Dünya, 56 Milyon Yıldır Görülmeyen Karbon Seviyelerine 140 Yıl İçerisinde Ulaşabilir

Yeni bir çalışma, insanların yaklaşık 56 milyon yıl önce meydana gelen bir küresel ısınma olayı olan Paleosen-Eosen Termal Maksimum (PETM) sırasındaki sera gazı salınmasından dokuz ila 10 kat daha yüksek oranda bir atmosfere karbondioksit pompaladıklarını tespit etti.

Sonuçlar, karbon emisyonlarının artmaya devam etmesi durumunda, insanlar fosil yakıtları yakmaya başladıklarından itibaren atmosfere enjekte edilen, toplam karbondioksit miktarının 2159’a kadar PETM sırasında salınan miktara eşit olabileceğini göstermektedir.

Michigan Üniversitesi’nde paleoiklim araştırmacısı ve AGU dergisi Paleoceanography ve Paleoclimatology’deki yeni çalışmanın yazarı olan Philip Gingerich, “Sen ve ben burada 2159’da olmayacağız, ama bu sadece dört kuşak sonra olacak. Çocuklarını, torunlarını ve büyük torunlarını düşünmeye başladığında, oradasın.”

Bilim insanları PETM’i sıklıkla modern iklim değişikliğini karşılaştırmak için bir ölçüt olarak kullanırlar. Ancak yeni çalışma, günümüzde ısınmanın hızı dinozorların tükenmesinden bu yana gerçekleşen herhangi bir iklim olayını geride bıraktığından, bu durumla daha önce düşünülenden çok daha önce karşı karşıya kalacağımızı gösteriyor.

Utah Üniversitesi’nde bir jeofizikçi olan Gabriel Bowen, “Geleceğe yönelik olağan bir varsayım göz önüne alındığında, PETM gibi bir olay bağlamında bile, bugün gerçekleşmekte olan karbon salınım oranları gerçekten görülmemiştir” dedi. “Dünyanın bu tür bir tedirginliğe nasıl tepki verdiğini anlamamızı sağlayacak jeolojik örnekler pek yok.”

PETM benzeri karbon seviyelerinin kesin çevresel sonuçları belirsizdir, ancak artan sıcaklıklar, Vanderbilt Üniversitesi’nde paleontolog olan Larisa DeSantis’e göre, şanslı türler adapte olabilecek veya göç edebilecek, şanssız türlerin ise neslinin tükenmesine neden olacak. Yeni çalışma ayrıca, iklim sisteminin soğumasının binlerce yıl alacağını söyledi.

DeSantis, “Bundan sadece 100 yıl sonra değil; o karbon dioksitin Dünya kabuğuna geri dönmesi için önemli zaman dilimi olacak”  dedi. “Kısa vadeli bir olay değil. Hızlı bir şekilde harekete geçmezsek kendimizi binlerce yıllık daha sıcak bir dünyaya mahkum edeceğiz.”

Geçmişteki iklim değişikliği üzerinde çalışmak

PETM, yaklaşık 56 milyon yıl önce meydana gelen küresel bir ısınma olayıydı. Bilim insanları buna neyin sebep olduğundan emin değiller, ancak olay sırasında büyük miktarlarda karbondioksit Dünya atmosferine yayıldı ve küresel sıcaklıkları 5 ila 8 santigrat derece (9 ila 14 Fahrenheit) hızla arttırdı. PETM sırasındaki ortalama küresel sıcaklıklar, bugünün ortalamasından daha yüksek olan yaklaşık 23 santigrat derece (73 Fahrenhayt), yaklaşık 7 santigrat derece (13 Fahrenhayt) seviyesine ulaştı.

Bilim insanları, bu süre zarfında ve ardından gelen sıcak dönemde, kutupların buzsuz olduğunu ve Kuzey Kutbu’nun palmiye ağaçları ve timsahlara ev sahipliği yaptığını düşünüyor. PETM, 66 milyon yıl önce dinozorların neslinin tükenmesinden bu yana en sıcak dönemdi.

Bilim insanları PETM sırasında atmosfere tam olarak ne kadar karbon enjekte edildiğini veya olayın ne kadar sürdüğünü tespit edemediler. Ancak en iyi tahminleri, bu süre zarfında ortaya çıkan karbonat minerallerinde değişiklik gösteren okyanus tortu çekirdeklerine dayanarak 3.000 ila 20.000 yıl arasında biriken 3.000 ila 7.000 gigaton karbon arasında olduğunu söylüyorlar.

Büyük karbon salınımı ve sıcaklık yükselmesi, Dünya’nın iklimini büyük ölçüde değiştirdi ve derin okyanuslarda deniz ürünleri ağında önemli bir bağlantı olan organizmaların yok olmasına neden oldu. Kara hayvanları daha küçük hale geldi ve kuzeydeki serin iklimlere göç ettiler. Primatlar da dahil olmak üzere bazı modern memeliler PETM’den kısa bir süre sonra ilk kez ortaya çıktı, ancak bilim insanları bunun hızlı çevresel değişimin doğrudan bir sonucu olarak gerçekleşip gerçekleşmediğinden emin değiller.

Geçmişi günümüzle karşılaştırmak

İklim bilimcileri, PETM’i mevcut insan kaynaklı iklim değişikliğinde ne gibi çevresel değişikliklerin olabileceğini ve bu değişikliklerin ne zaman etkili olabileceğini anlamak için bir vaka çalışması olarak kullanıyorlar. Ancak PETM sırasındaki karbon emisyonlarını sadece olayın tamamı boyunca, binlerce yıl boyunca ortalama olarak ele alabilirler. Yıllık olarak bu emisyon oranlarının nasıl olduğunu bilmiyorlar, bu yüzden bugün karbon emisyonlarının hızıyla karşılaştırmak zor.

Yeni çalışmada Gingerich, modern karbon emisyonlarını aynı zamanda ölçekte PETM emisyonları ile matematiksel olarak karşılaştırmanın bir yolunu buldu. Sonuçlar mevcut karbon emisyon oranlarının PETM’deki oranlardan dokuz ila 10 kat daha yüksek olduğunu gösterdi.

Gingerich, “Bana göre, gerçekten bir insan olarak ürettiğimiz karbonun sonuçlarının ne kadar hızlı ve ne kadar büyük olduğunu göreceğiz” dedi.

Mevcut emisyonları geleceğe yansıtan Gingerich, emisyonların artmaya devam etmesi durumunda, beş nesilden daha az bir sürede PETM benzeri başka bir olayla karşı karşıya kalacağımızı tespit etti. Atmosferde biriken toplam karbon, 2159 yılında PETM sırasında biriken 3.000 gigaton karbon – en düşük – tahminine varabilir. İnsanlar 2016 yılı itibariyle yaklaşık 1.500 gigaton karbon salmış durumdalar.

DeSantis, “Gelecek birkaç yüz yıl içinde, PETM’e eşdeğer bir şekilde ısınmaya ulaşabilmemiz korkutucu” dedi.

Bulgular, bilim insanlarının, önümüzdeki yıllarda gerçekleşecek olan çevresel ve biyolojik değişiklikleri PETM sırasında olanlara dayanarak tahmin edemeyeceğini öne sürüyor, çünkü bugünün ısınması DeSantis’e göre çok daha hızlı gerçekleşiyor. Tahminleri zorlaştıran, bugünün ikliminin PETM’den daha soğuk bir temelden başlaması ve Dünya’da yaşayan türlerin 56 milyon yıl öncesinden farklı olduğu.

DeSantis, “Biyotik etkileri karşılaştırmak zor, çünkü PETM sırasında dünya oldukça farklıydı.” dedi. “Bugün çok farklı bir dünyada yaşıyoruz, farklı hayvan gruplarıyla birlikte, insanlar baskın tür.… Ama biliyoruz ki kendimiz de dahil olmak üzere çok sayıda tür üzerinde ani ısınmanın çok olumsuz sonuçları oluyor.”

Kaynak: https://www.sciencedaily.com/releases/2019/02/190220112221.htm

Çeviren: Bünyamin Tan

147 Paylaşımlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Solve : *
3 + 19 =


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.