Daha Doğmadan da Öğrenmek Mümkün

Daha doğmadan da öğrenmek mümkün

Yavru mürekkep balığı henüz yumurtadan çıkmadan düşmanlarını savuşturmak için inanılmaz bir stratejiye sahiptir.

Bir yumurtanın içinde hapsolduğunuz ve ebeveynlerinizin de ortalıkta olmadığı bir anda yem olmaktan kaçınmak için yapabileceğiniz pek bir şey yoktur.

Yine de firavun mürekkep balığı embriyoları (sepia pharaonis) sahip olduğu her şeyi ortaya koyuyor. Araştırmacılar, henüz doğmamış olan bu kafadan bacaklının sıradan bir düşmanla karşı karşıya geldiğinde yerinin saptanmasını önlemek için elinden gelen her şeyi yaptığını keşfetti (buna nefesini tutmak da dahildir).

Bu, sadece inanılması oldukça güç bir davranış değil aynı zamanda tıpkı insanlar ve diğer omurgalılar gibi omurgalı canlıların henüz rahimde iken de öğrenebileceğinin ilk kanıtıdır.

Araştırmacılar, mürekkep balıklarının yumurta içinde gelişimlerini sürdürürken ışık ve diğer uyarıcılara karşı tepki verdiklerini bir süredir bilmekteydi.

Bu yüzden Fransa’da Caen Normandy Üniversitesi ve Tayvan’da Ulusal Tsing Hua Üniversitesi’nden bilim insanları, embriyoların yalnızca görsel ve kimyasal ipuçlarını algılamakla kalmayıp, tehditleri tespit edip tepki vermede de kullanabildiklerine dair ipuçlarını arıyor.

Çiftleşmeden hemen sonra babanın, yumurtaların yumurtlanmasından sonra da annenin ölmesinden ötürü, yavruların bir tehlikeye maruz kaldıklarında yapacak pek bir şeyi yoktur.

Doğanın kötü bir mizah anlayışı varmış gibi firavun mürekkep balığı yumurtalarının kabukları, yavrular yumurtadan çıkmadan günler önce etraftaki istilacıların görebileceği kadar saydam hale gelir. Bu durum da onların kaçışını imkansız hale getirir.

Yapabilecekleri tek şey, göründüğü gibi, nefeslerini tutmak, kıpırdamadan durmak ve her şeyin geçmesini ummaktır.

Aslında araştırmacılar; embriyoların, kuluçka öncesi bile bir tehdidi sezebildiğini ve buna karşılık olarak solunum hızlarını değiştirebildiklerini gösterdi.

Bunu anlamak için bu şeffaf yumurta kümeleri berrak kapların içine yerleştirildi. Sonrasında  doğal bir avcı olan kirpi balıklarının bulunduğu daha büyük bir tankın içine bırakıldı.

Beklenildiği gibi mürekkep balıklarındaki ventilasyon hızı, donma seviyesine eş değer oldu.

Tanka mürekkep balığı mürekkebinin eklenmesi de benzer bir sonuç oluşturdu. Yetişkin mürekkep balıkları, kuzenlerinin sorunlardan kaçınmak için kendilerini ne zaman mürekkeplediklerini de gözlemliyor. Bu nedenle yanıtın doğumdan önce öğrenilmesi şaşırtıcı değil.

Bunun sadece avcılarla ilgili bir durum olup olmadığını kesinleştirmek için ekip, içinde yumurtaların olduğu kapları besin kaynakları arasında mürekkep balığı yavrusu olmadığı bilinen palyaço balığı ile dolu bir tankın içerisine bıraktı. Buna karşılık mürekkep balıkları, solunum hızlarını hemen hemen hiç değiştirmedi. Bu da mürekkep balıklarının sadece avcılar karşısında nefesini tuttuğunu ortaya koymaktadır.

İlginç bir şekilde, ekip, avcı olmayanlara tepki vermeyi “öğretmek” için mürekkebi, palyaço balığı ile birleştirebileceklerini keşfetti.

Dört gün boyunca hem palyaço balığına hem de mürekkebe maruz kaldıktan sonra, mürekkep balıklarının soluma hızı, zararsız olan palyaço balığının hem görüntüsünü hem de sadece kokusunu aldıklarında bile yavaşlamaya başladı.

Evet, araştırmacılar aslında mürekkep balığını palyaço balıklarından korkar hale getirdi.

Görsel şekilleri ya da hareket gibi daha genel bir şeyi fark edip etmedikleri henüz belli değil.

İnsanlar gibi omurgalıların henüz rahimdeyken öğrenebildikleri yaygın olarak bilinmektedir. Fakat bu durum, omurgasız canlıların da bunu yapabileceğinin ilk kanıtıdır.

Bu kafadan bacaklıların potansiyel zekası göz önüne alındığında, belki de bu ileri eğitim hiç de şaşırtıcı olmayacaktır.

Ve bu, bu harika su hayvanlarını çok daha şaşırtıcı hâle getirmektedir!

 

Kaynak: http://www.bizsiziz.com/baby-cuttlefish-have-an-incredible-strategy-to-avoid-enemies-even-before-they-hatch/

https://www.biorxiv.org/content/biorxiv/early/2018/12/31/508853.full.pdf

Çeviri: Ahmet GÜNDOĞDU

88 Paylaşımlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Solve : *
19 + 14 =


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.