Bilincin Beynimizdeki Yeri Belirlendi

Bilincin Beynimizdeki Yeri Belirlendi
Bilim insanları insan beyninde bilinçle bağlantılı olduğu iddia edilen üç ayrı bölge tespit etti.
Bu yazıyı okuyoruz ve bunu yaparken kelimelerin, ekranın, bilgisayarın, bulunduğumuz odanın ve zamanın bilincindeyizdir fakat kanıksamadan dolayı bunların hepsinin bilincinde olduğumuz üzerine düşünmeyiz; yıllardır bilincin nerede olduğunu araştıran bir grup bilim insanı haricinde.
Yapılan son çalışmalar kişinin günlük hayatta işlerini sürdürürken sahip olduğu bilincin beyinde birbiriyle bağlantılı üç ayrı bölgeden kaynaklanabileceğini gösteriyor. Öbür yandan bu çalışma derin beyin stimülasyonu ve transkraniyal manyetik stimülasyon tedavileriyle bitkisel hayattaki hastaların minimal bilinç durumuna getirebileceğine dair bir umut ısığı yakıyor.
Boston´daki Beth Israel Deaconess Berenson-Allen Non-Invaziv Beyin Stimülasyonu Merkezi Direktörü Dr. Michael Fox: Derin beyin ve transkraniyal manyetik stimülasyon calışmalarının her ikisinin de bilinç bozukluğu olan hastalarda denendiğini ve bu çalışmaların hedefinin hastaların hangi beyin baglantıları üzerinden tedavi edebileceğini bulmak olduğunu belirtti.
Yanı sıra Dr. Michael Fox ve meslektaşlarının Journal of Neurology Dergisi`nde henüz yayınlanan bu çalışmaları şu ana kadar bir çok ödülü de beraberinde getirmiştir.
“Bilincin yerini belirlemek kolay bir görev değil; bilim insanları bunu belirlemek için su ana kadar hakkında fikir sahibi olduğumuz algı ve bilinçte temel rolleri oynayan; uyarılma, uyanıklığın psikolojik ve fizyolojik durumu ve farkındalığı araştırarak işe başladılar. Önceki çalışmalarda beyin sapının uyarılma ile çalışmasını düzenlediği gösterilmişti fakat bu uyarıların kaynağı olan spesifik beyin bölümü yakın zamana kadar bilinmiyordu.“
Yapılan çalışmalarda bilim insanları hastanede tedavi görmekte olan beyin sapı hasarlı 36 adet hastayı incelediler. Hastalardan 12 tanesi komada diğer 24`ü ise bilinçliydi. Yapılan beyin görüntülemeleri sonrasında bilim insanları beyin sapında birbirlerinden 2’şer milimetre uzakta, birbirleriyle bağlantılı 3 adet beyin alanı saptadılar. Bu alanları hasarlı 12 hastanın 10 tanesi bilinçsizdi, bilinçli olan diğer 24 hastada ise bu alanlarda herhangi bir hasara rastlanmadı.
Bu da bilim insanlarına bilincin uyarılma kısmının nereden kaynaklandığı hakkında önemli bir ipucu vermiş oluyor. Peki ya farkındalık kısmı?
Yine geçmisteki calışmalar sayesinde farkındalığın beynin dış nöral tabakası olan kortekste yer aldığını biliyorlardı. Fakat tam olarak nerdeydi?
Sorunun cevabı için insan beyninin detaylı haritalandırılmasını yapmak için çalışan Human Connectome Projesi`nden yardım alındı. Bilim insanları hasarlı beyin bölgesinden başlayarak beyin sapına uzanan bağlantıları takip ettiler. Bağlantılar beyin korteksinde iki ayrı alana uzanıyordu; birincisi beynin sol temporal bölgesinde diğeri ise alnın orta kısmına tekabül eden beyin bölümünün derinindeydi.

“Hasarlı alanlarla ilişkili olan bu beyin bölümlerini görmek bizi çok heyecanlandırdı.“ diye açıklıyor Dr. Fox.
Daha önceki araştırmalarda da sözkonusu beyin bölgelerinin farkındalıkta rol oynadığı gösterilmişti. Her iki bölge de von Economo hücreleri olarak isimlendirilen farklı yapıdaki bir grup nöron (beyin hücresi) içermektedir. Von Economo hücreleri aynı zamanda yüksek bilinç yeteneği olan diğer memelilerde de bulunmaktadır. Bu çalışma yayınlanana kadar kimse beyin sapının beynin hangi bölgeleri tarafından uyarıldığını bilmemekteydi. Şimdi ise parçalar bütünleşmiş oldu.
Calışmanın yenilikçiliğinden dolayı alabileceği eleştirilerin önüne geçmek için bilim insanları bilinç bozukluğu olan hastalarda beyin sapı ile korteksindeki söz konusu iki alanın fonksiyonunun gösterme amaçlı son bir çalışma daha yapmaya karar vermişler. Belçika`daki Koma Bilimi Grubu Başkani Steven Laureys ile birlikte özel bir manyetik rezonans görüntüleme tekniği kullanarak 26’sı minimal bilinç yeteneğine sahip, 19u ise bitkisel hayatta olan 45 hastanın beynini görüntülemişler.
Hastaların beyin görüntüleri söz konusu bağlantıların bozulduğuna işaret ediyor. Başka bir grup araştırmacının kemirgenlerde yaptığı araştırma da beyinde aynı bağlantıların bozulduğunu göstermiş. Tüm bu kanıtlar bilinçliliğin beyin sapındaki küçük odaklardan kortekste gösterilen iki alanla bağlantılı gösteriyor.
Bu bilgiler beynin hangi bölgelerin stimüle edilmesi (uyarılması) gerektiği konusunda önemli bir rehber durumunda. Dr.Fox ve diğer bilim insanları derin beyin stimülasyonu adı verilen yöntemle Parkinson hastalığını tedavi edebilmek için cerrahi yöntemle beynin özel bir bölgesine yerleştirilen elektrotları kullanıyorlar. Transkraniyal manyetik stimülasyon gibi girişimsel olmayan yöntemler ise depresyon gibi hastalıkların tedavisinde kullanılıyor.
`Bu stimülasyon yöntemleri sayesinde beynin bilinçten sorumlu bölgeleri uyarılarak insanların komadan uyanması sağlanabilir.“Beyin stimülasyon tedavisinin yapılabilmesi için beynin hangi bölgesini uyarmanız gerektiğini bilmelisiniz“ diye ekliyor Dr. Fox.

Kaynak: http://www.seeker.com/physical-location-of-consciousness-found-in-brain-2086918268.html

Çeviri: İdil Bahar Abdulazizoğlu

Bir Cevap Yazın