Kozmozda Kaos

Kozmozda Kaos

Bir yıldızın çevresinde yörünge oluşturan gezegenlerin halka oluşturması ,son yıllarda gözlemlenen binlerce öte gezegenin çoğundan ve kendi güneş sistemimizden bildiğimiz bir tablodur.Fakat şu sıralar bilim insanları ,çevrelerinde genişleyen bir disk oluşturan üç dönen gezegenli iki yıldızdan oluşan bir sistem keşfettiler.Bu ikili yıldızın her biri kendi genişleyen diski olan bir gezegene sahiptir ve ayrıca paylaştıkları büyük bir diskleri vardır.Tüm üç gezegeninde genişleyen diskleri birbiri üzerine yerleşmiştir.Bu bilimsel makale Astrophysical Journal Letters ‘da yayınlanmıştır:

Güneş sistemi büyük gaz ve toz bulutlarından meydana gelmiştir.Toz ve gaz bulutları yoğunlaşır ve sonuç olarak öyle bir birleşir ki; tam merkezde bir gaz topu olarak çöker.Buradaki baskı maddeyi ısıtır ve patıltılı bir gaz topuna yıldıza dönüştürür.Geriye kalan gaz ve toz bulutu yeni şekillenmiş yıldızın etrafında bir disk gibi dönerek yol alır.Bu dönen toz ve gaz diski içindeki materyal birikmeye başlar ve daha geniş bir yığın olur ,en sonunda da gezegene dönüşür.

Genellikle bu yalnızca tek birtane değildir , yoğun toz ve gaz bulutu içinde oluşn iki yıldızdır.Buna ikili yıldız adı verilir ve ortak bir yerçekimi tarafından birlikte kontrol edilir.Her birinin çevresinde birer yörünge yolu bulunur.

Daha Önce Böylesi Görülmemişti

Şuanda biliminsanları oldukça sıradışı bir durum deneyimlediler: dönen iki değil üç gaz diski olan ikili yıldız.

Kopenhag Üniversitesi Niels Bohr Uluslararası Academisi’nde Niels Bohr Enstitüsü’nde Astrofizik Bilimi araştırma grubunda yardımcı profesör Christian Brinch ”Yeni oluşan ikili yıldız bizim güneşimizle aynı boylardadır ve her biri bizim güneş sistemimizdeki gaz ve toz bulutlarına benzer dönen bir diske sahiptir. Buna ek olarak,paylaştıkları daha geniş bir disk daha vardır . Bu disk diğer iki diskten daha geniştir ve diğerlerini çevrelemektedir.Tüm bu üç disk çakışmayacak şekilde düzenlenmiştir ve bu bizim şimdiye dek bildiğimiz her şeyi alt üst eder.”şeklinde açıklama yaptı.Yıldızlar,İngiltere,Danimarka ve Hollanda’dan araştırmacıların oluşturduğu uluslararası bir ekip tarafından Şili’nin kuzeyine yerleştirilen ALMA (Atacama Large Millimeter Array ) tarafından gözlendi.Gözlenen yıldızlar dünyadan yaklaık 400 ışık yılı uzaklıktadır.Yaklaşık olarak 100000-200000 yaşındadırlar ve gezegenin oluşumu son dönemlerde başlamış olabilir,bunu teleskopla anlayamazlar.Fakat genişleyen disklere baktıklarında ,hala çoğunlukla gazdan oluştuğunu anlayabilirler.

Christian Brinch ”Gözlemlediğimiz şey gazın ta kendisidir;çünkü,moleküller yıldızlardan yayılan ısı tarafından uyarılmışlardır ve bunun için mikrodalga ve kızılötesi menzilde ışığı emerler.Işığın dalga boyunda yapılan çalışmalardan ışık kaynağının daha uzağa veya yakına hareket ettiğini görebilirsiniz.Eğer ışık kırmızı dalga boyuna girerse uzağa gidiyor,mavi dalga boyuna girerse yakına geliyordur ve böylece üç gezegende oluşan disklerin neredeyse birbirleriyle alt üst olduğunu ve birbirlerine doğru eğilip büküldüklerini görebilirsiniz.”dedi.

Araştırmacılar birbirleriyle ilişki içinde düz bir çizgi üzerinde uzanan dönen disklerin olduğu sistemin iyi olmadığını düşünüyorlar.Belki de oluşum çalkantılı br şekilde gerçekleştiğindendir.

Yine aynı çalışma ekibinde yer alan Jes Jørgensen ”Oluşum sürecinin fizik yönünden daha iyi anlayabilmek için bilgisayar simülasyonlarından yararlanacağız.Belki de şuanda oluşumun dinamik sürecindeyiz,daha sonra sistem kendiliğinden düzelecek.Bunu açıklığa kavuşturacağız.ALMA teleskobunda her gün daha detaylı gözlemler yapıyoruz ve daha kesin sonuçlara ulaşıyoruz.” şeklinde açıklamalara son verdi.

Kaynak:sciencedaily

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir