Kara Delikleri Herkes Öğrendi, Peki ya Beyaz Deliklerden Haberiniz Var Mı?

Kara delikler muhtemelen evrendeki en çekici gizemler olabilir. Ölü yıldızların çökmüş çekirdekleri olarak bu garip nesnelerden hiçbir şey dışarı çıkmaz.

Bildiğimiz kadarıyla, kara delikler o kadar yoğundur ki hiçbir şey olay ufkundan kaçamaz. Ancak onlar,uzayda bulunan tek “delik” türü değiller.

Diyelim ki, bir kara deliğin etrafındaki uzay-zamanı keşfederek sayılarla uğraşıyorsunuz ve bu çökmüş yıldızı – tüm gerçek meseleyi ve kütleyi – hesaplarınızdan çıkartıyorsunuz. Kalan matematiğin tarif ettiği şey beyaz delik denilen bir şey;kitlesiz bir tekilliktir.

Adından da anlaşılacağı gibi, beyaz bir delik bir kara deliğin karşıtıdır. Astrofizikçiler 1970’lerden bu yana konseptle oynuyorlar.

Bir kara deliğin olay ufku, yerçekimi kuvvetinin ışığın kaçış hızına bile ulaşmasını engellediği bir sınır ise, beyaz bir delik olay ufkunun herhangi bir şeyin girmesini önlediği sınırdır.

Bir kara delikten kaçamazsın. Beyaz olana gidemezsin. Bir kara deliğin maddeyi emdiği yerde, beyaz bir delik yayılır. Uzaya hızlı bir radyasyon yayarlar ve  inanılmaz derecede parlaktırlar.

Bu varsayımsal olarak, karadelik üzerindeki “geri sar” düğmesine basmak gibidir.

Erik Curiel’e göre: “Genel görelilik alan denklemleri, bir kara delik oluşumuna uzay ve yerçekimi yasalarının izin verdiği durumlarda tercih edilen bir zaman yönünü seçmediği için ayrıca beyaz deliklere izin verir. ”

Bildiğimiz kadarıyla aslında beyaz bir delik gözlemlemedik. Fizikçiler, evrende var olamayacaklarının muhtemel olduğunu düşünüyor ve bunun birkaç nedeni var.

En büyük soru beyaz deliklerin nasıl oluştuğudur. Kara deliklerin nasıl oluştuğuna dair makul modellerimiz var, ancak evrendeki zamanları beyaz deliklere çevirmek için geri sarılabilir gibi değil.

Tekilliğe başlamanız ve geriye doğru gitmeniz gerekiyor, nesneyi kusan şey kendisini bir yıldıza toplar. Bu, termodinamiğin ikinci yasasını ihlal edecek olan entropinin azalmasını gerektirecektir.

Tekillikten başlamak da kendi içinde bir problemdir.

“Gerçek evrendeki tekilliği kurmanın tek yolu orada olmakla başlamaktır.. Bir şekilde Evrenin hazır tekillikler ile şekillenmesi gerekiyor. ”diyor astrofizikçi Karen Masters.

“Evrenin hazır tekilliklerle başladığını öne sürmek için hiçbir sebep yok. Öyle olsaydı, aslında oldukça garip olurdu. ”

Ama bir saniye boyunca hepsini görmezden gelelim ve beyaz bir deliğin bir şekilde var olduğunu farz edelim. Matematiğe göre, bir kara delik içeren uzay-zaman içinde hiç bir şey olamaz. Madde o bölgeye girer girmez, bir leke ne kadar küçük olursa olsun, artık beyaz bir delik içeremez.

Yani, beyaz bir delik varsa, büyük olasılıkla oldukça hızlı bir şekilde varlığı sona ermiştir. Evrenin başlangıcından itibaren beyaz delikler olsaydı, dünyadaki yaşam ilkel okyanusun derinliklerinde sıyrılmaya başlamadan önce onlar milyarlarca yıl son verilirdi.

Aslında, bilim insanlarının aday bir beyaz delik olarak ortaya koydukları bir tür olay vardır ve bu bir gama ışını patlamasıdır. Bunlar, Evrendeki en parlak ve enerjik olaylardan bazılarıdır; 10 saniyede, 10 milyar yılda Güneş’in yaydığı  enerjiden daha fazla enerji yayarlar.

Yıldızlara, yıldız patlamasıyla oluştuğu belirtilen bir kızarıklık eşlik ediyor ve 2017’de, gökbilimciler aslında iki nötron yıldızı GW170817 arasındaki ünlü çarpışma nedeniyle meydana gelen bir tanesini gördüler.

Ancak 2011 yılında, iki astrofizikçi, olağandışı özelliklere sahip bir gama ışını patlamasının beyaz bir delik olabileceğini öne sürdü.

NASA gökbilimcileri, oluşum sürecinde muhtemelen kara bir delik olduğunu düşünüyorlardı. Aslında beyaz bir delik olma ihtimali oldukça düşük.

Ve sonra Büyük Patlamanın kendisinin süper kütleli bir beyaz delik olduğuna dair  görünürde çılgınca bir fikir var. Bu kavram aynı zamanda matematiksel olarak da araştırıldı  ama yine de oldukça teorik bir şey.

Aslında, “Büyük Patlama” terimi bu açıdan biraz yanıltıcı olabilir. Mevcut ana akım teoriye göre, Evren tek bir noktadan varoluşa patlamamıştı – varoluşa şişirilmişti ve 500 milyon yıl kadar karanlıkta geçirdi, gerçekte intergalaktik ortam iyonlaşmadan ve ışıklar açılmadan önce genişlemiyordu.Bu bir beyaz delik modeliyle tutarlı değil.

Fakat dahası var. Beyaz bir deliğin, bir kara deliğin ömrünün sonunda dönüştüğü şey olduğuna dair bir hipotez vardır.

Kara delikler oldukça uzun ömürlü gibi gözüküyor, bu nedenle evrenin bu evrimin gerçekleşmesi için yeterince uzun sürmemiş olması mümkün. Ya da vardır ve biz görmeden önce beyaz delikler yok olurlar.

Ya da var, ancak minik bayaz deliklere dönüşen ilkel kara delikler, şimdi karanlık maddenin bileşeni olarak var olabilir.

Bunların hepsi matematiksel olasılıklar ama gerçek evrende  yaşıyoruz, saf matematik dünyasında değil, daha önce hiç görmedik.

Bunu yaparsak, bu, Evren hakkındaki kavrayışımızı yeniden ciddi bir şekilde düşünmek zorunda kalacağımız anlamına gelir.

Bu heyecan verici olmaz mı?

Kaynak: http://www.bizsiziz.com/youve-heard-of-black-holes-but-white-holes-might-just-break-your-puny-brain/

Çeviri: Simge Kara

80 Paylaşımlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Solve : *
28 + 28 =


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.