Görme Engelli İnsanlar Neden Daha İyi İşitir?

Görme engelli insanlar neden daha iyi işitir?

Herkes aynı düzeyde işitemez. Yapılan pek çok çalışma, görme yetisini erken yaşlarda kaybedenlerin görme yetisine sahip kişilerle kıyaslandığında işitsel güçlerinin daha fazla gelişmiş olduğunu ortaya çıkarmıştır. Ancak yeni bir deney bu fenomenin ilk kez nörolojik tabanlı açıklamasını ortaya koydu.

Görmeyen kişilerin son derece üstün duyma yetisine sahip olmaları sadece bir varsayım değildir, yapılan araştırmalar bu kişilerin diğer bedensel avantajlara da sahip olduğunu teyit etmektedir.

Bilim insanları, erken yaşta görme yetisini kaybedenlerin daha detaylı ve hassas bir işitme yeteneği geliştirdiklerini uzun zamandan beri bilmekteydi. Ancak bunu sağlayan beyin fonksiyonları anlaşılmaktan oldukça uzaktı.

Washington Üniversitesi’nden nörolog Ione Fine: “Görmeyen insanların işitsel işlerde gayet iyi oldukları ortadadır. Bunun nedeni ise hayat yolunu görsel bilgi olmadan sürdürmek zorunda kalmalarıdır.” diyor.

 

Bunun beyinde nasıl meydana geldiğini anlamak istiyoruz.”

Bunun için, Fine ve ekibi, hem göremeyen hem de normal görebilen bir grup insanda beynin işitme merkezindeki etkinliğini incelemek için fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme yöntemi kullandı.

Çalışmadaki görmeyen gruptakilerden dört kişi doğuştan kör, diğer beş kişi ise doğuştan gözleri olmayan yani anne karnındaki döneminde gözleri oluşmamış kişilerdi.

Deney esnasında göremeyen katılımcılara,  fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme kaydı yapılırken farklı frekanslarda titreşen saf tonlar dinletildi. Diğer gören guruba da aynı yöntem uygulandı.

Araştırmacılar sonuçları incelediklerinde deneye katılan göremeyen insanların, görebilen insanlara göre ses tonlarını ve seslerin titreşimlerini işitme merkezinde daraltarak daha elverişli banda ve daha iyileştirilmiş bir işleme tabi tuttuklarını tespit etti.

Çalışma ekibinden psikoloji yüksek lisans öğrencisi Kelly Chang: “Çalışmalarımız, göremeyen kişilerin beyninde seslerin titreşimlerini daha iyi betimleyebilme kabiliyetlerinin olduğunu göstermektedir. Görebilen bir kişi için sesin doğru şekilde betimlenmesini sağlamak o kadar önemli değildir. Çünkü göremeyen kişi sadece işitsel bilgiye sahipken görebilen kişiye objeler görsel olarak yardımcı olmaktadır. Göremeyen insanların ortam seslerini seçip tanımlayabilmeleri konusunda neden daha iyi oldukları bizlere beyindeki değişiklikler hakkında bir fikir verebilir.” diye açıklıyor.

Sol: Kırmızı renkli kısım beynin daha düşük frekanslı tonlara vermiş olduğu tepkiyi, mavi renkli kısım ise yüksek frekanslı tonlara verdiği tepkiyi göstermektedir.

Sağ: Genel olarak görmeyen katılımcıların sesteki frekans ayarları, görebilen katılımcılara oranla daha dar bir bantta meydana gelmektedir.

Çalışmanın bulgularını dikkate aldığınızda, bizim sadece küçük bir grupla ilgilendiğimizi hesaba katmakta yarar var.

Fakat yine de çalışma ekibi, araştırma bulgularının ilk kanıtları olarak insan işitme sistemi içindeki ve işitme sinirleri ayarlarındaki sistematik değişikliklerin körlüğün bir sonucu olduğunu önermektedir.

İşitme sistemi korteksinin çevresel değişikliklere ve hasara karşı nörofiziksel ve nörokimyasal uyum geliştirme yetisinin nasıl geliştiği bir bilinmez olarak kalsa da ekip bu araştırma raporunda bunun, “Doğuştan körlüğün içsel bir uyumu, görsel yoksunluğun etkileri ve/veya körlüğün sonucu olan işitsel talepler.”  gibi nedenlerden kaynakladığını tahmin etmektedir.

Gelecekte yapılacak çalışmalar, burada daha ayrıntılı olarak incelenen beynin işitsel adaptasyon temeli ile ilgili bulgularını anlamamız için bize yardımcı olacaktır. En azından öğrenmek için hala pek çok şey olsa da araştırmacıların incelemek için yeni bir hedefi var.

Fine: “Göremeyen bireyler sesten daha çok bilgi sağlamaya ihtiyaç duymaktadır ve sonuç olarak bu bölgenin gelişmiş bir kapasiteye sahip olması gerekmektedir. Bu da bebek beyinlerin içinde yetiştikleri çevre tarafından yeteneklerinin gelişmesi için nasıl etkilendiğine dair son derece zarif bir örnek sunmaktadır.” diyor.

 

Çeviri: İbrahim ÖZKARACA

Kaynak: http://www.bizsiziz.com/new-brain-study-finally-explains-why-blind-peoples-hearing-works-so-precisely/

http://www.jneurosci.org/content/early/2019/04/22/JNEUROSCI.2896-18.2019

37 Paylaşımlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Solve : *
17 + 12 =


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.