetersiz gördüklerinden dolayı insanlığı yok etme çabaları bir üstün ırk olan alien’ların yaratılmasıyla sonuçlanıyor, diyebilirim.

Ayrıca, bu soruya diğer okuduğum eleştirilere göre daha teolojik açıdan da bakılıyor. Bazı eleştirmenler, filmde İsa’nın yaratıcıların gizli bir temsilcisi olduğu ve insanlığın iyi gitmediğinden dolayı yaratıcılardan dünyayı yok etmesini istediği gibi bir yaklaşımın var olduğunu söylüyor. Prometheus’un sonunda Hristiyanlığın kutsandığı savunuluyor ve Dünya’nın Amerikalılar tarafından  kurtuluşu bir kanıt olarak gösteriliyor.  Bu yönden göndermeler mevcuttur film içerisinde, bu yüzden bu şekilde de yorumlanabilir.

Kafanızdaki bazı suallere cevap bulduğum düşüncesindeyim. Umarım Prometheus’u izleyip benim gibi kafası karışanlara faydalı olmuşumdur. Hoşça kalın…

Öznur Derya Değirmencioğlu

Kaynak:

  1. http://www.cinemablend.com/new/Prometheus-Explained-Unraveling-Unanswered-Questions-31317.html

2. http://www.sanatlog.com/sanat/prometheus-2012-ridley-scott/

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.